ءوڭىردىڭ دامۋى ءوندىرىس قۋاتىمەن تىعىز بايلانىستى. پاۆلوداردا الداعى ۋاقىتتا ەكونوميكاعا تىڭ سەرپىن بەرەر جوبا ىسكە اسىرىلۋعا ءتيىس. وبلىس ورتالىعىندا ۇشاق وتىنىن جوعارى وكتانمەن قامتاماسىز ەتەتىن العاشقى وتاندىق زاۋىت سالىنىپ جاتىر.
پاۆلودار وبلىسىندا مۇناي-حيميا ونىمدەرىنىڭ كلاستەرىن قۇرۋ جوبالارى ءساتتى جۇزەگە اسىپ كەلەدى. بۇعان دەيىن مۇناي زاۋىتىندا جۇرگىزىلگەن جاڭعىرتۋ ناتيجەسىندە كولىك وتىنىنىڭ ساپاسى ك5 ستاندارتىنا دەيىن كوتەرىلدى. «پمحز» جشس جىل باسىنان بەرى 3 ملن تونناعا جۋىق دايىن مۇناي ونىمدەرىن تيەگەن. ونەركاسىپ جوسپارلى كورسەتكىشتەن اۋىتقىماي, ءوندىرىستى ۇدەتە تۇسكەن. «پمحز» جشس باس ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى سەرگەي پەترۋكتىڭ ايتۋىنشا, جىلدىڭ العاشقى 8 ايىندا كاسىپورىن 1044,4 مىڭ توننا اۆتوبەنزين, 1281,2 مىڭ توننا ديزەل وتىنىن. 136,8 مىڭ توننا اۆياوتىن, 255,5 مىڭ توننا مۇناي بيتۋمىن, 249,6 مىڭ توننا كولەمىندە جاعاتىن مازۋت وندىرگەن.
«ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى 2025 جىلعا بەكىتكەن وندىرىستىك جوسپارعا سايكەس زاۋىتىمىز 5,5 ملن توننا مۇنايدى وڭدەپ, 1581,9 مىڭ توننا اۆتوبەنزين, 1844,5 مىڭ توننا ديزەل وتىنى, 200,0 مىڭ توننا اۆياوتىن, 366,0 مىڭ توننا مۇناي بيتۋمى, 455,7 مىڭ توننا جاعاتىن مازۋت شىعارۋعا ءتيىس. بىزدە سۇيىلتىلعان گاز دا شىعارىلادى, جىل باسىنان بەرى 182,4 مىڭ تونناسى ءوندىرىلدى. وندىرىستىك تەحنولوگيالارىمىزدا كىدىرىس جوق», دەيدى كاسىپورىن باسشىسى.
رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, 2023 جىلى كاسىپورىن نارىققا 4 ملن 799 مىڭ توننا دايىن مۇناي ونىمدەرىن جونەلتتى. مۇناي ونىمدەرىنىڭ 95 پايىزى ەلىمىزدە قالسا, وزگەسى رەسەي, تاجىكستان, وزبەكستان, قىتاي ەلدەرىنە ەكسپورتتالعان. زاۋىت سىرتقى ەلدەرگە, نەگىزىنەن, مۇناي كوكسى مەن تەحنيكالىق كۇكىرت جانە جاعىلاتىن مازۋتتى ەكسپورتتايدى. ال بىلتىر كاسىپورىن تۇڭعىش رەت رەكوردتىق كولەمدەگى 5,5 ملن توننا مۇنايدى وڭدەپ, زاۋىتتان 1 ملن 607 مىڭ توننا اۆتوبەنزين, 1 ملن 849 مىڭ توننا ديزەل وتىنىن, 236 مىڭ توننا اۋە كولىگى وتىنىن, 321 مىڭ توننا سۇيىلتىلعان گاز شىعارعان. ۇشاق وتىنى بويىنشا ءوندىرىس – 16,5%, بەنزين – 3,5%, سۇيىلتىلعان گاز ءوندىرىسى 3,5%-عا كوبەيە تۇسكەن.
قازىر پاۆلودار وبلىسىندا ەلىمىز ءۇشىن بىرەگەي جوبا – جىلىنا 100 مىڭ توننا الكيلات وندىرەتىن العاشقى زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. ىسكە قوسىلسا, ەلىمىزدەگى مۇناي ءوندىرىسى الكيلاتتى وكتاندى ارتتىراتىن كومپونەنت رەتىندە پايدالانۋعا كوشەدى. ماماندار بۇل وتاندىق وتىن ساپاسىن ارتتىرۋعا جانە قورشاعان ورتاعا زياندى اسەردى ايتارلىقتاي ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتادى. ەلىمىزدە الكيلات ءوندىرىسى جوق. ال جوبانى ىسكە اسىرۋ ك-5 (ەۋرو-5) ەڭ قاتاڭ ەكولوگيالىق ستاندارتىنا جاۋاپ بەرەتىن جوعارى ساپالى وتىن ءوندىرۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام بولادى. ءارى ول ەلىمىز بەن تاياۋ شەت مەملەكەتتەردىڭ نارىعىن ۇشاق جانە كولىك وتىنىنا ارنالعان ەكولوگيالىق تازا جوعارى وكتاندى كومپونەنتپەن قامتاماسىز ەتەدى.
«الكيلات ءوندىرىسى وتىن سالاسىن ەكولوگيالاندىرۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام بولماقشى. الكيلات – بەنزيننىڭ جوعارى وكتاندى كومپونەنتى, ول بەنزيننىڭ قاسيەتتەرىن ەداۋىر جاقسارتۋعا جانە اتموسفەراعا كومىرقىشقىل گازى مەن ۋلى زاتتاردىڭ شىعارىلۋىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جوبا جاڭا تەحنولوگيالىق كاسىپورىندى قۇرىپ قانا قويماي, مۇناي وڭدەۋ تەرەڭدىگىن ارتتىرۋ بارىسىنداعى ءتيىمدى شەشىمدەردىڭ بىرىنە اينالادى», دەيدى جوبانى جۇزەگە اسىرۋشى «Intertrans c. A.» جشس وكىلدەرى.
وبلىس اكىمدىگىنىڭ دەرەگىنشە, جالپى قۇنى 35,6 ملرد تەڭگە بولاتىن الكيلات ءوندىرۋ جوباسىن 2027 جىلى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. زاۋىت پايدالانۋعا بەرىلگەن ۋاقىتتا 150-دەن استام جۇمىس ورنى قۇرىلادى.
جەرگىلىكتى مۇناي زاۋىتىنان شىعاتىن اۆياوتىن باعاسى وزگە وندىرۋشىلەردىكىمەن سالىستىرعاندا 20%-عا ارزان. بۇل ارتىقشىلىقتى پاۆلودار بيلىگى ورنىمەن پايدالانۋ كەرەك دەگەن پىكىردە. بۇگىندە وبلىس ورتالىعىنداعى اۋەجايدى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. اۋەجايدىڭ ۇشىپ-قونۋ جولاقتارى كەڭەيتىلگەن سوڭ, ونداعى جولاۋشىلار عيماراتى دا جاڭارتىلىپ, بۇرىنعىعا قاراعاندا ەكى ەسە كوپ جولاۋشىنى قابىلدايدى. بۇل جاقىن بولاشاقتا ۇلكەن اۋە كەمەلەرىنىڭ ەرتىس بويىندا تۇراقتى ايالداپ, اۆياوتىن قۇيىپ الۋىنا جول اشپاقشى.
پاۆلودار وبلىسى