اگلومەراتسيا ەسەبىنەن الماتىعا قوسىلىپ جاتقان جاڭا ەلدى مەكەندەرگە قوسا اۋىز سۋ ماسەلەسى بايىرعى شاعىن اۋدانداردان دا تابىلىپ جاتاتىندىعىن ەسكەرسەك, الماتىلىقتار ءۇشىن «بالقاش» رەزەرۆۋارىنىڭ ىسكە قوسىلۋى ايتارلىقتاي وڭدى وقيعا بولىپ وتىر. ويتكەنى بۇل كوپ جىلدان بەرى شەشىمىن تاپپاي كەلە جاتقان جاعداي بولاتىن.
وسىلايشا, قالا اكىمىنىڭ تىكەلەي قاداعالاۋىمەن سالىنعان «بالقاش» تازا سۋ جيناقتاعىشى پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن, كامەنسك ءۇستىرتى شاعىن اۋدانى قوردالانعان, كوپجىلدىق ماسەلەدەن قۇتىلدى.
كامەنسك ءۇستىرتى شاعىن اۋدانىندا 8 مىڭداي ادام قونىس تەپسە, ال مالكوۆتار وتباسى مۇندا بىرنەشە جىلدان بەرى تۇرادى. تاتيانا مالكوۆا سۋ تاپشىلىعى, اسىرەسە جازدا قاتتى بىلىنەتىندىگىن ايتا كەلە: ء«بىزدىڭ الاپتا حالىقتىڭ سانى وسكەن سايىن, سۋ قىسىمى السىرەپ, سۋ تاپشىلىعى بايقالا باستادى. كورشىلەردىڭ كوپشىلىگى باقشاسىن سۋاراتىندىقتان, سۋ جەتپەي قالۋشى ەدى. امال جوقتىقتان تاۋ سۋىن پايدالانىپ, كەيدە سۋ تاسيتىن كولىكتەردىڭ قىزمەتىنە جۇگىنىپ قالۋشى ەدىك. بىراق ەكى جىل بۇرىن اكىمدىك جاڭا سۋ جيناقتاعىش قۇرىلىسىنىڭ ارقاسىندا ۇزدىكسىز سۋمەن جابدىقتالادى دەپ ۋادە بەرگەن بولاتىن. نىسان ۋادە ۇدەسىنەن شىعىپ, تەز سالىندى. جاڭا سۋ جيناقتاعىشتىڭ قىسىمى وتە جوعارى, بۇعان وتە قۋانىشتىمىز», دەيدى.
كامەنسك ءۇستىرتىنىڭ تۇرعىنى ۆيتالي زاماراەۆ سۋمەن جابدىقتاۋ بەرىلگەن ساتتەن باستاپ ماسەلەنىڭ شەشىلگەنىن بايانداي وتىرىپ: «بۇرىن بىزدە سۋىق سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدە ۇلكەن ماسەلە بولدى. ەندى سۋ تۇندە دە وشپەيدى, كۇندىز سۋ ۇنەمى بولادى. بارلىق تۇرعىنداردىڭ قۋانىشتارىندا شەك جوق, ءدان ريزا. بارىمىزدە جەكە, جەر ءۇي بولعاندىقتان, سۋ قاجەتتىلىگى باسىم, باقشا سۋارامىز, باسقا دا شارۋاشىلىق جۇمىستارعا سۋ كەرەك. قوردالانعان ماسەلە شەشىمىن تاپقانى ءۇشىن قۋانىپ, قازىر كوڭىلىمىز ورنىنا ءتۇسىپ, الاڭسىز ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز», دەيدى.
وسى الاپتاعى تۇرعىنداردىڭ ءبىرى لاۋرا قۇرمانعاليەۆا دا: «وسىنىڭ الدىنداعى كەزدەسۋدە الماتى اكىمى بىزگە, لادۋشكين كوشەسىندە تۇراتىن تۇرعىندارعا ورتالىق سۋمەن جابدىقتاۋدى جۇرگىزۋگە ۋادە بەرگەن. لادۋشكين كوشەسىنىڭ بارلىق تۇرعىنىنىڭ اتىنان ورىندالعان ۋادەگە ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز, قازىر بىزگە سۋ كەلدى. سۋدىڭ قىسىمى جاقسى, ەندى ەشقانداي ماسەلە جوق», دەيدى قۋانىشىمەن ءبولىسىپ.
تاقىرىپقا ورايلاس مەدەۋ اۋدانىنىڭ جوعارعى جاعىن سۋمەن جابدىقتاۋ جەرۇستى كوزدەرىنىڭ اسەر ەتۋ ايماعىندا ورنالاسقانىن, بۇعان دەيىن بۇل اۋماق الماتى وبلىسى تالعار اۋدانىنىڭ قۇرامىندا بولعانىن ەسكە سالا كەتكەن ءجون. بۇل اۋماق 2013-2014 جىلدارى عانا الماتى قالاسىنىڭ مەدەۋ اۋدانىنا قوسىلدى. سودان بەرى وسى شاعىن اۋداننىڭ تۇرعىندارىن ساپالى سۋمەن جانە كارىزبەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى وزەكتى بولىپ كەلگەن.
ال 2022 جىلى ۇڭعىمالارداعى سۋ دەڭگەيىنىڭ 2,5 ەسە – 150-دەن 60 تەكشە مەترگە دەيىن تومەندەۋىنە بايلانىستى جاعداي شيەلەنىسىپ كەتكەنىن ايتۋ كەرەك. وسىدان كەيىن قالا اكىمى تۇرعىنداردى جەراستى سۋمەن جابدىقتاۋ كوزدەرىنە قوسۋ بويىنشا العاشقى اۋقىمدى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان ەدى.
قۇرىلىس جۇمىستارى 2023 جىلدىڭ مامىرىندا باستالىپ, 6,9 مىڭ تەكشە مەترگە 5 رەزەرۆۋار, تاۋلىگىنە 7,3 مىڭ تەكشە مەترگە 3 ۇڭعىما سالىندى, 6,1 كم جاڭا ماگيسترالدىق جەلى سالىندى. سونداي-اق قولدانىستاعى 8 ۇڭعىما قايتا جاڭارتىلىپ, جابدىقتارى اۋىستىرىلدى.
قوسىمشا قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالعاننان كەيىن كولساي, مۇزتاۋ جانە يۋبيلەينىي شاعىن اۋداندارىنا كەزەڭ-كەزەڭىمەن سۋ بەرىلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ءتورت شاعىن اۋداننىڭ 20 مىڭ تۇرعىنى تۇراقتى سۋمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
الايدا الماتىدا بورىشكەرلەردىڭ پاتەرىندەگى ىستىق سۋى وشىرىلەتىندىگىنە توقتالا كەتەيىك. جىلىتۋ ماۋسىمى اياقتالعاندىقتان, «الجج» جشس جىلۋ قارىزىن تولەمەگەندەردىڭ ىستىق سۋىن وشىرۋگە كىرىستى.
قازىردىڭ وزىندە پايدالانىلعان ىستىق سۋ مەن جىلىتۋ ءۇشىن جالپى بەرەشەك شامامەن 2,1 ملرد تەڭگەگە جەتتى.
الماتى