كوپتەن بەرى قارجىلىق ورتادا تالقىلانىپ, بىرقاتار قاراما-قايشى كوزقاراستىڭ تۋىنداۋىنا سەبەپ بولعان جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسىن (جتسم) تومەندەتۋ ماسەلەسى اقىرى شەشىمىن تاپتى. جاقىندا عانا قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى مەن ۇلتتىق بانك جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسىنىڭ شەكتى مولشەرلەرىن ايقىنداۋ تۋرالى بىرلەسكەن قاۋلىنى بەكىتتى.
قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى ۇلتتىق بانكپەن بىرلەسىپ «جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسىنىڭ شەكتى مولشەرلەرىن ايقىنداۋ تۋرالى» جتسم شەكتى مولشەرىن تومەندەتۋدى كوزدەيتىن بىرلەسكەن قاۋلىنى (2024 جىلعى 16 تامىزداعى №62 جانە 2024 جىلعى 19 تامىزداعى №45) قابىلدادى.
بىرلەسكەن قاۋلى بيىل 19 ماۋسىمدا مەملەكەت باسشىسى قول قويعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كرەديت بەرۋ كەزىندە تاۋەكەلدەردى بارىنشا ازايتۋ, قارىز الۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ, قارجى نارىعىن رەتتەۋدى جانە اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قابىلداندى.
بىرلەسكەن قاۋلىمەن جتسم-ءنىڭ شەكتى مولشەرلەرى بانكتەردىڭ كرەديتى جانە ميكروقارجى قىزمەتىن جۇزەگە اسىراتىن ۇيىمداردىڭ ميكروكرەديتى بويىنشا مىناداي ماندەرگە دەيىن تومەندەتىلدى:
كەپىلسىز بانكتىك قارىزدار بويىنشا جتسم 56%-دان 46%-عا دەيىن تومەندەتىلدى; كەپىلدى بانكتىك قارىزدار بويىنشا جتسم 40%-دان 35%-عا دەيىن تومەندەتىلدى; يپوتەكالىق تۇرعىن ءۇي قارىزدارى بويىنشا جتسم – 25%; ميكروقارجىلىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن ۇيىمداردىڭ ميكروكرەديتى بويىنشا جتسم 56%-دان 46%-عا دەيىن تومەندەتىلدى.زاڭمەن 45 كۇنگە دەيىنگى مەرزىمگە بەرىلەتىن 50 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە (184 600 تەڭگە) دەيىنگى سوماداعى ميكروكرەديتتەردى رەتتەۋدىڭ ەرەكشە ءتارتىبى جويىلدى. بۇعان دەيىن وسى ميكروكرەديتتەر بويىنشا شەكتى جتسم-ءدى شەكتەۋدىڭ ورنىنا كرەديت مەرزىمىنە نومينالدى مولشەرلەمەنىڭ شەكتى مولشەرى كۇنىنە 1%-عا دەيىن, بىراق 45 كۇندە 20%-دان اسپايتىن مولشەردە بەلگىلەندى. جىلدىق ءتيىمدى ەسەپتەۋدە بۇل 339% جانە ودان جوعارى بولعان.
وسىعان وراي ميكروكرەديت بويىنشا بىرلەسكەن قاۋلىمەن 45 كۇنگە دەيىن سىياقى مولشەرلەمەلەرى بويىنشا شەكتەۋلەر قاتاڭداتىلدى:
ءبىر كۇندىك نومينالدى مولشەرلەمە 1%-دان 0,3%-عا دەيىن تومەندەتىلدى; شەكتى جتسم 179%-دان اسپايتىن مولشەردە ەنگىزىلدى.«قارىز الۋشىلاردىڭ بورىش جۇكتەمەسىن شەكتەۋدىڭ قوسىمشا شاراسى رەتىندە مۇنداي ميكروكرەديتتەردىڭ شەكتى سوماسى 50 اەك-تەن (184 600 تەڭگە) 45 اەك-كە (166 140 تەڭگە) دەيىن تومەندەتىلدى. بۇل وزگەرىستەر بانكتىك قارىزدار مەن ميكروكرەديتتەر بويىنشا شەكتى مولشەرلەمەلەردى تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرىپ, حالىقتىڭ بورىش جۇكتەمەسىن جانە شامادان تىس كرەديت الۋىن ازايتۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى», دەلىنگەن اگەنتتىك حابارلاماسىندا.
بۇل وزگەرىستەر حالىقتىڭ قارىز اۋىرتپالىعىن جەڭىلدەتۋگە اسەرىن تيگىزۋگە ءتيىس. سەبەبى جاڭا وزگەرىستەرگە سايكەس ازاماتتار ۇستەمە تولەمدى ازىراق تولەيتىن بولادى. ميكروقارجى شەكتى سوماسىنىڭ 50-دەن 45 اەك-كە دەيىن تومەندەتىلۋى دە – جاقسى جاڭالىق. جاڭا ەرەجەلەر ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن ەسكى قاۋلىلاردىڭ كۇشى جويىلدى. ساراپشىلار ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعاۋدى جانە جالپى قارجىلىق احۋالدى جاقسارتۋعا كومەكتەسەدى دەپ ۇمىتتەنەدى.
بۇعان دەيىن قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ءمادينا ابىلقاسىموۆا تۇتىنۋشىلىق نەسيە بويىنشا مولشەرلەمە بانك, مقۇ جانە ونلاين-كرەديتورلار ارالىعىندا قۇبىلىپ تۇرادى دەگەن بولاتىن. بۇل ورايدا ول نەسيە الۋ شەشىمىن ابدەن ويلانىپ بارىپ قابىلداۋعا شاقىرادى.