قازاق «الدىڭا كەلسە, اتاڭنىڭ قۇنىن كەش...», دەيدى. وسى ءبىر ماتەلدەن-اق ۇلتىمىزدىڭ كەڭدىگىن, مارتتىگىن كورۋگە بولار. تەرەڭىنە ۇڭىلسەڭ, ارقيلى تۇسىنىككە, پاراسات-پايىمعا جەتەلەيتىن بۇل ناقىلدىڭ نەگىزگى وزەگىندە الدىڭا كىناسىن مويىنداپ, باسىن ءيىپ كەشىرىم سۇراي كەلگەنگە بار مۇمكىندىگىنشە, وزىڭە اۋىر تيسە دە, جۇرەگىڭ قالاماسا دا كەشىرىم بەرۋگە تىرىس, كەڭدىك جاسا دەگەن يشارات, تالاپ, ءوتىنىش جاتىر. ال مۇنىڭ ارعى استارىندا اۋىزبىرلىككە, تاتۋلىققا ۇندەۋ, بىرلىكتى بەكەمدەۋ, اعايىن اراسىن الىستاتپاۋ سىندى ىزگى ماقسات, تىلەك مەنمۇندالايدى. قوش, سولاي دەلىك. ال كىنالى ءوز ايىبىن بىلمەسە, ايىپكەر بولا تۇرا الدىڭا كەلمەسە شە؟..
كەشەگى «الدىڭا كەلسە, اتاڭنىڭ قۇنىن كەش...» دەيتىن كەسەك مىنەزدى قازاقتىڭ بۇگىنگى ۇرپاق-جۇرناعى, ءبىز قاندايمىز؟
وسىندايدا ەل ىشىندە بولعان مىنا وقيعا ەسىمىزگە ورالادى. اعايىنداردىڭ اتى-ءجونىن ايتۋدى ءجون كورمەدىك.
... ءوزارا رەنجىسىپ جۇرگەن اعايىندى ەكى جىگىت ءبىر-بىرىمەن ۋاتساپ ارقىلى سويلەسىپ وتىر.
ءبىرى وزىنەن جاسى كىشى باۋىرىنا كەشىرىم بەرۋدىڭ, كەشىرىمدى بولۋدىڭ ۇلكەن ساۋاپتى ءىس ەكەنىن ايتا كەلىپ, «بۇل ومىردە ماڭگى جۇرمەيمىز, ۋاقىتى كەلگەندە كەتەتىن پەندەمىز. ءبىر-بىرىنە كىنا ارتقان ادامدار ەرتەڭ ءبىرى و دۇنيەگە اتتانعاندا «كەشىردىم, كەشىردىم» دەپ جىلاپ-سىقتاپ, مەيىرىم تانىتىپ جاتادى. بىراق ودان نە پايدا؟.. ءبارى كەش بولادى. ءوستىپ ءتىرى جۇرگەندە ءبىر-بىرىمىزگە كەشىرىمدى بولماساق, ولگەننەن كەيىن بەرگەن كەشىرىم ادىرە قالسىن» دەگەن جازباسىن, سونداي-اق وعان قوسىمشا ءبىر يمامنىڭ اتالعان تاقىرىپقا قاتىستى بەينە ۋاعىزىن دا جولداعان.
بۇل حات-جازبانى وقىعان باۋىرى مۇندا نە مەڭزەلىپ, نە يشارات تۇرعانىن سانا سارابىنا سالا كەلىپ, «ول مەنىڭ كەشىرىم سۇراۋىمدى قالاپ, نە تالاپ ەتىپ تۇر» دەپ ويلادى. بۇل از-كەم ءۇنسىز وتىردى دا ءوز پىكىرىن بىلاي دەپ تاڭبالادى: ء«يا, ءبىر-ءبىرىمىزدى ولگەن سوڭ عانا كەشىرىپ جاتامىز, بۇل ەسكى ادەت. ونىڭ ومىرشەڭ بولۋىنىڭ سەبەبىن ۇقپاي كەلەمىز. ول نە سەبەپ دەيسىز بە؟ ايتايىن, ءوز كىنامىزدى تۇسىنبەيمىز, بىلگەننىڭ وزىندە مەنمەندىكپەن مويىندامايمىز. سودان كەلىپ ارادا كەشىرىم سۇرالمايدى. ال ءتاڭىر سانالىعا ومىردەن وزعاننان سوڭ ەمەس, تىرشىلىكتە, ءتىرى جۇرگەندە كەشىرىم سۇراۋدى, كەشىرىم بەرۋدى بۇيىرادى. وسىناۋ بۇيرىقتى ورىنداۋعا ورە جەتپەسە, تاكاپپارلىق جىبەرمەسە, بەرىلگەن ۇلكەن مۇمكىندىكتى كورمەسە, قايتپەكپىز؟ ارينە, الدىڭدا جازىقتى بولعان جان ولگەن سوڭ وعان كەشىرىمشىل بولا قالامىز... كەشىرىم بەرۋ ءۇشىن, الدىمەن كەشىرىم سۇرالۋ كەرەك قوي».
تاقىرىپتى ءبىرىنشى بولىپ قوزعاعان جىگىت باۋىرىنىڭ وزىنە جىبەرگەن حاتىنان «سەن الدىمەن مەنەن كەلىپ كەشىرىم سۇرا, سەن كىنالىسىڭ...» دەگەن ويدى بىردەن ۇقتى. ىزاسى كەلدى, شىتىناپ كەتتى. دەگەنمەن, ءوزدى-ءوزىن باسىپ, سابىرعا كەلدى. ويلانىپ قالدى.
ەكەۋى دە ءوزارا رەنىشتىڭ نەدەن باستالعانىن قايتا-قايتا وي ەلەكتەرىنەن وتكىزدى. سونداعىسى ارزىمايتىن نارسە, ءتىپتى, ايتۋعا ۇيات... ولار وزدەرىنە ءمىن تاقپادى, ەش كىنا قويمادى. ءبىرىن-ءبىرى ىشتەي كىنالاۋدان وزگە ويلارىنا ەشتەڭە كىرمەدى. ەكەۋى دە «مەن ەمەس, ول كىنالى» دەۋمەن بولدى. مەنمەندىك بويدى بيلەپ تۇرعاندا كىشىپەيىل بولۋعا, كەڭدىك جاساۋعا شاما قايدان كەلسىن؟
ارادا ءبىراز ۋاقىت ءوتتى. ءبىرى ومىردەن وزدى. ءتىرى جۇرگەنى باقيعا كەتكەندى كەشىردى. قابىر باسىندا «كەشىر» دەمەدى, «كەشىردىم, كەشىردىم» دەدى, ءوزىن كىنالاعىسى كەلمەي, ونى جازىقتى ساناۋىن قويماي. قىستىعا جىلادى. ايتەۋىر ءبىر كەزدە «ەگەر مەن كىنالى بولسام, كەشىر» دەپ ايتتى-اۋ اقىرى. بىراق ءبارى كەش ەدى...