وتكەن جىلدىڭ شىلدە ايىندا «مەملەكەتكە زاڭسىز يەلەنگەن اكتيۆتەردى قايتارۋ تۋرالى» زاڭ قابىلدانعان ەدى. اتالعان قۇجات ادىلدىكتى قالپىنا كەلتىرىپ, ەل يگىلىگىنە تيەسىلى رەسۋرستاردى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋعا مۇمكىندىك بەردى. زاڭ اياسىندا قايتارىلعان بارلىق اكتيۆ «قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ كومپانياسى» جشس-ءنىڭ باسقارۋىنا بەرىلەدى. ال قاراجات الەۋمەتتىك ماڭىزى بار نىسانداردىڭ قۇرىلىسىنا جۇمسالاتىن ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا اۋدارىلادى. وسى ورايدا اكتيۆتەردىڭ ساتىلۋ ءراسىمى قايتىپ جۇرگىزىلەتىنى, تۇسكەن قاراجات قالاي ينۆەستيتسيالاناتىنى جانە باسقا دا ماڭىزدى ماسەلەلەر جونىندە «قايتارىلعان اكتيۆتەردى باسقارۋ كومپانياسى» جشس باس ديرەكتورى قۋانىشبەك مۇقاشەۆ ەگجەي-تەگجەي ايتىپ بەردى.
– قۋانىشبەك جاقسىبەك ۇلى, قايتارىلعان اكتيۆتەر قالاي ساتىلادى جانە ولاردى باسقارۋ جۇيەسى قالاي جۇزەگە اسادى؟
– مەملەكەتتىڭ 100 پايىز قاتىسۋىمەن قۇرىلعان باسقارۋشى كومپانيانىڭ نەگىزگى مىندەتى – قايتارىلعان اكتيۆتەردى ءتيىمدى باسقارۋ, ولاردىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ساتۋ. ياعني ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – قايتارىلعان اكتيۆتەردىڭ ەل ەكونوميكاسىنا وڭ اسەرىن تيگىزىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا قىزمەت ەتۋى.
ءاربىر قايتارىلعان اكتيۆتىڭ ەل دامۋىنا ۇلەس قوسۋى, زاڭ ۇستەمدىگىن نىعايتۋى جانە قوعام يگىلىگىنە جۇمىس ىستەۋى ماڭىزدى. سوندىقتان ءبىز اكتيۆتەردىڭ ەرەكشەلىگىن, نارىقتىق جاعدايدى جانە ولاردىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىگىن جان-جاقتى زەرتتەي وتىرىپ, ارقايسىسى بويىنشا جەكە شەشىم قابىلدايمىز.
نەگىزگى ساتۋ ءتاسىلى – «ە-Qazyna» پورتالىندا ەلەكتروندىق ساۋدا ۇيىمداستىرۋ. ساۋدا اۋكتسيون تۇرىندە وتكىزىلۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار اكتيۆ ورنالاسقان ەلدىڭ زاڭناماسىنا قايشى كەلمەيتىن باسقا دا ادىستەر قاراستىرىلعان. ەگەر اكتيۆتى بىردەن ساتۋ مۇمكىن بولماسا, قولدانىستاعى ەرەجەلەرگە سايكەس, بالامالى تاسىلدەر قاراستىرىلادى. بۇل – جالعا بەرۋ, سەنىمگەرلىك باسقارۋ نەمەسە ءوز بەتىنشە باسقارۋ. مىسالى, قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز استاناداعى «دۋمان» قوناقۇي كەشەنىن, سونداي-اق «جاركەنت سۋ» جشس مەن «تۇلپار» جشس-داعى ۇلەستەردى باسقارىپ وتىرمىز.
جالعا بەرۋ كەزىندە, ساتۋ ساتىنە دەيىن بۇل اكتيۆتەر تۇراقتى تابىس اكەلەدى. ال اكتيۆتەر كاسىبي مەنەدجەرلەرگە سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرىلسە, ولاردىڭ باستى مىندەتى – اكتيۆتىڭ قۇنىن ساقتاۋ جانە مۇمكىندىگىنشە ارتتىرۋ, سونداي-اق بولاشاق ساتىپ الۋشىلار ءۇشىن ونىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ.
2025 جىلدىڭ 14 ناۋرىزىنا دەيىن باسقارۋشى كومپانيانىڭ بالانسىنا تۇرعىن ءۇي جانە كوممەرتسيالىق جىلجىمايتىن م ۇلىك, زاڭدى تۇلعالاردىڭ جارعىلىق كاپيتالىنداعى ۇلەستەر, جەر ۋچاسكەلەرى, تاۋار-ماتەريالدىق قۇندىلىقتار مەن نەگىزگى قۇرالدار تۇرىندەگى 73 اكتيۆ, سونداي-اق 196 دانا زەرگەرلىك بۇيىم قابىلداندى. اكتيۆتەردىڭ جالپى قۇنى – 100,4 ملرد تەڭگە.
اكتيۆتەرگە جەر ۋچاسكەلەرى, تۇرعىن ءۇي جانە كوممەرتسيالىق جىلجىمايتىن م ۇلىك, وندىرىستىك بازالار, اكتسيالار مەن زاڭدى تۇلعالارداعى قاتىسۋ ۇلەستەرى, سونداي-اق تاۋار-ماتەريالدىق قۇندىلىقتار كىرەدى. نەگىزىنەن, بۇل اكتيۆتەر قازاقستان اۋماعىندا ورنالاسقان.
قايتارىلعان اكتيۆتەردى ساتۋدان تۇسكەن قاراجات ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا جىبەرىلەدى.
– ەندەشە, وسى ۋاقىتقا دەيىن باسقارۋشى كومپانيا ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا قانشا قاراجات اۋداردى؟
– 2025 جىلعى 14 ناۋرىزداعى جاعداي بويىنشا ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا 16,5 ملرد تەڭگە اۋدارىلدى. ونىڭ ىشىندە 15,8 ملرد تەڭگە – اكتيۆتەردى ساتۋدان تۇسكەن قاراجات, ال 0,7 ملرد تەڭگە – اكتيۆتەردى باسقارۋدان (جالعا بەرۋ, سەنىمگەرلىك باسقارۋ, كەپىلدىك جارنانى دەپوزيتكە ورنالاستىرۋدان تۇسكەن قاراجات, ديۆيدەندتەر) الىنعان كىرىس.
پرەزيدەنت جولداۋىندا قايتارىلعان اكتيۆتەر حالىق يگىلىگى ءۇشىن پايدالانىلۋعا ءتيىس دەگەن تاپسىرما بەرىلگەن. بۇل قاراجات جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋدا ماڭىزدى نەگىز ءارى قولداۋ بولادى.
– الەۋمەتتىك نىساندار قالاي ىرىكتەلەدى جانە وسى قوردان قانداي جوبالارعا قاراجات ءبولىندى؟
– ەڭ الدىمەن, ءبىزدىڭ كومپانيا الەۋمەتتىك جوبالاردى تىكەلەي ىرىكتەۋمەن نەمەسە جۇزەگە اسىرۋمەن اينالىسپايتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. الايدا ءبىز قاراجاتتى ارناۋلى مەملەكەتتىك قورعا اۋداراتىن بولعاندىقتان, ولاردىڭ قالاي پايدالانىلىپ جاتقانىن مۇقيات قاداعالاپ وتىرامىز. قارجىلاندىرۋ مەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ تۋرالى بارلىق اقپارات رەسمي رەسۋرستاردا, سونىڭ ىشىندە پرەمەر-ءمينيستردىڭ سايتىندا اشىق تۇردە جاريالانعان.
زاڭناماعا سايكەس, ارناۋلى قوردىڭ قاراجاتى دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, بۇقارالىق سپورت جانە باسقا دا سالالارداعى الەۋمەتتىك جانە ينفراقۇرىلىمدىق نىسانداردىڭ قۇرىلىسىنا باعىتتالادى. ءاربىر جوبا مىندەتتى تۇردە ەكونوميكالىق ساراپتامادان وتەدى, سودان كەيىن ونىڭ قارجىلاندىرۋى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىك كوميسسيانىڭ (ربك) شەشىمىمەن بەكىتىلەدى.
ربك شەشىمدەرىنە سايكەس, قوردىڭ قاراجاتى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا بولىنەدى. سونىمەن قاتار بولىنگەن قاراجات كولەمى مەن جوبالار تۋرالى بارلىق اقپارات ۇكىمەتتىڭ رەسمي سايتىندا جاريالانادى, بۇل قاراجاتتىڭ پايدالانىلۋ اشىقتىعى مەن ەسەپتىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى. ياعني كەز كەلگەن ازامات وسى اقپاراتقا قول جەتكىزىپ, مەملەكەت قارجىسىنىڭ قالاي ينۆەستيتسيالانىپ جاتقانىن باقىلاي الادى.
قاراجات ەڭ الدىمەن, الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا جۇمسالادى. بۇل – مەكتەپتەر, بالاباقشالار, سپورت كەشەندەرى, جاتاقحانالار. دامىعان ينفراقۇرىلىم وڭىرلەر ەكونوميكاسىنىڭ وسۋىنە سەرپىن بەرەدى, حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىنا ىقپال ەتەدى جانە قالالار مەن اۋىلداردىڭ جايلىلىعىن ارتتىرادى. وسىلايشا, ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى جاقسارادى.
ايتا كەتەتىن ماڭىزدى جايت – قايتارىلعان اكتيۆتەردى پايدالانۋ كەزىندە اشىقتىققا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. بارلىق كىرىس پەن شىعىس تۋرالى مالىمەتتەر رەسمي پلاتفورمالاردا اشىق تۇردە ورنالاستىرىلادى. بۇل تەرىس پايدالانۋشىلىقتىڭ الدىن الۋعا جانە قوعامنىڭ مەملەكەتتىك ينستيتۋتتارعا دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
– وسى كۇنگە دەيىن قانداي اكتيۆتەردى ساتتىڭىزدار؟
– 2025 جىلعى 14 ناۋرىزداعى جاعداي بويىنشا باسقارۋشى كومپانيا «ە-Qazyna» ەلەكتروندىق ساۋدا پلاتفورماسىندا قازاقستان اۋماعىندا ورنالاسقان 10 اكتيۆتى ساتتى. ولاردىڭ جالپى قۇنى 11,7 ملرد تەڭگەدەن اسادى جانە نەگىزىنەن – جىلجىمايتىن م ۇلىك.
شەتەلدە ورنالاسقان اكتيۆتەردى ساتۋ اكتيۆ ورنالاسقان ەلدىڭ زاڭناماسىنا سايكەس جۇرگىزىلەدى. شەتەلدىك اكتيۆتەر اراسىنان 2 اۆتوكولىك, 2 تۇرعىن ءۇي جانە 1 پاتەر ساتىلىپ, ولاردىڭ جالپى قۇنى 4,5 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.
جالپى العاندا, 16,2 ملرد تەڭگە سوماسىنا 15 اكتيۆ ساتىلدى. 48 نىسان بويىنشا (ونىڭ ىشىندە 22 دانا زەرگەرلىك بۇيىم) اۋكتسيونعا قاتىسۋشىلاردىڭ بولماۋىنا بايلانىستى ساۋدا-ساتتىق وتپەدى.
– الداعى ۋاقىتتا قانداي جوسپارلارىڭىز بار؟
– ءبىزدىڭ باستى ميسسيامىز قايتارىلعان اكتيۆتەردى ءتيىمدى باسقارۋ ارقىلى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتۋ ەكەنىن تاعى دا ايتا كەتەيىن. وسى باعىتتاعى جۇمىسىمىزدى بەلسەندى تۇردە جالعاستىرا بەرەمىز. اشىقتىق پەن ەسەپتىلىك باستى باسىمدىقتارىمىز بولىپ قالادى. ءبىز قوعامدى جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسى جانە قايتارىلعان اكتيۆتەردىڭ ءتيىمدى پايدالانىلۋى تۋرالى ۇدايى حاباردار ەتىپ وتىرامىز. قايتارىلعان اكتيۆتەردى ساتۋ تەك الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشىپ قويماي, بيزنەستىڭ دامۋىنا, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا ءارى ەلدەگى ينۆەستيتسيالىق احۋالدىڭ جاقسارۋىنا ىقپال ەتۋگە ءتيىس.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىلەمەسكەن –
ورىنبەك وتەمۇرات,
«Egemen Qazaqstan»