ماكەن تورەگەلديننىڭ ەسىمى ۇلىتاۋ ايماعىنا جاقسى تانىس. ونى 16 جاسىندا قانىش ساتباەۆ ءوزى باسقاراتىن گەولوگيالىق بارلاۋ پارتياسىنا كوللەكتور ەتىپ جۇمىسقا قابىلدايدى. سوعىس باستالعاندا ەرىكتىلەر قاتارىندا مايدانعا اتتانىپ, ستالينگرادتى جاۋدان ازات ەتۋگە قاتىسادى. جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن I, II دارەجەلى «وتان سوعىسى» وردەندەرىمەن, بىرنەشە مەدالمەن ماراپاتتالىپ, ەلىنە امان-ەسەن ورالعان.
ەلگە ورالعان سوڭ قاتارداعى مۇعالىمنەن اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسىنا دەيىنگى جولدان وتكەن م.تورەگەلدين حالىقتىڭ شىنايى قۇرمەتىنە بولەندى. ول زەينەت جاسىنا شىققان سوڭ ازىرگە ورتا ازيادا تەڭدەسى جوق تاۋ-كەن جانە بالقىتۋ ءىسى مۇراجايىن ۇيىمداستىردى. مايدانگەر ماكەن كوپتەگەن وردەن, مەدالمەن ماراپاتتالدى, جەزدى, ۇلىتاۋ اۋداندارىنىڭ, تۇركىستان قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, جەزقازعان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قۇرمەتتى پروفەسسورى, مادەنيەت قايراتكەرى اتاقتارىن يەلەندى.
ۇلىتاۋ وبلىسىندا جەڭىستىڭ 80 جىلدىعىنا وراي وتكەن العاشقى ءىس-شارا ماكەن تورەگەلديندى ەسكە الۋعا ارنالعان «عيبراتتى عۇمىر» كەشىنەن باستاۋ الدى. بۇل وبلىستىق كىتاپحانادا ۇيىمداستىرىلدى. «تاريحقا تابان تىرەگەن تارلان» بەينەكورسەتىلىممەن اشىلعان كەشكە قاتىسۋشىلاردى ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ماعجان تابىلدين قۇتتىقتادى.
ۇلىتاۋ وبلىسى ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ساعىندىق قوجامسەيىتوۆ ءوز ەستەلىگىندە م.تورەگەلديننىڭ سوعىستا قازا تاپقان جاۋىنگەر دوسىنىڭ اتا-اناسىن ارادا 30 جىل وتكەندە تاۋىپ, رەسەيدىڭ ءبىر دەرەۆنياسىنا ىزدەپ بارعانىنا توقتالدى. ولار «ەكەۋمىزدىڭ ءبىرىمىز ءولىپ, ءبىرىمىز ءتىرى قالساق, اكە-شەشەمىزگە قالاي ولگەنىمىزدى ايتىپ بەرەمىز» دەپ ۋادەلەسكەن ەكەن.
– سوندا الگى كىسىلەر: «قازاق دەگەن نەتكەن كەرەمەت حالىق ەدىڭدەر. سوعىستا وسىدان وتىز جىل بۇرىن بەرگەن ۋادەم بار ەدى دەپ ءبىزدى سوناۋ قيىردان ىزدەپ كەلىپ وتىرسىڭ. ال مەنىڭ سول بالامنىڭ قۇرداستارى وسى دەرەۆنيادا تۇرىپ, بىزگە كەلىپ سالەم بەرۋدى دە بىلمەيدى», دەپ ريزاشىلىعىن بىلدىرگەن ەكەن. ءسويتىپ, ماكەڭ ءوزىنىڭ اسقان پاراساتىنىڭ ارقاسىندا ۇلتىمىزدىڭ اتىن اسقاقتاتا بىلگەن اعامىز ەدى, – دەدى ساعىندىق ۇسەن ۇلى.
ساتباەۆ قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى وتەش احمەتوۆ جەزدى اۋدانىندا ماكەن اعامەن قىزمەتتەس بولعان.
– 1983 جىلى 60 جاسقا تولۋىنا بايلانىستى اعاعا قوس قالامساپ سالىپ قويۋعا ارنالعان شاعىن كادەسىي ازىرلەدىك, قۇتتىقتاۋ لەبىزىمىزدى ويدىرىپ جازدىق. جەمە-جەمگە كەلگەندە باسقا سىيلىق بەرىلدى دە, بۇل قالىپ قويدى. بىراق «اعاعا ارنالعان سىيلىق ەدى عوي» دەپ لاقتىرىپ تاستاۋعا قيماي وسى كەزگە شەيىن ۇيدە ساقتاپ كەلىپ ەدىم. ەندىگى جەردە ماكەڭنىڭ مۋزەيىن تولىقتىرىپ تۇرسىن, – دەگەن ول ارادا 42 جىل وتكەندە شاعىن كادەسىيدى جەزدى كەنتىندەگى م.تورەگەلدين اتىنداعى تاۋ-كەن جانە بالقىتۋ ءىسى مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى زەيپىن قازانباەۆاعا تابىستادى.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى عالىم مۇحامەديننىڭ ورىنداۋىنداعى رامازان ەلەباەۆتىڭ «جاس قازاق» ءانى تىڭداعانداردى تەبىرەنتپەي قويمادى. كەش سوڭى «م.تورەگەلدين. مەنىڭ پارىزىم» اتتى جىلجىمالى كورمەنى تاماشالاۋعا ۇلاستى.
ۇلىتاۋ وبلىسى