«قازاقمىس» كورپوراتسياسىنىڭ قۇرامىندا 13 كەنىش بار. سونىڭ 11-ءى – جەراستى كەنىشى, ەكەۋىندە ءوندىرىس اشىق ادىسپەن جۇرگىزىلەدى. كومپانيا قۇرامىندا 4 كەن بايىتۋ فابريكاسى, 2 مىس قورىتۋ زاۋىتى بار. «قازاقمىس» بىلتىر 247 مىڭ مىس كاتودىن الىپ شىققان. ال باتىس جەزقازعان, شىعىس جەزقازعان, وڭتۇستىك جەزقازعان كەنىشتەرىنىڭ جۇمىس ىستەپ جاتقانىنا توقسان جىلدان استى. ەندى ول كەنىشتەردە كەن قورى تاۋسىلىپ, ۇلكەن بوس كەڭىستىكتەر پايدا بولعان.
«بۇل كەنىشتەر ءجۇز جىلداي جۇمىس اتقاردى. كەپىلدەندىرۋ مەرزىمى – 35 جىل. كەن ورنىنىڭ جارتىسىنان استامى قۇلاعان. جەزقازعان كەن ورنىندا ۇلكەن قۋىس قالدى. وسى ءبىر بولىكتىڭ التىسىنان ءبىرىنىڭ جاعدايى السىرەگەن. ءبىز وعان كىرە المايمىز. بۇل ۋچاسكە كەنەتتەن قۇلاپ, جەر سىلكىنىسى بولۋى مۇمكىن. وسىنداي اپاتتاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن شاحتانىڭ قۇلاۋىن تىركەيتىن اۆتوماتتى سەيسميكالىق جۇيەنى ىسكە قوسىپ, سپۋتنيكتىك مونيتورينگپەن دە جۇمىس ىستەي باستادىق», دەيدى «قازاقمىس» كورپوراتسياسى جشس باسقارما توراعاسىنىڭ ءوندىرىس جونىندەگى ورىنباسارى سايات باكيروۆ.
ءبىز جەردەن 350 مەتر تەرەڭدىكتە ورنالاسقان «وڭتۇستىك جەزقازعان» كەنىشىنىڭ جەر استىنا تۇستىك. بۇگىندە بۇل كەنىشتە 1 050 ادام جۇمىس ىستەيدى. ءبىزدى كوپفۋنكتسيونالدى «MinCA» كولىگىنە وتىرعىزدى. جۇرگىزۋشىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل – قاۋىپسىز كولىك. قورابى – اۆتومات. تەجەگىشتەرى مىقتى ۇستايدى. سۇيەگى اۋىر. تومەنگە تۇسكەندە ءسونىپ قالسا, العا كەتپەي تۇرىپ قالادى ەكەن. كولىكتەن تۇسكەن سوڭ, لاۆادا بۇرعىلاۋ ۋچاسكەسىن كورسەتتى. بۇرعىلاۋشى جالعاس شامۇراتوۆ اۋەلدە بۇرعىلاۋشىنىڭ كومەكشىسى بولىپ, تەحنيكانى قالاي بۇراۋ كەرەكتىگىن ۇيرەنگەن. جالعاس ءۇش كۇن ىستەپ, ەكى كۇن دەمالادى. اۋىسىمدا 130 مەترگە دەيىن بۇرعىلايدى.
«زابويعا كىرەمىز. كۇندەلىكتى مەديتسينالىق باقىلاۋدان وتەمىز. تاڭعى جەتىدە ۋچاسكەگە كەلگەندە ۋچاسكە باسشىسى تاپسىرما بەرەدى. تۇنگى اۋىسىمدا بولعان جاعدايدى ايتادى. تاڭەرتەڭ 8-دە جەر استىنا تۇسەمىز. جوندەۋ اۋىسىمى بولسا تەحنيكانى جوندەيمىز, سلەسارعا كومەكتەسەمىز. جۇمىس ۋاقىتى 13.00-دە اياقتالادى. سوسىن باسقا اۋىسىم كەلەدى. ولار كەشكى ساعات 21.00-گە دەيىن ىستەيدى. نەگىزى جۇمىستى باستايتىن ءبىز, بۇرعىلاۋشىلار. جالاقىم ميلليوننان اسادى. قولىما 800–900 مىڭ تەڭگە الامىن», دەيدى.
ال كولىك جوندەۋشى ءبىرجان مولاقوۆ وسى شاحتادا 2015 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتىر.
«جۇمىسىم جاۋاپكەرشىلىكتى قاجەت ەتەدى. ءار تەحنيكانىڭ مايىن, سۋىن تەكسەرەمىن. قاجالىپ تۇرعان تەجەگىشىن اۋىستىرامىن. سىنىپ تۇرعان تۇسىن انىقتاپ, جوندەيمىن. قىسقاسى, تەحنيكانىڭ قاۋىپسىزدىگى – جۇمىسشىنىڭ قاۋىپسىزدىگى», دەيدى ول.
تابان تىرەگەن كەلەسى نىسانىمىز – جىلاندى كەنىشى «جەزقازعان» كەنىشتەرىنەن سولتۇستىككە قاراي 30–35 كم جەردە ورنالاسقان. جىلاندى كەنىشىنىڭ قۇرامىندا يتاۋىز, باتىس سارى-وبا, شىعىس سارى-وبا, قىپشاقپاي, قاراشوشاق اتتى بەس شاحتا بار. جىلاندى كەنىشىنىڭ ديرەكتورى, تاجىريبەلى كەن ينجەنەرى نۇربولات بايسادىقوۆتىڭ سوزىنشە, قازىر ءۇش شاحتا جۇمىس ىستەپ تۇر.
«شىعىس سارى-وبا شاحتاسىندا جەراستى تاۋ-كەن جۇمىستارى 2016 جىلى باستالدى. 2027 جىلى باتىس سارى-وبا اشىلادى. بولاشاقتا قىپشاقباي كەنىشى اشىلادى. جىلاندى كەنىشىنىڭ كەلەشەگى زور. وندىرىستىك قۋاتى جىلىنا 2,7 ملن توننا كەندى قۇرايدى. كەلەسى جىلدان باستاپ كەنىشتىڭ جىلدىق وندىرىستىك قۋاتىن 3,6 ملن تونناعا دەيىن, ال 2030 جىلعا قاراي 6 ملن تونناعا دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانعان.
وسى جىلدىڭ ءساۋىر ايىنان باستاپ «قازاقمىس» گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن كۇشەيتىپ, قولداعى بار قورلاردى ۇقساتۋ جانە قوردى دامىتۋعا ايرىقشا نازار اۋدارا باستاعان.
«گەولوگيالىق قورلاردى دامىتۋ ءۇشىن الەمدەگى جوعارى دامىعان گەوفيزيكا تەحنيكاسىن قولدانىپ, 3 000 قاشىقتىق تەرەڭدىكتى زەرتتەۋ مۇمكىندىگى بار. وسى ورايدا تسيفرلاندىرۋ مەن تەحنيكالىق ترانسفورماتسيالاۋدى قولعا الىپ وتىرمىز. شالعايدا بارلاۋ بويىنشا جاسالىپ جاتقان دالالىق جۇمىستان جينالعان اقپاراتتى ءبىزدىڭ ماماندار «StarLine» ينتەرنەت قۇرىلعىسىمەن ونلاين فورماتتا جىلدام جيناپ, وڭدەي الادى. بۇل جەردە اقپاراتتى قولدانۋ ءبىر مىندەت, ودان كەيىن اقپاراتتى جۇيەلەندىرۋ, ءبىر جەرگە ساقتاۋ, دۇرىس قولدانۋ ماسەلەلەرى تۋىندايدى. ونى ءبىز بيىل قۇرىلىسى اياقتالاتىن جەزقازعان قالاسىندا سالىنىپ جاتقان گەولوگيالىق كلاستەردىڭ توڭىرەگىندە ۇيىمداستىرامىز» دەيدى گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى بەكاسىل اۋكەشەۆ.
گەولوگيالىق كلاستەر – بىرەگەي جوبا. كلاستەر ىشىندە 1 400 شارشى مەتر وقۋ ورتالىعى, 200 شارشى مەتر گەولوگيالىق كىتاپحانا, 50 ورىندىق كامپۋس, ALS اناليتيكالىق زەرتحاناسى, ەلىمىزدەگى العاشقى گەوفيزيكالىق زەرتحانا, كەرنوقويما, گەولوگيالىق مۇراجاي, كەڭسە عيماراتى مەن مەحانيكالىق تسەح قاراستىرىلعان.
جىلاندى كەنىشىنەن كەيىن اشىق كارەرگە اياق باستىق. ديرەكتور نۇربولات سايلاۋ ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ءبىر جىلدىق دايىن كەن ماسساسىنىڭ جوسپارى – 2 ملن 500 مىڭ توننا. سودان 540 مىڭ توننا رۋدا الىنادى.
ۇلىتاۋ وبلىسى