پرەمەر-مينيستر ۇكىمەت مۇشەلەرى, باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمدار باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن پرەزيدەنتتىڭ ازامات مۇددەسى ءۇشىن ەكونوميكالىق رەفورما باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدى رەتكە كەلتىرۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماسەلەسى بويىنشا كەڭەس وتكىزدى.
جيىن قورىتىندىسى بويىنشا بىرقاتار شەشىم قابىلداندى. ءبىرىنشى, بۇگىننەن باستاپ ينفلياتسيا دەڭگەيى تۇراقتانعانعا دەيىن اي-92 ماركالى بەنزين مەن ديزەل وتىنى باعاسىن ودان ءارى كوتەرۋگە موراتوري ەنگىزىلەدى. پرەمەر-مينيستر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنە باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىمەن جانە ءوڭىر اكىمدىكتەرىمەن بىرگە ءتيىستى قاداعالاۋ جۇرگىزۋدى, سونداي-اق ىشكى نارىقتى ججم-مەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى.
ەكىنشى, بارلىق تۇتىنۋشى توبى ءۇشىن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر ءتاريفىن كوتەرۋ 2026 جىلدىڭ ءى توقسانىنىڭ سوڭىنا دەيىن توقتاتىلادى. تاريفتەردىڭ ءوسۋىن تەجەۋ تابيعي مونوپوليالار سۋبەكتىلەرىنىڭ وپەراتسيالىق شىعىستارىن وڭتايلاندىرۋ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇل رەتتە تكش جۇيەسى نىساندارىندا جوسپارلانعان بارلىق جوندەۋ جۇمىسى بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اياقتالۋعا ءتيىس. ايتا كەتۋ كەرەك, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعىنان وسال توپتارى ءۇشىن تۇرعىن ءۇي كومەگىن كورسەتۋ تەتىگى قولدانىلادى.
الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى باعاسىنىڭ وسۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن وتاندىق اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەردى قارجىلاندىرۋ كولەمىن ەكى ەسە ۇلعايتۋ ارقىلى تۇراقتاندىرۋ قورلارىنىڭ جۇمىسىنا قوسىمشا سەرپىن بەرىلەدى, بۇل ءوز كەزەگىندە ءامات ساناتىنا جاتاتىن ونىمدەر باعاسىنىڭ تومەندەۋىنە اكەلەدى. دەلدالدىق سحەمالار مەن ساۋدا ۇستەمەلەرىن اسىرا قوسۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋ جونىندەگى وڭىرلىك كوميسسيالار جۇمىسىن كۇشەيتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
ءۇشىنشى, جاڭا سالىق كودەكسىنىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەس قىزمەتىنە تەرىس اسەرىن ازايتۋ ماقساتىندا وڭايلاتىلعان دەكلاراتسيا نەگىزىندەگى ارنايى سالىق رەجىمىن قولدانۋعا سالىناتىن باسى ارتىق شەكتەۋلەردى الىپ تاستاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. تىيىم سالىنعان تىزىمدە, قولدانىستاعى زاڭناماداعىداي, تەك 44 قىزمەت ءتۇرى ساقتالادى. ودان بولەك, 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋ «تازا پاراقتان» جۇرگىزىلەدى, بۇل ميكرو جانە شاعىن بيزنەسكە قاتىستى كەلەسى جايتتاردى كوزدەيدى:
- سالىقتىق تەكسەرۋلەر الىنىپ تاستالادى;
- كامەرالدىق باقىلاۋ الىنىپ تاستالادى;
- سوت ورگاندارىنا مامىلەلەردى جارامسىز دەپ تانۋ تۋرالى تالاپ-ارىز بەرۋ توقتاتىلادى;
- سوت ورگاندارىنا تىركەۋدى, قايتا تىركەۋدى جارامسىز دەپ تانۋ تۋرالى تالاپ-ارىز بەرۋ توقتاتىلادى.
سالىقتار مەن تولەمدەر بويىنشا سالىنعان ءوسىمپۇلدار مەن ايىپپۇلدار 2026 جىلدىڭ 1 ساۋىرىنە دەيىن نەگىزگى قارىز وتەلگەن جاعدايدا جويىلادى. ققس بويىنشا ەسەپكە قويۋ شەگىنەن اسقان سالىق تولەۋشىلەر اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلمايدى. سونداي-اق سالىق تولەۋشىلەر ءۇشىن سالىق جانە ادىلەت ورگاندارىندا كامەرالدىق جانە سالىقتىق تەكسەرۋلەر جۇرگىزبەي-اق, وڭايلاتىلعان تارتىپپەن ەسەپتەن شىعارۋ ناۋقانى وتكىزىلەدى. بۇل جاڭا سالىق كودەكسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋگە جانە سالىق تولەۋشىلەر ءۇشىن سالىقتىق اكىمشىلەندىرۋدى جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ءتورتىنشى, بازالىق مولشەرلەمەنىڭ كوتەرىلۋىنە بايلانىستى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر تاراپىنان يپوتەكالىق باعدارلامالار بويىنشا ۇسىنىستاردىڭ قىسقارۋى اياسىندا تۇرعىن ءۇي-قۇرىلىس جيناق جۇيەسىن قولداۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. سوعان سايكەس, حالىق ءۇشىن ارزانداتىلعان يپوتەكالىق نەسيە كولەمى ەكى ەسە ۇلعايادى, بۇل تۇرعىن ۇيگە قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. اتالعان شارا قولدانىستاعى «ناۋرىز» جانە «ناۋرىز-جۇمىسكەر» باعدارلامالارى ارقىلى نەسيەلەۋ كولەمىن 500 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
سونىمەن قاتار سۇرانىسقا يە «اسكەري باسپانا» باعدارلاماسى قايتا ىسكە قوسىلادى, ول جىل سايىن كەمىندە 7 مىڭ اسكەري قىزمەتشىنىڭ وتباسىنا جاڭا ۇيدەن بولەك, قايتالاما نارىقتان دا پاتەر ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قۇرىلىس كومپانيالارىمەن وسى باعدارلامالار شەڭبەرىندە سالىناتىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بويىنشا وفتەيك-كەلىسىمشارتتار جاسالادى. بۇل رەتتە قۇرىلىس سالۋشىلار ءۇش جىلعا باعانى بەكىتۋ بويىنشا قارسى مىندەتتەمەلەر قابىلدايدى.
بەسىنشى, وتاندىق اۆتووندىرۋشىلەر مەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر حالىقتىڭ جەڭىل اۆتوكولىك ساتىپ الۋىن قارجىلاندىرۋ باعدارلامالارىن ودان ءارى جالعاستىرادى. جەكە تۇلعالارعا جەڭىل اۆتوكولىك ساتىپ الۋ بويىنشا ليزينگ تەتىگى ەنگىزىلەدى. بۇل ازاماتتاردىڭ اۆتوكولىك ساتىپ الۋ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان. ودان بولەك, «بايتەرەك» حولدينگىنە قىسقا مەرزىمدە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋدىڭ قوسىمشا شارالارى بويىنشا ۇسىنىستار بەرۋ تاپسىرىلدى.
پرەمەر-مينيستر ۇكىمەت جۇرگىزىپ وتىرعان رەفورمالار ەلىمىزدىڭ ۇزاقمەرزىمدى تۇراقتى ەكونوميكالىق ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە, ەكونوميكادا بازالىق نارىقتىق قاعيداتتاردى تەرەڭ ورنىقتىرۋعا باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە ۇكىمەت مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ قاجەتتىگى تۋرالى نۇسقاۋلارىن, ەكونوميكالىق دامۋدىڭ نەگىزگى كورسەتكىشى رەتىندە قاراستىرا وتىرىپ, قاتاڭ ۇستانادى.