وتىز جاسىندا وپات بولعان وعلان

ارحيۆ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, تاتتىبەك تۇسىپباەۆ 1939 جىلى سەمەيدە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى مۇعالىمى  ماماندىعى بويىنشا ينستيتۋت بىتىرگەن. ەڭبەككە ەندى ارالاسا بەرگەندە, 1941 جىلى جەلتوقسان ايىندا جاڭاسەمەي اۋداندىق اسكەري كوميسسارياتى مايدانعا اكەتەدى. ءى, ءىى بەلارۋس مايدانىنا قاتىسىپ, سوعىستا ەكى رەت جارالاندى. الايدا ونىڭ قايتپاس قايسارلىعى مەن جاۋىنگەرلىك شەبەرلىگى ءۇشىن, باتالون بولىمشەلەرىن ەرەكشە باسقارا بىلگەنى ءۇشىن ءى دارەجەلى «وتان سوعىسى» وردەنىمەن ­ماراپاتتالادى.

«ۇلكەن اتام تاتتىبەك تۇسىپباەۆ 1941 جىلى سوعىس باستالىسىمەن ەلىن قورعاۋعا مايدانعا اتتاندى. اتامىز – 65-اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ 451-اتقىشتار پولكىندە باتالون كومانديرىنىڭ ساياسي جۇمىس جونىندەگى ورىنباسارى بولىپ ەلىن جاۋدان قورعاعان, بەس جىل بويى قان مايداندا جانىن اياماي كۇرەسكەن قاھارمان جا­ۋىنگەر. 2015 جىلى اتامىز ۇرپاقتارىنىڭ اتىنان اعام باۋىرجان تاتتىبەكوۆ وتباسىمەن گەرمانياعا ارنايى ساپارمەن بارىپ, بەرلين قالاسى مارتسان باۋىرلاستار زيراتىن تاپتى. ۇلكەن اتامىزدىڭ قابىرىنە ەستەلىك بەلگى مەن سۋرەتىن قويىپ, تۋعان جەردىڭ توپىراعىن اپارىپ, زيارات ەتىپ قايتتى. اتامنىڭ مايدان دالاسىنان ەلىنە, وتباسىنا جازعان ساعىنىشتى حاتتارى ءالى ساقتاۋلى. جىل وتكەن سايىن سوعىس ارداگەرلەرىنىڭ سانى ازايعانمەن, ولاردىڭ جاساعان ەرلىگى ءبىز سياقتى بۇگىنگى ۇرپاق ساناسىندا ماڭگى قالماق» دەيدى ۇرپاعى ءادىلجان بولاتوۆ.

1945 جىلدىڭ 24 ساۋىرىندە بەرلين تۇبىندەگى شايقاستا ت.تۇسىپباەۆ 6-اتقىشتار روتاسىن باسقاردى. روتا ۇرىستىڭ دۇرىس ۇيىمداستىرىلۋىنىڭ ارقاسىندا قاۋىپتى نۇكتەگە ءبىرىنشى باسىپ كىرىپ, جەرتولەلەر مەن شاتىرلارداعى 10 پۋلەمەتتى, 2 زەنيتتىك زەڭبىرەكتى, وزدىگىنەن جۇرەتىن زەڭبىرەكتى جويادى. 68 نەمىستى تۇتقىنعا تۇسىرەدى. بۇعان قوسا 100 مم زەڭبىرەك, 3 پۋلەمەت, 3 اۆتوكولىك, 60 ۆينتوۆكانى ولجالايدى.

تاتتىبەك تۇسىپباەۆ جەڭىسكە التى-اق كۇن قالعاندا, ياعني 1945 جىلى 2 مامىردا بەرلين شايقاسىندا رەيحستاگقا شابۋىل كەزىندە مەرگەننىڭ وعىنان ەرلىكپەن قازا تاپقان. ماي­دانگەرگە كوزى تىرىسىندە «قىزىل جۇلدىز» وردەنى بەرىلسە, قازا بولعاننان كەيىن ءى دارەجەلى «وتان سوعىسى« وردەنىمەن ماراپاتتالعان.

اباي وبلىسى