كاسپي تەڭىزىندە تەڭىز اكۆاشارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ارنالعان العاشقى تور قورشامالار ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ قۇرىق پورتىندا سۋعا ءتۇسىرىلدى. جوبا ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمدىگىنىڭ باستاماسىمەن, «Organic Fish» جشس قولداۋىمەن جۇزەگە اسىپ وتىر. ءىس-شاراعا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرداۋلەت قيلىباي, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى بالىق شارۋاشىلىعى كوميتەتىنىڭ توراعاسى سەرىك سەرماعامبەتوۆ, «Organic Fish» جشس باس ديرەكتورى ەرجان امانقوس ۇلى, قۇرىلتايشىلار مەن سالا ارداگەرلەرى قاتىستى.
اتالعان جابدىق نورۆەگيادا جاسالىپ, كاسپي تەڭىزىنىڭ تابيعي جاعدايىنا بەيىمدەلگەن. بۇل ەلىمىز بەن كاسپي تەڭىزى تاريحىنداعى ەڭ ۇلكەن تور قورشامالار سانالادى – ارقايسىسىنىڭ اينالىمى – 120 مەتر, تەرەڭدىگى – 25 مەتر. العاشقى ەكى جىلدا ءوندىرىس كولەمى 300-دەن 1 600 تونناعا دەيىن جەتىپ, كەيىن جىلىنا 5 000 تونناعا دەيىن ۇلعايۋى كوزدەلگەن جانە 80-نەن استام جۇمىس ورنى اشىلادى.
قۇرىق پورتىنا جەتكىزىلگەن تور قورشامالار شەتەلدىك جانە وتاندىق مامانداردىڭ كۇشىمەن قۇراستىرىلىپ, پورتتان 20 شاقىرىم وڭتۇستىكتەگى تەڭىز اۋماعىنا ورناتىلدى. ەكولوگيالىق جاعىنان تەڭىزگە ەش زيانى جوق, دەيدى ماماندار. ەندىگى جۇمىس – تور قورشامالاردى كاسپي البىرتى تۇقىمداس بالىقپەن تولتىرۋ.
اكۆاشارۋاشىلىق جوباسى نورۆەگيا اكۆاكۋلتۋرا ينستيتۋتىنىڭ كوپجىلدىق عىلىمي زەرتتەۋلەرىنە نەگىزدەلىپ ازىرلەندى. تەڭىز سۋىنىڭ گيدرولوگيالىق, گيدروفيزيكالىق جانە گيدروحيميالىق سيپاتتاماسى, سونداي-اق ۋچاسكەنىڭ باتيمەترياسى جان-جاقتى زەرتتەلگەن. تابيعي تازا ورتادا بالىق ءوسىرۋ باستى باعىت بولعاندىقتان, بالىقتار ەكولوگيالىق تازا جەممەن قورەكتەنىپ, تەڭىزدىڭ تابيعي جاعدايىندا وسىرىلمەك. بۇل جاعداي ولاردىڭ پايدالى قاسيەتتەرىن تولىق ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«بۇگىن ماڭعىستاۋ وبلىسى ءۇشىن عانا ەمەس, بۇكىل ەلىمىز ءۇشىن تاريحي ءمانى بار ماڭىزدى وقيعانىڭ كۋاسى بولىپ وتىرمىز. ەلىمىزدە العاش رەت تور قورشامادا بالىق ءوسىرۋ شارۋاشىلىعى ىسكە قوسىلىپ, كاسپي تەڭىزىنە العاشقى تور قورشامالار ءتۇسىرىلدى. بۇل جوبا – مەملەكەت باسشىسىنىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىن ءارتاراپتاندىرۋ, اكۆاشارۋاشىلىعىن دامىتۋ جونىندەگى تاپسىرماسى اياسىندا ىسكە اسىرىلىپ وتىر. باستاما جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا, جاستاردى زاماناۋي بالىق شارۋاشىلىعى سالاسىنا تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جوبا وتاندىق تەڭىز اكۆاشارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا جول اشىپ قانا قويماي, ايماقتىق ەكونوميكالىق وسىمگە, ەكسپورتتىق الەۋەتتىڭ ارتۋىنا جانە ەكولوگيالىق تۇراقتىلىقتىڭ ساقتالۋىنا زور ۇلەس قوسادى», دەدى ءوڭىر باسشىسى نۇرداۋلەت قيلىباي.
وڭىرلىك بالىق شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ارمان مولداشەۆتىڭ ايتۋىنشا, تاۋارلى بالىق ءوسىرۋ شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋشىلار سانى كۇن ساناپ ءوسىپ جاتىر.
«بۇل كاسىپ يەلەرىنە مەملەكەتتىك قولداۋ دا زور. اتاپ ايتقاندا, بالىق ءوسىرۋ ءۇشىن بيولوگيالىق نەگىزدەمە, ءدارى-دارمەك, انالىقتارىن جانە شاباقتاردى ساتىپ الۋ شىعىندارىنىڭ 50%-ى وتەلەدى. وعان قوسا, بالىق ازىعىنا جۇمسالعان شىعىنداردىڭ 30%-ى وتەلەدى. ماڭعىستاۋ وڭىرىندە بالىق شارۋاشىلىعىمەن ماۋسىمدىق نەگىزدە 609, تۇراقتى تۇردە 105 بالىقشى اينالىسادى. جىل باسىنان بەرى 4 150 توننا بالىق اۋلاندى. سونداي-اق سالانى دامىتۋ ءۇشىن «اكۆاشارۋاشىلىق تۋرالى» زاڭ قابىلدانىپ, بالىق ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋدى جانە نەسيەلەر بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەلەرىن سۋبسيديالاۋ تەتىكتەرى قاراستىرىلدى», دەيدى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى