انتيفرود ورتالىعىنىڭ يگىلىگى

تاڭ ازانمەن بەلگىلى جۋرناليست قاينار ولجاي اعامىزدىڭ جازعانىن وقىپ, تاڭىرقاپ وتىرمىز. ول كىسىگە تانىمال سۋرەتشى جانۇزاق ءمۇساپىر WhatsApp ارقىلى حابارلاما جولداپ, قارىز سۇرايدى.

«ويىمىزدا دانەمە جوق, جولداستىڭ ۆاتسابىنا «كىمگە اۋدارۋ كەرەك, جاقا؟» دەپ جاز­دىق. ءبىر مينۋت وتپەي جاۋاپ كەلدى. كارتىشكە ءنومىردى كور­سەتىپتى. ونى سمارتفوننان قا­عازعا مۇقياتتاپ جازىپ الدىق. ويتكەنى سانسىز وي قۇيىلىپ تۇراتىن مىنا باسقا تسيفر تۇرمايتىن جىنى بار. 4400 4302 2130 3933. قاعازعا جازىپ الىپ, ۇستىنەن ءبىر تەكسەردىك. سودان كەيىن كاسپي قوسىمشاسىن اشىپ, اقشا اۋدارۋ ءۇشىن وسى كار­تىشكە ءنومىرىن تەردىك. «تولەگەن د» دەپ تۇر ەكەن. انىق­­تاپ الۋ ءۇشىن جاقاڭا حابار جولدادىق. ء«يا» دەپ جاۋاپ بەر­دى ول كىسى», دەيدى.

سويتەدى دە, اعامىز جاقاڭ­نىڭ كورسەتكەن كىسىسىنە الگى 250 000 تەڭگەنى اۋدارادى. بىراق قىزىق بولعاندا, بانك بۇل اۋدارىمدى وتكىزبەيدى. كارتا ءنومىرىن تاعى ءبىر مارتە تەكسەرىپ, ەكىنشى رەت اۋدارۋعا تالپىنادى. بۇل جولى دا جۇزەگە اسپاي قالادى. كەيىن بارىپ تەلەفون شالىپ ءمان-جايدى بىلگەن كەزدە, «قاينەكە, بۇلار الاياق­تار. مەنىڭ اتىمدى پايدالانىپ جا­تىر, اۋدارا كورمەڭىز» دەيدى سۋرەت­شى اعامىز شىر-پىر بولىپ.

قاراپايىم حالىق ءۇشىن 250 مىڭ تەڭگە از سوما ەمەس. قانشاما جاننىڭ ءبىر ايلىق ەڭبەكاقىسى. ول تۇرماق ابايسىزدا 5 مىڭ تەڭگەڭىزدى جوعالتىپ الساڭىز دا, جارتى كۇن جانىڭ سىزداپ جۇرەدى...

ايتايىق دەگەنىمىز, الاياقتار­عا قويىلاتىن توسقاۋىلدىڭ سوڭ­عى كەزدە نىعايىپ جاتقانى. ايتپەسە, قاينار اعامىزدىڭ ادەپكى اۋدارىمى-اق كەدەرگىسىز بازبىرەۋدىڭ شوتىنا توپ ەتە قالعالى تۇر ەدى. مۇنى ۇلتتىق بانك بىرنەشە كۇن بۇرىن عانا ىسكە قوسقان «الاياقتىققا ءتان ترانزاكتسيالار بويىنشا دەرەك الماسۋ ورتالىعىنىڭ» – انتيفرود ورتالىعىنىڭ يگى­لىگى دەسە بول­عان­داي.) جوبا قۇ­­قىق قورعاۋ ورگاندارىمەن جانە قارجى نارىعىنا قاتىسۋ­شى­لارمەن بىرلەسىپ ىسكە اسىرىلىپ وتىر.

ۇلتتىق بانك تاراتقان مالى­مەتكە سۇيەنسەك, انتيفرود ور­تالىعى الاياقتىق بەلگىسى بار وپەراتسيالارعا قارسى ارەكەت ەتۋ ءۇشىن قۇرىلعان.

«قارجى ۇيىمدارىنا الاياق­­­تىققا ءتان وپەراتسيالار­دى­ انىق­تاۋعا جانە بۇعاتتاۋعا, الاياقتىق بەلگىسى بار وپەراتسيا­لار­عا جەدەل ارەكەت ەتۋگە, ونىڭ قا­­تىسۋشىلارى اراسىندا ناق­تى­ ۋاقىت رەجىمىندە اقپارات ال­ماسۋعا دا مۇمكىندىك بەرەدى. انتي­فرود ورتالىعىنىڭ جۇ­مىسى الاياق­تىق وپەراتسيالار بويىن­شا بىرىڭعاي دەرەكتەر بازاسىن جۇرگىزۋدى دە كوزدەيدى. پلات­فورما ىسكە قوسىلعان ساتتەن باس­تاپ قارجى ۇيىمدارى مەن قۇ­قىق قورعاۋ ورگاندارى الاياقتىق وپەراتسيالار بويىنشا 400-گە جۋىق فاكتىنى انىقتادى جانە الاياقتىق ارەكەتتەرمەن بايلانىستى 30 ميلليون تەڭگەگە جۋىق قاراجاتتى بۇعاتتادى», دەلىنگەن حابارلامادا.

الداعى ۋاقىتتا كۇدىكتى تران­­زاكتسيالاردى انىقتاۋ تيىم­دىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن قولدانۋ دا جوسپاردا بار ەكەن. بۇل جەردە ەسكەرە كەتەتىن ءبىر جايت بار – الدەبىر پىسىقاي-الاياقتار (الاياقتار جۋاس بولۋشى ما ەدى ءوزى) ء«بىز انتيفرود ورتالىعىنان حابارلاسىپ تۇر­مىز, ءسىزدىڭ شوتىڭىزدا كۇمان­دى اۋدارىم ءجۇرىپ جاتىر» دەپ حابارلاسىپ, قالتاڭىزدى قاعىپ-سىلكىپ كەتۋى دە بەك مۇمكىن عوي. سوندىقتان بىلە جۇرگەنىڭىز ابزال – انتيفرود ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن وكىلدەرى اقپارات جيناۋ نەمەسە قانداي دا ءبىر وپەراتسيا جۇرگىزۋ ماقسا­تىندا ەشۋاقىتتا جەكە تۇلعاعا قوڭىراۋ شالمايدى.

ورتالىق قىزمەتكەرلەرى تەك قارجى, تولەم ۇيىمدارىمەن, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن جانە ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىمەن جۇمىس ىستەيدى. وسىعان بايلانىستى ۇلتتىق بانك ازاماتتاردى قىراعى بولۋعا جانە انتيفرود ورتالىعى اتىنان دەپ قوڭىراۋ شالۋى مۇمكىن الاياقتاردىڭ ارەكەتىن ەلەمەۋگە شاقىرادى.