بيىلدان باستاپ 3 قىركۇيەك ەلىمىزدە تازى مەن توبەت كۇنى رەتىندە رەسمي بەكىتىلىپ, مەرەكەلىك كۇندەر تىزىمىنە ەنگىزىلدى. جەتى قازىناعا بالاعان ۇشقىر تازى تۇقىمىنىڭ جويىلىپ بارا جاتقانى جونىندە ماماندار, تازى وسىرۋشىلەر دابىل قاعىپ, ماسەلە كوتەرگەن ەدى. «نوماد» ۇلتتىق اڭشىلىق كلۋبى» قوعامدىق قورى مۇشەسى ابزال دوسىمانمەن كينولوگيا سالاسىنداعى تۇيتكىلدى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە وي قوزعاپ, سۇحبات قۇرعان ەدىك.
– تازى – اسىل مۇرا, ۇلتتىق قۇندىلىق. تابيعاتتىڭ بۇل ەرەكشە جاراتىلىسىنا دەگەن حالقىمىزدىڭ قۇرمەتى ايرىقشا. ءسىزدىڭ ىنتا-ىقىلاسىڭىز قالاي باستالدى؟
– تازىعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىم سوناۋ بالا كەزىمنەن باستالدى. 7 جاسقا دەيىن كيەلى تورعاي توپىراعىنىڭ شالعايىنداعى ەكىدىڭ اۋىلىندا لەكەر بايبوسىنوۆ دەگەن ناعاشى اتامنىڭ قولىندا ءوستىم. جەتىقىز وزەنىنىڭ بويىن جايلاعان بايساقال جايلاۋىنداعى كوكجيەگىنە كوز جەتپەيتىن ۇلان-عايىر كەڭ دالا, جۇپارىمەن جانىڭدى ەمدەيتىن تابيعات – ءبارى-ءبارى جۇرەك تۇكپىرىندە ساقتاۋلى. دالانىڭ دارقاندىعىن, سۋىنىڭ مولدىرلىگىن, ادامدارىنىڭ كەڭ پەيىلىن ايتساڭشى. قايماعى بۇزىلماعان قازاقى ورتانىڭ قاسيەتىن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. اتام قويمەن بىرگە وي باعىپ جۇرەتىن. ءتورت ت ۇلىگىن ءوسىرىپ قانا قويماي, كۇتىپ-باپتاپ, اسىلداندىرىپ وتىراتىن. ناعىز ءتۇزدىڭ ادامى ەدى. قانسونار كەلسە ۇيقىدان قالىپ, 10-15 تازىسىن ەرتىپ الىپ دالا كەزىپ كەتەتىن. اڭقۇمار اتامنىڭ جانىندا ءجۇرىپ مەن دە تازىعا اۋەس بولدىم. تازىنىڭ تازالىعى, بولمىسى, تابيعاتى ەرەكشە اسەر ەتتى. اتامنىڭ ويىن ادامداي ءتۇسىنىپ, قاس-قاباعىن باعىپ تۇراتىن. دەنەسىندە ارتىق ەتى جوق, سونشالىق سۇلۋ وسى ءبىر جاراتىلىستىڭ تەكتىلىگى, ەپتىلىگى, ۇشقىرلىعى, العىرلىعى, قايسارلىعى, ادالدىعى, توزىمدىلىگى, اقىلدىلىعىنا قايران قالۋشى ەم.
ماعان ءسوز كيەسى ەكى جاقتان دا دارىعان. ءوز اتام نۇراحمەت دوسىمانوۆ – كىتاپتارى جارىققا شىقپاسا دا كەمى ءۇش كىتاپقا جەتەتىن ولەڭ جازعان اقىن ادام. بىراق ەشقاشان جازعانىن جارىققا شىعارۋعا تالپىنباي ءوتتى. ناعاشى اتام تاڭسارىدە ورىسكە كەتىپ بارا جاتىپ, قوينىنا كىتابىن قىستىرا كەتەتىن. كەشكە مال جايلاپ, كوڭىل جايلانعان شاقتا بەلگى ساپ بۇكتەگەن بەتتەرىن اشىپ, قايتادان ماعان داۋىستاتىپ وقىتىپ, ءوزى كوزىن جۇمىپ ءسۇيىنىپ وتىراتىن. مۇحتار اۋەزوۆ, ءىلياس ەسەنبەرلين, عابيت مۇسىرەپوۆ, قابدەش ءجۇمادىلوۆ, سايىن مۇراتبەك, قاليحان ىسقاق, اكىم تارازي, ءابىش كەكىلباەۆ, تولەن ابدىك سىندى قالامگەرلەردىڭ شىعارمالارىمەن وسىلاي تانىستىم. اسىرەسە ماعان قاتتى اسەر ەتكەنى مۇحتار ماعاۋيننىڭ «تازىنىڭ ءولىمى» حيكاياتى بولدى. لاشىننىڭ تاعدىرى تۇسىمە كىرەتىن. ادىلدەي الپەشتەپ, قازىداي قادىرىن بىلەتىن جاندار قايدا قازىر؟.. سول حيكاياتتاعى مىنا ءبىر جولدارعا ۇڭىلگەن سايىن كوپ دۇنيەگە كوز جەتكىزەمىن.
ء«امىر مارقۇم, قازىنىڭ اكەسى, اسا مىقتى اڭشى بولعان. ونىڭ قولىنان قىران تازى مەن قۇماي توبەت ۇزىلمەگەن. قازاق ەجەلدەن اڭشى يتتەردىڭ تۇقىمىن اسىلداندىرىپ كەلگەن. سولاردىڭ ءبىرى – ماماي شالدىڭ بەسقارا اتتى تازىسى. ەرەكشە ءىرى, جولبارىس كەيىپتەس بۇل يت ءبىر جىلى جالعىز ءوزى ون ءۇش قاسقىر العان. ارقار, تۇلكى, قويان اۋلاۋدا الدىنا جان سالماعان. ماماي شال ونى بەس ق ۇلىندى بيەگە دە ايىرباستاماعان. كەيىن بەسقارانىڭ ۇرپاعى سانالاتىن كوك تازى دا ومىردەن ءوتتى. ولەرىن سەزگەن يت يەسىنەن قاشىپ, كوزدەن تاسا بولعان. ماماي نەشە كۇن ازا تۇتىپتى دەسەدى. ادام كىسى ولگەندە ويتپەس. شىنىندا دا, بەسقاراداي بولماعانمەن, قىران-اق ەدى, شىركىن. ونداي تارلان تازىلار قازىر جوق. يت باپتاپ, قۇس كۇيتتەپ, بۇلعاقتاپ جۇرەتىن ۋاقىت قايدا».
بۇل بۇگىن دە وزەكتى ماسەلە. تازىنىڭ قانى دا بۇزىلىپ, سانى دا ازايىپ بارا جاتقان شاقتا كوڭىلگە قالاي كۇدىك ۇيالاماسىن. ۇلتتىق قۇندىلىعىمىز رەتىندە ۇلىقتاي الماي كەلدىك. وسى ماسەلە كوپتەن بەرى تولعاندىرىپ 2012 جىلى تازى ءوسىرۋدى قولعا الا باستادىم. يەسىن جوقتاپ كوردى تىرمالاپ جاتىپ ولگەن سارى تازىنىڭ, بۇگىن الەم تامسانىپ كورىپ جۇرگەن جاپونيانىڭ حاتيكوسىنان قاي جەرى كەم دەپ ويلايسىڭ كەيدە. بىزگە سول لاشىن دا ادالدىقتىڭ انىق بەينەسى ەمەس پە؟
«جىلاتىپ باۋرىن تاستىڭ دا,
سەرپىگەن ءتۇننىڭ تۇنەگىن
قىپ-قىزىل كۇننىڭ استىندا
سارى تازى بارىن بىلەمىن.
«سەن كىمسىڭ؟» – دەيدى,
سۇرايدى ار
تازىنىڭ ءالسىز ۇنىمەن.
كەۋدەمدى مەنىڭ ءبىر ويلار
شىعادى تىرناپ تۇنىمەن», –
دەپ جىرلايدى كورنەكتى اقىن ەسەنعالي راۋشانوۆ «سارى تازى» ەلەگياسىندا.
– بايقايمىن, كوركەم ادەبيەتتى دە كوپ وقيتىن سياقتىسىز. ءسوزدىڭ سىرىنا تەرەڭ بويلاۋ دا اتا تاربيەسىنەن العان ونەگەڭىز بولار؟
– ولەڭ وقۋعا بالا كەزىمنەن قۇمار بولدىم. مۇحتار شاحانوۆتىڭ ولەڭدەرىن جاتقا وقيتىنمىن. ءالى ەسىمدە, 5-سىنىپ وقىپ جۇرگەنىمدە مۇحتار اعامىزدىڭ قىرعىزستان ەلشىلىگىنەن ەلگە ورالىپ جاتقان كەزى. استانادا «ەلگە ورالۋ» دەگەن جىر كەشىن وتكىزدى. سول كەشكە انام ەرتىپ اپارىپ, كەزدەسۋ كەزىندە اقىنمەن سۇحبات بولعاندا اپارىپ بەرەسىڭ دەپ قالتاما ءبىر بۇكتەلگەن حات سالىپ بەردى. حالىق ساۋالدارىن قويا باستاعان ساتتە ساحناعا كوتەرىلىپ, قالتامداعى حاتتى ۇسىندىم. ءبىر كەزدە اقىن اعا زالعا قاراپ: «جاڭاعى وقۋشى بالا ورتاعا كەلسىنشى, مەنىڭ ولەڭىمدى جاتقا بىلەدى ەكەن», دەپ ساحناعا شاقىردى. شىعىپ, مانەرلەپ وقىپ بەردىم. حالىقتىڭ قوشەمەتى ەرەكشە بولدى. ساحنادان تۇسە بەرگەنىمدە ەلگە بەلگىلى تۇلعالار: سەرىك ءابدىراحمانوۆ, مۇحتار قۇل-مۇحاممەد, كۇلاش ءشامشيدينوۆا سىندى اعا-اپايلار قولىمدى الىپ, اق باتاسىن بەردى.
“NOMAD” ۇلتتىق اڭشىلىق كلۋبى” قوعامدىق قورىنىڭ ايگىلى ۇشار اتتى تازىسى
مۇحتار اعامەن سودان كەيىن وتە جاقىن ارالاسىپ كەتتىم. قاسىنا ەرىپ راسۋل عامزاتوۆ, ەۆگەني ەۆتۋشەنكو, شىڭعىس ايتماتوۆ سىندى تالاي مىقتىلارمەن تانىستىم. شىڭعىس اعانىڭ: «الەمدە مانەرلەپ وقۋدىڭ 8 ءتۇرى بار», دەپ ءوزى وقىپ كورسەتكەنى جادىمدا قالىپتى. بۇگىن ويلاپ وتىرسام بۇل دا ءبىر تاريح ەكەن...
– تازى باپتاۋدا ءار ادامنىڭ جەكە ەرەكشەلىكتەرى بولادى عوي. بۇل باعىتتا اتاڭىزدىڭ قانداي ەرەكشەلىكتەرى بار ەدى؟
– اتام تازىلارىن كۇشىك كەزىنەن قاسقىر تەرىسىنىڭ ۇستىنە جاتقىزىپ وسىرەتىن. مۇنىڭ سىرىن سۇراعانىمدا, ء«يىسىن الا بەرسىن, كەيىن اڭعا شىققاندا بويىن ۇرەي بيلەمەيتىن بولادى», دەپ وتىراتىن. بۇل دا دانالىق ەمەس پە؟ تاماعىن مولشەرمەن بەرىپ, اڭعا شىعاتىن كۇندەرى تاڭ اسىرعان اتتاي سۇيەك-سورپامەن عانا جەڭىل-جەلپى قورەكتەندىرىپ الىپ شىعاتىن. اڭدى تازى عانا المايدى, يەسى دە, ونىڭ استىنداعى اتى دا بىرگە كىرىسەدى. اتىمەن قاشقان اڭنىڭ الدىن كەسىپ, ايتاق قوسىپ بارا جاتادى. تازىلارىنا ەشقاشان جالعان بەلگى بەرمەيتىن. ءبىز وتىرىك ايتاقتاساق, ۇرسىپ تاستايتىن. «اڭ كورمەي تۇرىپ بەلگى بەرمە, ءبىر الدانعان تازى كەلەسىدە شىن ايتساڭ دا سەنبەيتىن بولادى», دەپ ۇيرەتەتىن.
اتامنىڭ جۇرىسىنە ۇيرەنگەن تازىلار ءوز جۇمىسىنا كىرىسىپ كەتەدى. تازىنىڭ قانشىعى ولەكشىندەر وتە ءيىسشىل كەلەدى. ولار الدىمەن ءىز سالىپ, ارلاندارى سوڭىنان ىلەسىپ وتىرادى. تازىنىڭ اقىلدىلىعى سول – الدىنداعى اڭنان ايلاسىن اسىرا بىلۋىندە. الدىنداعى اڭدى ۇستاۋعا تەك قانا ۇشقىرلىق ازدىق ەتەدى. ودان ايلاسىن اسىرعاندا عانا قول جەتكىزەدى. ىتقي جونەلەتىن قوياندى, قۇيرىعىن ەكى جاققا كەزەك تاستاپ تاستاققا قاراي جورتاتىن تۇلكىنى, ازۋلى ارلاندى الۋعا وتە ەپتىلىك كەرەك. سول ءۇشىن دە مەن شىرعا تارتۋعا قارسىمىن. بىرىنشىدەن, بۇل قۇر تەرىمەن تازىنى الداۋ, ەكىنشىدەن, ەشقانداي ەپتىلىككە ۇيرەتپەيدى.
قالانىڭ شەتىندەگى اۋىلدا تازى ۇستايتىن ارنايى ورنىم بار. دەمالىس كۇندەرى اتقا ءمىنىپ, تازىمدى ەرتىپ تازا اۋادا سەرۋەندەيمىن. اڭعا شىعامىن. بىراق مىلتىق ۇستاپ, وق شىعارۋعا قارسىمىن. دالانىڭ دا ءوز زاڭى بار. اڭشىلىق بابالارىمىزدان قالعان اقسۇيەك, بەكزادالىق ونەر. ونى قورلاۋعا بولمايدى. مىقتى بولساڭ تازىڭمەن, بۇركىتىڭمەن شىق. قۇماي تازى باپتاپ, قولىڭا قىران قۇسىڭدى قوندىر. مىنە, سوندا عانا ول اڭشىلىق بولادى. «ەتتىڭ ءبارى – قازى ەمەس, ءيتتىڭ ءبارى – تازى ەمەس», دەپ بابالارىمىز بەكەر ايتتى دەيسىڭ بە؟
اتام قازاق بالا تاربيەسى بىلاي تۇرسىن, جان-جانۋاردى ۇيرەتۋدە دە وزىق بولعان. اڭعا كەز كەلگەن اتقا ءمىنىپ شىعا بەرمەيدى. ارنايى سوعان توسەلگەن, جۇيرىك جىلقىمەن شىعادى. قازاقتىڭ بۇكىل اڭشىلىق, ساياتشىلىق ونەرىنىڭ قاسيەتى اباي اتامىزدىڭ «قانسوناردا بۇركىتشى شىعادى اڭعا» دەگەن ءبىر عانا ولەڭىنىڭ ونە-بويىندا تۇر. ودان اسىرىپ بىردەڭە دەۋ قيىن شىعار.
– دالا زاڭىن ۇستانعان بابالارىمىزدىڭ جولى, اڭشىلىق ءداستۇرى وزىندىك ءبىر مەكتەپ قوي. سول مەكتەپ ءۇزىلىپ قالعان جوق پا؟
– ستسەناريiن بەلگىلى جازۋشى تالاسبەك اسەمقۇلوۆ جازعان, رەجيسسەر, اكتەر دوسقان جولجاقسىنوۆتىڭ ء«بىرجان سال» كينو تۋىندىسىن كورگەندە قاتتى اسەرلەندىم. ۇلتتىق كينومىزدىڭ ابىرويىن اسىرعان ەرەكشە تۋىندى ەل جۇرەگىنەن ويىپ تۇرىپ ورىن الدى. فيلم سەزىمىڭدى سەلت ەتكىزەر, ساناعا تەرەڭ وي سالار قىزۋ وقيعامەن باستالادى. شەكسىز اپپاق قارعا ورانعان الەمنىڭ ۇستىندە ءبىرجان باستاعان ءبىر توپ سال-سەرى ارلان قاسقىردىڭ سوڭىنا ءتۇسىپ, تازىلارىن قوسىپ, قيقۋلاپ قۋىپ كەلە جاتادى. ەركىن دالا توسىندە اساۋ ارعىماقتاي كوسىلگەن, بەيقام قازاق تىرشىلىگى. ميزامكوك دەپ اتالاتىن تابيعاتتىڭ عاجايىپ مەزگىلى اعا جاسقا كەلگەن ءبىرجاننىڭ ىشكى دۇنيەسىمەن استاسىپ جاتقانداي...
كەنەت ءبىر توبەنىڭ استىنان اتىلعان مىلتىقتىڭ داۋىسى سەلت ەتكىزەدى. كوكجالدى جالعىز وقپەن-اق سۇلاتىپ تاستاعان ەكەن. قار ۇستىندە قىزىل قانعا باتىپ, قانسىراپ جاتقان ءتۇز تاعىسىن كورىپ, ءبىرجان ەسەڭگىرەپ تۇرىپ قالادى. ءبىر سۇمدىقتىڭ كەلە جاتقانىن جۇرەگى سەزگەندەي شىم ەتەدى. اتقان اق پاتشانىڭ اسكەرلەرى ەكەن. «بۇل – ءبىزدىڭ جول ەمەس» دەپ كوكجالدى الماي كەرى بۇرىلىپ كەتىپ قالادى. مىنە, وسى ەپيزودپەن-اق رەجيسسەر كوپ دۇنيەنى ۇقتىرىپ تۇرعانداي.
– تازىنى ناسيحاتتاۋ باعىتىندا مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قانداي جۇمىستار جۇرگىزىلدى؟ تازى تۋرالى اڭگىمەنى نەدەن باستاۋىمىز كەرەك؟
– جەتى قازىنانىڭ ءبىرى قازاق تازىسىنىڭ 3 مىڭ جىلدىق تاريحى بار ەكەنى بۇگىندە عىلىمي نەگىزدە دالەلدەنىپ وتىر. ءسان مەن سالتاناتى كەلىسىپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ۇلىقتاي بىلگەن زاماندا قازاق بايلارى قىزدارىنىڭ جاساۋىنا تازى قوسىپ بەرگەنىن بىلەمىز. اشتىق جىلدارى ءبىر تازى ءبىر اۋىلدى اسىراپ, ەلدى امان الىپ قالعانىن ءالى ەشكىم ۇمىتا قويعان جوق. سىيلى قوناعىنا تازى سىيلاۋ ءداستۇرى ۇزىلمەي كەلەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى ەڭ مارتەبەلى مەيماندارىنا تازى سىيلاپ, جادىمىزدا جاتقان ءداستۇردى جاڭعىرتقانداي بولدى.
ەلىمىزدە قازاقى تازى مەن توبەتتى ساقتاۋ, كوبەيتۋ جونىندە جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن ۇكىمەت پەن ءتيىستى مينيسترلىكتەرگە وسى باعىتتا ناقتى مىندەتتەر جۇكتەلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە, ارنايى زاڭ قابىلدانىپ, قازاقى يت تۇقىمدارىن قورعاۋ, زەرتتەۋ, حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىنداتۋ جۇمىستارى قولعا الىندى.
پرەزيدەنت پارمەنىمەن دەپۋتاتتار مەن ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى, ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتى بىرلەسىپ ارنايى زاڭ جوباسىن ازىرلەدى. بۇل زاڭ 2023 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ كۇشىنە ەندى.
ء«بىز بۇل اسىل تۇقىمدى يتتەردى الەمگە تانىتۋىمىز كەرەك. تازى ەرەكشە كۇتىم مەن قامقورلىقتى قاجەت ەتەدى, سوندىقتان ارنايى زاڭ قابىلدادىق», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاق حالقى – ەجەلدەن دالانىڭ ءتىلى مەن ءدىلىن, جانى مەن سىرىن تۇسىنە بىلگەن دارا ۇلت. تۇرمىس-تىرشىلىگىن, سانا-سەزىمىن دالا زاڭدىلىعىمەن بايلانىستىرا العان. اتا-بابامىزدىڭ باعزى ءداۋىرى ات ۇستىندە وتكەن دەسەك, ويىمىزعا ەڭ اۋەلى جاۋگەرشىلىك زاماندار ورالاتىنى ءسوزسىز. قاستەرلى ەل مەن قاسيەتتى جەردى نايزاسىنىڭ ۇشىمەن, بىلەگىنىڭ كۇشىمەن قورعاشتاپ ءجۇرىپ ۇرپاعىنا ۇلاعات بولارلىق مول قازىنا, سىرلى دۇنيە قالدىرىپ كەتكەن. سونىڭ ءبىرى – اڭشىلىق ونەر. جالپى, اڭشىلىق ونەر كوپتەگەن حالىقتا بار. بىراق قازاقتىڭ اڭشىلىق ونەرى اڭشىلىقتىڭ سەرتىنە, تابيعاتتىڭ زاڭدىلىعىنا ساي كەلەدى. اتا-بابالارىمىزدىڭ اڭشىلىقتى ونەر دەڭگەيىندە ۇستانىپ, تاماشالاپ وتكەنى بەلگىلى. اڭدى قارۋمەن ەمەس, قۇماي تازىمەن الۋ – وسى ونەردىڭ ەڭ نەگىزگى سەرتى, ەرەكشەلىگى. قۇماي تازىلار ەرتەدەن قۇرىعىن سۇيرەتكەن ۇرى مەن قۇيرىعىن سۇيرەتكەن بورىدەن مال-جاندى امان ساقتاعان, سونىمەن قاتار ساياتشىلىق ءومىردىڭ دە ءسانىن كەلتىرگەن. ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن العالى وتىز جىلدان استى, شۇكىر. ۇلتتىق ەرەكشەلىگىمىز بەن بىرەگەي بولمىسىمىزدى تانىتاتىن قانشاما جوبالار قولعا الىندى. وسىعان وراي سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن «جەلدەن دە جۇيرىك تازى» اتتى حالىقارالىق فوتوكورمەلەر فينليانديا استاناسى حەلسينكيدە, تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالالارىندا ۇيىمداستىرىلدى. اتالعان ءىس-شارالار وتاندىق, شەتەلدىك باق-تاردا كەڭىنەن جاريالانىپ, وڭ ناتيجەسىن بەردى.
– جۋىردا تازى مەن توبەت كۇنى بەلگىلەندى. ايتۋلى كۇنگە كوزقاراسىڭىز قانداي؟ بۇل كۇننىڭ ءمان-ماڭىزىن قالاي ارتتىرا الامىز؟
– ءيا, بۇدان بىلاي 3 قىركۇيەك – تازى مەن توبەت كۇنى بولىپ بەكىتىلدى. بۇل شەشىمدى ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى قابىلدادى. مەرەكەنىڭ باستى ماقساتى – ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ, قازاقى يت تۇقىمدارىن كوبەيتۋ, ولاردى حالىقارالىق دەڭگەيدە ناسيحاتتاۋ. مۇنىڭ استارىندا ۇلتتىق كود, بابا مۇراسى, سايىن دالادا ءتۇز تاعىلارىمەن بەتپە-بەت كەلەتىن ناعىز ەرجۇرەكتىك, باتىلدىق, تاباندىلىق, ەرلەردىڭ ەرەكشەلىگى كورىنەتىن ءتالىم مەن تاربيە, بابادان قالىپتاسقان تۇرمىس-تىرشىلىگىمىزدىڭ, ءداستۇر-سالتىمىزدىڭ داڭعىل جولى, ۇلتتىق اڭشىلىق ونەردىڭ تاريحى جاتىر.
تازى مەن توبەتتى ساقتاۋ مەن دامىتۋ باعىتىندا بىرقاتار شارۋا جۇزەگە استى. اتاپ ايتقاندا, 2023 جىلى پرەزيدەنت ق.توقاەۆ قازاقى يت تۇقىمدارىن ساقتاۋ تۋرالى ارنايى زاڭعا قول قويدى. ۇكىمەت تازى مەن توبەتتىڭ گەنەتيكالىق تازالىعىن ساقتاۋعا, ولاردىڭ كوبەيۋىن قولداۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرىپ جاتىر. بىلتىر 3 قىركۇيەكتە حالىقارالىق كينولوگيالىق فەدەراتسيا (FCI) قازاقى تازىنى رەسمي تانىپ, بەكىتتى. «Qazpatent» قازاقى تازىنىڭ پاتەنتتەلگەنىن جاريالادى.
الداعى ۋاقىتتا تازى مەن توبەتتىڭ شىعۋ تاريحى تۋرالى دارىستەر, سەمينارلار ۇيىمداستىرىلادى. كورمەلەر اشىلىپ, حالىقارالىق كينولوگيالىق جارىستار وتەدى. قازاقى يتتەردى ناسيحاتتايتىن مادەني فەستيۆالدار دا جوسپارلانىپ وتىر. بۇل مەرەكە ۇلتتىق مۇرامىزدى ساقتاۋدىڭ, حالىقارالىق دەڭگەيدە دارىپتەۋدىڭ ءھام جاس ۇرپاققا اماناتتاۋدىڭ ماڭىزدى قادامى بولماق.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن –
قۋانىش نۇردانبەك ۇلى,
«Egemen Qazaqstan»