ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز الاساپىران عاسىردىڭ قويناۋىندا ومىرگە كەلدى. سوندىقتان دا بولار, اقىن مىنەزى كەمەرىنەن اسقان بۇرقاسىنعا, كەيدە تىنىش تۇنگى تەڭىزگە ۇقسايدى. ەركىندىككە ۇمتىلعان, قاماۋلار قاپتالىنان يەن دالاعا كوز قاداعان بۇعى سەكىلدى ەلەستەيتىنى دە بار.
اقىن بىردە مەحناتى مەن ازداعان شاتتىعى ارالاسقان عاپىل جالعاننان بوي سۋىتىپ, قازاق ءسوزىنىڭ ءسينونيمى سەكىلدى دانىشپان ابايعا جۇگىنىپ, بار جانىمەن مۇڭ شاعادى:
«اباي اعامىز!
«قازاعىم-اۋ» دەپ ءسىز ءبىزدى كوپ اياماڭىز:
قاتىگەزدىككە كەلگەندە قارايىپ ءالى,
ساباق الاتىن جاقسىنى ساباي ادامىز.
وتىرىك! جالعان –
اسپاننىڭ استىن كەرنەگەن,
بابالارىمىز, مەنىڭشە, قاسقىردى ەمبەگەن:
قاقپانعا تۇسسە, تىرسەگىن قيىپ كەتەتىن,
ءبورىنىڭ سەرتى سوندىقتان داستۇرگە ەنبەگەن!»
ءبىر سۇراققا جاۋاپ ىزدەپ كورەلىكشى. وتكەن عاسىردا قاۋلاعان ىرگەلى ۇعىمدار مەن قولدان جاسالعان ساياسي قۇندىلىقتار استاسقان تۇستا بۇل ۇدەرىس اقىنداردىڭ جۇرەگىنە قىلداي داق تۇسىرە الماعانى قالاي؟ جالپى, وزگە ەلدىڭ وتارىندا ءبىر عاسىردان استام ۋاقىت بولعان كوپ ەل تاريح بەتىنەن جويىلىپ كەتىپ جاتتى. ءبىرى ۇلتتىق ءداستۇرىن, ءدىلى مەن ءتىلىن, ادەپ-احلاعىن جوعالتتى. ال قازاق حالقى ءۇش عاسىرعا جۋىق ۋاقىت بويى بوداندىقتا بولسا دا, رۋحىنا سىزات تۇسپەدى. دەمەك قازاق رۋحى وتارلانعان جوق. السىرەسە دە, ايباتىن ىشىنە بۇكتى. قايراتىن قانىندا ساقتادى.
« ۇلىتاۋ.
ۇلىق تاستار.
جاسىل دالا.
قاسيەت قوجىر-قوجىر تاسىندا ما,
كوزىمە ۇلىتاۋ بوپ ەلەستەيدى,
كەتبۇعى قۇدىرەتتى اسىل بابا.
بۇل تاۋعا ىشكەن اسىم كەلدى سىڭبەي,
ادامدى ادام سۇيە الماس – ەلدى سۇيمەي.
وشارىلىپ جاتىر ما وشاق تاستار,
بابانىڭ قويىپ كەتكەن بەلگىسىندەي».
ءسىرا, ۇلتتىڭ قۋانىشى مەن قايعىسى اقىننىڭ جۇرەگىنەن وتەتىنى راس. ويتكەنى كومەيىن كۇيدىرىپ بارا جاتقان جالىندى جاسىرىپ, ءۇنسىز قالۋعا اقىننىڭ ەشبىر حاقىسى جوق.
تالانتتىڭ ءبىر اتى – كۇرەسكەرلىك. اقىن ۇنەمى ءوزدى-وزىمەن كۇرەسىپ جۇرەدى. كۇرەسكەرلىك, قاجىماس رۋح پەن شەمەن-شەرگە تولى سازدى ءجۇرسىن ەرمان پوەزياسىنان لەزدە اڭعاراسىز. ياعني تسۆەيگتىڭ تىلىمەن ايتساق, «ناعىز پوەزيا تاعدىرعا ءوز ءۇنىن ەستىرتەدى. سوندىقتان كىمدە-كىم جەڭىل دە ءبىر قالىپتى ومىردەن باس تارتىپ, جوعارى كۇشتەردىڭ ويىنىنا ءوز ەركىمەن بەرىلسە, ناعىز اقىن – سول ادام».
«ەرتەرەكتەۋ ەر جەتىپپىن,
ءوتىپ داۋرەن, وزىپ عالام.
كيىس كورگەن كەرزى ەتىكتىڭ,
ج ۇلىعىنداي توزىپ بارام.
تۇلپارىن ءبىر تەبىنۋگە,
قىسسا جاستىق تاقىمىن ءسال.
جىگىت بولىپ جەلىگۋگە,
جىبەرمەدى اقىلىم – شال».
اقىن بەينەتتى ەڭبەكتىڭ ورتاسىندا ءجۇرىپ, شىنايى ءومىردىڭ سوزىمەن سويلەيدى. سوندىقتان دا نەگىزسىز ساعىمنان ادا, اقيقاتپەن بەتپە-بەت كەلگەن ءومىر شىندىعى بوياماسىز, اسقاق ەستىلەدى. قۇدايعا ماداق ايتا ءجۇرىپ, قۇدىرەت پەن بيىك بولمىستى تابيعاتتان, قاراپايىم ادامداردان, سۇلۋلىق پەن ادالدىقتان ىزدەيدى. ءسىرا, شىن مانىندە, حاس ونەردىڭ مىندەتى ادامداردىڭ بارلىعى بىلەتىن, بىراق وزدەرى بايقاي بەرمەيتىن كورىنبەگەن سىرلاردى اشۋ بولسا كەرەك.
«مويىنداپ ءومىر وكىمىن,
بەرىك بولماققا بەكىدىم.
…سەتىنەپ كەتە بەرەمىن,
بىرەۋ ەمەسپىن. ەكىمىن».
ءجۇرسىن ەرمان جىرلارى الدەبىر دەربەس توپتار مەن قاۋىمنىڭ سويىلىن سوقپايدى. بىرەگەي پافوسقا بەرىلىپ, ءتوس قاقپايدى. ءارىسى – وزىمەن-ءوزى, ءوزارا بۋلىققان لاۆا ىسپەتتى. بىراق ءار ولەڭىنەن ىشكى مايىرىلماس قۋاتتىڭ جوعارى كۇشى بىلىنەدى. اقىن ەرتاي اشىقباەۆ «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە جارىق كورگەن ء«جۇرسىننىڭ قولتاڭباسى» ماقالاسىندا ءبۇي دەيدى: ء«جۇرسىننىڭ جىرلارى – ساعى سىنىپ, كوكىرەگى تۇمشالانىپ قالعان اسىرە السىزدىكتىڭ ەمەس, شىرقاي شامىرقانۋدىڭ, تۇساۋسىز مازاسىزدىقتىڭ, ازۋلى الاڭ كوڭىلدىڭ كوشىرمەسى. نوسەر دەسەڭىز, جاي عانا نوسەر ەمەس, بۇرشاق ارالاس نوسەر. كۇي دەسەڭىز, سىپايى تەربەلىستىڭ ەمەس, تەنتەك تەبىرەنىستىڭ سويى. بوزتورعايىڭىز قوي ۇستىنە بارشاعا جەتەرلىكتەي دارەجەدە جۇمىرتقالاي قويماعان مىنا ءداۋىردىڭ قاسىرەتىن قاۋزاپ, نامىسىن قايراپ جۇرگەن ءجۇرسىننىڭ ءبىر كەلبەتى – وسى». اقىن – اداسقاق ءداۋىردىڭ جارالانعىش, الىپ جۇرەكتى پەرزەنتى. نايزاعايداي ۇشقىن اتىپ, كوكتەن قۇلاپ تۇسەتىن جالىن ءتارىزدى شامىرقانعان شابىتتى اق قاعازعا توگۋشى. كەيدە ءوزىن زاماننان بوتەنسىنۋى, كەيدە كوزگە كورىنبەيتىن بۇلدىر مەكەندى بالاشا ساعىنۋى – بۇل تەك ميلليوننان ءبىر عانا ادامنىڭ كەۋدەسىنە قوناتىن شىن اقىنعا ءتان قۇبىلىستار.
ءبىر ادامدى تالانتتى ەتىپ تۋدىرۋ ارقىلى جاراتۋشى قانشاما تاعدىرعا اسەر ەتىپ, ۇلتتىڭ اڭسارى مەن تىلەگىن ورىندايدى. ءبىر عانا تۇلعا ناۋبەتتى عاسىرلار مەن بۇگىننىڭ سالماعىن سەزىنەدى, يىعىنا سالىپ كوتەرەدى, جۇرەگىنەن وتكىزەدى. ءبىر عانا تۇلعا اقىن دەگەن جانارتاۋعا, ازامات دەگەن الىپ ۇعىمعا اينالادى. ءبىر عانا تۇلعا جۇرەككە جيعان كاۋسار مەيىرىم ارناسىمەن تالاي قازاق بالاسىنىڭ نامىسىن قايراپ, رۋحىن شىڭدايدى. ءسىرا, كوبى اقىننان ادام بويىنا ءتان قۇبىلىستاردى مولىراق ىزدەيتىن بولار, بىراق ءجۇرسىن ەرماننىڭ بويىنداعى بارلىق مولەكۋلا مەن تامىر تەك اقىندىق كۋالىكپەن, ازاماتتىق ۇستىنمەن جارالعانداي كورىنەدى ماعان.