كەيىنگى 5 جىلدا حالقىمىزدىڭ سانى 8,8%-عا ءوستى, ونىڭ ىشىندە جاسى 18-گە دەيىنگى وتانداستارىمىزدىڭ سانى 6,6 ميلليونعا جەتتى. وتكەن جىلى 388 428 نارەستە جارىق دۇنيەگە كەلسە, 2024 جىلدىڭ 8 ايىندا 245 777 بالا تۋعان. ەلىمىزدە 250 پەرزەنتحانا, ونىڭ ىشىندە 39 پەريناتالدىق ورتالىق بار.
جاۋاپكەرشىلىگى زور, جان-جاقتى بىلىكتىلىكتى تالاپ ەتەتىن بالالار مەديتسيناسى ەلىمىزدە جاقسى دامىپ كەلەدى. پەدياتريالىق كومەك كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ ستاندارتى, نەوناتالدىق كومەك, بالالارعا حيرۋرگيالىق كومەك كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ ستاندارتتارى, ونكولوگيالىق, گەماتولوگيالىق اۋرۋلارى بار بالالارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ ستاندارتى, مەكتەپ مەديتسيناسى, بالالارعا سۋردولوگيالىق كومەك, مەديتسينالىق وڭالتۋ ستاندارتتارى بەكىتىلگەن.
دەگەنمەن, دۇنيەگە دەرتتى بولىپ كەلگەن سابيلەر قاتارى ازايماي وتىرعان زاماندا ونىڭ ماسەلەلەرى دە تابىلا بەرەدى. 2023 جىلى پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ قىزمەتىن دامىتۋدىڭ 2024-2030 جىلدارعا ارنالعان ء«اربىر ايەل – ءاربىر بالا» تۇجىرىمداماسى ازىرلەنىپ, ونىڭ باستى 3 باعىتى انىقتالدى, ولار – جۇكتى ايەلدەردى باقىلاۋ ساپاسىن جاقسارتۋ, نەوناتالدىق, بالالار ءولىم-ءجىتىمىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان 7 نىسانالى ينديكاتوردىڭ ازىرلەنۋى. سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ جانىندا بالالارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسى جۇمىس ىستەيدى.
جىل سايىن امبۋلاتوريالىق دەڭگەيدە بالالار 100 ميلليوننان استام كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق قىزمەت الادى, 620 مىڭنان استام بالا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن دارىلىك زاتتارمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
وڭىرلەردە بالالارعا ستاتسيونارلىق كومەك كورسەتۋگە ارنالعان 8 مىڭنان استام جاڭا ورىندار اشىلعان. 15 وبلىستىق, 10 قالالىق بالالار اۋرۋحاناسى, 2 وبلىستىق انا مەن بالا ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى باستى كومەك الماتىداعى پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىندا, UMC كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ انا مەن بالا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىندا, اقساي ۋنيۆەرسيتەتتىك كلينيكاسىندا كورسەتىلەدى. ورتاشا العاندا, جىل سايىن 500 مىڭنان استام بالا تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيتىن ستاتسيونارلاردا قاجەتتى مەديتسينالىق كومەك الىپ, 100 مىڭنان استام بالاعا شۇعىل حيرۋرگيالىق وپەراتسيالار جاسالىپ جاتادى.
وسى ارادا ەرەكشە توقتالا كەتەتىن جايت, 2008 جىلدان باستاپ ەلىمىزدە سالماعى 500 گرامنان باستالاتىن شارانالارعا ەرەكشە كۇتىم جاسالا باستاعان. زاماناۋي ءتيىمدى پەريناتالدىق تەحنولوگيالاردى, ددۇ ۇسىنعان قاۋىپسىز انا بولۋ قاعيداتتارىن ەنگىزۋدىڭ, جاڭا تۋعان نارەستەلەردى رەانيماتسيالاۋدى دامىتۋدىڭ ارقاسىندا 10 جىل ىشىندە وڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلدى. سالماعى وتە تومەن سابيلەردىڭ قاتارعا قوسىلۋى ءتورت ەسە ءوستى.
جىل سايىن جاڭا تۋعان 1500-دەن استام نارەستە حيرۋرگيالىق ۇستەلگە جاتادى. بۇل وپەراتسيالاردىڭ 40% پايىزى بەينەەندوحيرۋرگيا ادىستەرىمەن جاسالادى. وزىق تەحنولوگيالار مەن مامانداردىڭ ارقاسىندا بۇگىندە دەرتتى بولىپ دۇنيەگە كەلگەن سابيلەردىڭ 87 پايىزىنا اراشا ءتۇسۋ مۇمكىندىگى تۋىپ وتىر.
ينتەرۆەنتسيالىق كارديوحيرۋرگيا ەنگىزىلۋى, ياعني زاقىمى از وپەراتسيالار بالالاردىڭ ءومىرىن ۇزارتىپ, دەنساۋلىعىن ايتارلىقتاي جاقسارتا باستادى. 2023 جىلى اشىق جۇرەككە 1885 وپەراتسيا, ونىڭ ىشىندە 3, 4-قيىندىق دەڭگەيىندەگى وپەراتسيالارعا قوسا, 651 ەندوۆاسكۋليارلىق وپەراتسيا جاسالدى. شالا تۋىلعان نارەستەلەردىڭ رەتينوپاتياسىن ەمدەۋدىڭ حيرۋرگيالىق ادىستەرى دە ءوز ناتيجەسىن بەرىپ وتىر.
بالالاردىڭ ونكولوگيالىق, گەماتولوگيالىق قىزمەتىندە ىلگەرىلەۋ بار, يممۋندىق, ماقساتتى تەراپيا ادىستەرى, اعزالاردى ساقتايتىن حيرۋرگيالىق ارالاسۋلار سانى كوپتەپ ەنگىزىلىپ كەلەدى. سوڭعى ون جىلدا 184 ەندوپروتەزدەۋ وپەراتسياسى جاسالسا, 2021 جىلدان بەرى 54 سەلەكتيۆتى ينتراارتەريالىق حيميوتەراپيا وپەراتسياسى ءساتتى وتكەن.
ەگەر وقىرمان ەسىندە بولسا, 2012 جىلدان باستاپ ەلىمىزدە اۋىر ونكولوگيالىق, گەماتولوگيالىق كەسەلدى بالالاردى ەمدەۋدە گەموپوەزدىك ءدىڭ جاسۋشالارىن ترانسپلانتاتسيالاۋ باستالعان ەدى, بۇگىنگە دەيىن بارلىعى 500-گە جۋىق سۇيەك كەمىگى اۋىستىرىلدى. سول سياقتى جىل سايىن نەيروحيرۋرگيالىق دەرتتەرگە شالدىققان 3500-دەن استام بالاعا وپەراتسيا جاسالادى. نەيرومونيتورينگ, نەيروناۆيگاتسيا جۇيەلەرىن قولدانا وتىرىپ, مي مەن ج ۇلىن ىسىكتەرىن جويۋ سياقتى كۇردەلى وپەراتسيالار جولعا قويىلعان.
سيرەك (ورفاندىق) كەزدەسەتىن اۋرۋلارى بار بالالاردىڭ ءومىرىن ۇزارتۋدا قىمبات پاتوگەنەتيكالىق ەم-دومدى مەملەكەت تاراپىنان قامتاماسىز ەتۋدىڭ ارقاسىندا مۋكوۆيستسيدوزبەن اۋىراتىنداردىڭ ءومىرى 9,9 جىلعا, گوشەمەن اۋىراتىنداردىڭ جاسى 9,2 جىلعا, مۋكوپوليساحاريدوز دياگنوزى قويىلعان ناۋقاستاردىڭ ءومىرى 11,2 جىلعا دەيىن ۇزارعانى بايقالادى.
10 جىلدىق ۇزىلىستەن كەيىن, 2017 جىلى س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا مەملەكەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە پەدياترلاردى دايارلاۋعا 150 گرانت ءبولىنىپ, پەدياتريا فاكۋلتەتى قايتا اشىلعان ەدى, بيىل 132 بالالار دارىگەرى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتارىن تولىقتىردى.
الماتى