كەيىنگى جىلدارى قىزىلوردا قالاسىنىڭ كەلبەتى وزگەرىپ, ساۋلەتتى نىساندار بوي كوتەرىپ كەلەدى. كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەرمەن قاتار ءتۇرلى عيمارات سالىنعان شاھارداعى وزگەرىستى سىرتتان كەلگەن قوناقتار دا ءجيى ايتا باستاعانىن بايقايمىز. سىرداعى باس شاھاردىڭ ءسان-سالتاناتىنا بىرقاتار الەۋمەتتىك نىساننىڭ سالىنۋىنا سەبەپ بولعان جەرگىلىكتى مەتسەناتتاردىڭ دا ۇلكەن ۇلەس قوسقانىن ايتا كەتەيىك.
دەگەنمەن اي سايىن وزگەرىپ كەلە جاتقان قالا كەلبەتىنە كولەڭكە تۇسىرەتىن جاعدايلار دا از ەمەس. مىسالى, وسى كۇنى اينالاسىنداعى اتشاپتىرىم اۋماق قورشالعان كوپ عيماراتتىڭ جانىنان ءجۇرۋ مۇمكىن بولماي قالدى. كەيبىر مەيرامحانالار مەن ءدامحانالار يەلەرى جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولىن «باسىپ» الىپ, باسقالار ءۇشىن باس اۋىرتا قويمايتىنىن, بىرەۋدىڭ قۇقىنا قول سۇعۋدان قىسىلمايتىنىن تانىتتى.
وسىدان دا وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆتىڭ تۇرعىنداردىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ, شاھاردىڭ كوركىن بۇزاتىن زاڭسىز قۇرىلىستارعا قاتىستى ناقتى تاپسىرما بەرگەنىنە قۋانعاندار كوپ بولدى. تاپسىرماعا سايكەس وبلىس اۋماعىندا رۇقساتسىز سالىنعان قۇرىلىس نىساندارىن انىقتاپ, زاڭ اياسىندا ءتيىستى شارالار قابىلداۋ ءۇشىن ارنايى كوميسسيا قۇرىلىپ, جۇمىسىن باستاپ كەتتى.
قالا اكىمدىگى مەن ءتيىستى مەكەمەلەر وكىلدەرىنەن جاساقتالعان كوميسسيا جۇرگىزگەن تەكسەرىستەرگە تۇرعىندار دا بەلسەنە قاتىسىپ كەلەدى. وسى ارقىلى ساۋلەت تالاپتارىن ساقتاماۋ, تروتۋارلاردى زاڭسىز قورشاۋ, اباتتاندىرۋ قاعيدالارىن بۇزۋ سياقتى زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ بىرقاتارى انىقتالدى.
قالانىڭ قاق ورتاسىنداعى جەلتوقسان كوشەسىندەگى №22 ءۇيدىڭ 17-18-پاتەرىن تۇرعىن ەمەس ءۇي-جاي رەتىندە تىركەپ, دۇكەن اشۋعا رۇقسات العاندار جوبادان اۋىتقىپ, تروتۋاردى زاڭسىز قورشاپ, مەملەكەتتىك جەردى يەمدەنىپ كەلگەن. كوميسسيا مۇشەلەرى جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولىن تارىلتىپ, سانيتارلىق تالاپتاردى بۇزعان نىسان يەسىنە قورشاۋدى الدىرىپ, قۇزىرلى ورگاندار زاڭعا سايكەس ءتيىستى شاراسىن قابىلدايتىن بولدى.
قالالىق ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى ءبولىمىنىڭ مالىمەتىنشە, وبلىس ورتالىعىندا 158 نىسان تەكسەرىلىپ, ءتيىستى ورىندارعا 95 عيمارات يەسىنە شارا قولدانۋ جونىندە ۇسىنىس بەرىلىپتى.
«تەكسەرۋ كەزىندە بۇرىن جۇمىس ىستەپ, كەيىن ورتەنىپ كەتكەن «نۇرماعانبەت» ءدامحاناسىنىڭ ورنىنا زاڭسىز سالىنىپ جاتقان ءدامحانا انىقتالىپ, وبلىستىق مەملەكەتتىك ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى باسقارماسىنا حات جولداندى. قالا ورتالىعىنداعى «سوحو» مەيرامحاناسىنىڭ تەرراسا قۇرىلىسىندا دا ەشقانداي تالاپ, ەرەجە ساقتالماعان. كاسىپكەر عيماراتىن رۇقساتسىز كەڭەيتكەن. مەيرامحانا باسشىلىعىنا ەسكەرتۋ بەرىلىپ, شارالار قابىلداۋ ءۇشىن ءتيىستى ورىندارعا حابارلاما بەرىلدى. «Loft» مەيرامحاناسىنىڭ يەسى جانىنداعى «Veranda» كوشە ءدامحاناسىن سالۋ ءۇشىن قۇرىلىس تۇرماق, جەردىڭ دە قۇجاتىن راسىمدەمەگەن. كاسىپكەرگە زاڭعا سايكەس ءتيىستى شارالار كورىلدى», دەيدى قالالىق ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى ءبولىمىنىڭ باسشىسى دىنمۇحامبەت سىرلىباەۆ.
الەۋمەتتىك جەلىدەگى وسى ماسەلەگە بايلانىستى جازبالار دا نازاردان تىس قالىپ جاتقان جوق. مىسالى, جاقىندا بەلسەندى قالا تۇرعىنى اباي داڭعىلى بويىندا اياقجولدىڭ ءبىراز بولىگى ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتى عيماراتىنا سالىنىپ جاتقان قورشاۋ اۋماعىنا ەنىپ كەتكەلى تۇرعانى جايلى جازبا قالدىرىپتى. بۇعان وبلىس اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى جەدەل جاۋاپ بەرىپ, وبلىس باسشىسىنىڭ تۇرعىندار جولىن تارىلتىپ, قالا كەلبەتىن كەتىرەتىن نىسانداردى بۇزۋ تۋرالى قالا اكىمىنە تاپسىرما بەرگەنىن حابارلادى. قالا عانا ەمەس, اۋدانداردا دا زاڭسىز قۇرىلىستاردى تەكسەرەتىن كوميسسيالار قۇرىلعان. كوميسسيا مۇشەلەرىنە تۇرعىندارمەن تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەۋ تاپسىرىلىپتى.
بۇعان قوسا قالالىق ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى ءبولىمى اينالاسىن لاستاپ, نىسانداردى پايدالانۋ تالاپتارىن ساقتامايتىندارمەن دە كۇرەستى جالعاستىرىپ كەلەدى. وسى باعىتتا دا جۇرتشىلىق تاراپىنان قولداۋ از ەمەس. بۇل – زاڭ مەن ءتارتىپتىڭ بارشاعا ورتاق مىندەتكە اينالىپ كەلە جاتقانىنىڭ ايقىن كورىنىسى.
قىزىلوردا