2010 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەنىمەن, اراعا سەگىز جىل سالىپ بەرەشەكتەرىنە بايلانىستى جۇمىسى توقتاعان بەينەۋ استىق تەرمينالىنىڭ جۇمىسى قايتا جاندانادى. مەملەكەت باسشىسى كەزىندە 16 گەكتار اۋماقتا استىق وڭدەۋ جانە جەم ءوندىرۋ بويىنشا اۆتوماتتاندىرىلعان تسەحتار مەن ەلەۆاتور جۇمىس ىستەپ, بىرنەشە ادامدى جۇمىسپەن قامتىعان تەرمينالدى قالپىنا كەلتىرۋدى تاپسىرعان ەدى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ ءوسىمىن تەجەۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنە قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن زاماناۋي فورماتتاعى ساۋدا الاڭدارىن قۇرۋ ەرەكشە ماڭىزدى.
ايماق ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە جانە بۇل باعىتتا جۇمىس ىستەي الاتىن رەسپۋبليكاداعى جالعىز كەشەن – بەينەۋ استىق تەرمينالى. جالپى اۋدانى – 12 760 شارشى مەتر. قاجەتتى وندىرىستىك ينفراقۇرىلىم تولىعىمەن قاراستىرىلعان. كوپفۋنكتسيونالدى كەشەننىڭ جوباسى باتىس ايماقتى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋگە جانە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار نەگىزگى تاۋارلار باعاسىن تۇراقتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
بيىل «ەۆرازيا ترانس لوگيستيك» جشس-نىڭ يەلىك ەتۋىمەن بەينەۋ استىق تەرمينالىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى باستالدى. ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگى «حالىق» قورىنان قارجى الىپ, «كاسپي» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىمەن بىرلەسە وتىرىپ, اتالعان تەرمينال جۇمىسىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە ودان ءارى جۇمىس ىستەۋگە باعىتتالعان ءىس-شارالاردى ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
«حالىق» قورىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ناريمان ابىلشايىقوۆ ءىرى وڭىرلىك كاسىپورىننىڭ جۇمىسىن قالپىنا كەلتىرۋ ءداندى داقىلداردى ساقتاۋ سىيىمدىلىعىنىڭ تاپشىلىعىن ەداۋىر قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن, الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق جاعىنان ءوڭىردىڭ دامۋىنا سەپتىگىن تيگىزەتىن ءىرى جوبالارعا قولداۋ قاجەت ەكەنىن جەتكىزدى. جالپى قۇنى 3,8 ملرد تەڭگە بولاتىن جوبانىڭ تەحنيكالىق جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە شەتەلدىك ماماندار تارتىلعان. جوبا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ نارىعىن ۇنمەن, جەممەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋگە, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكسپورتقا لوگيستيكالىق تىزبەكپەن جەتكىزۋگە نەگىزدەلگەن.
ءبىر مەزەتتە 100 مىڭ توننا استىقتى سىيعىزىپ, تاۋلىگىنە 400 توننا ۇن شىعارا الاتىن تەرمينالدا جىلىنا 25 مىڭ توننا كەبەك وندىرىلمەك. قۇزىرلى ورگان وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, تەرمينالدىڭ جۇك اينالىمى جىلىنا 2 ميلليون توننا بولۋى مۇمكىن. نىساندى ىسكە قوسۋ ارقىلى 200-گە تارتا ادامعا جۇمىس ورنىن ۇسىنۋعا, ءۇي جانۋارلارىن جەتكىلىكتى مولشەردە جەممەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك تۋادى. سوڭعى جىلدارى قۋاڭشىلىقتان ءوڭىردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ايتارلىقتاي زارداپ شەككەن بولاتىن, سوندىقتان تەرمينال ءونىمى تەك تۇرعىندار ءۇشىن ەمەس, ءتورت ت ۇلىك ءۇشىن دە ماڭىزدى بولىپ تۇر.
«قىس كەزىندە كەبەك پەن جەمگە دەگەن قاجەتتىلىك جىل سايىن 25-28 مىڭ تونناعا دەيىن ارتادى. بەينەۋ استىق تەرمينالىنىڭ ىسكە قوسىلۋى ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى بۇل سۇرانىستى تولىق قاناعاتتاندىرادى. قازىر كەبەك قوستاناي وبلىسى, باتىس قازاقستان وبلىسى مەن رەسەيدەن تاسىمالدانىپ وتىر. كورشى ەلدە ولاردىڭ ءوندىرىسى ارزان بولعانىمەن, تاسىمالداۋ ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىن ارتتىرادى. جەرگىلىكتى ءوندىرىس كولىك تاسىمالىن ەسەپتەگەندە, شىعىندى 15-20%-عا دەيىن ازايتادى. وسىلايشا, ءبىز باسقا وڭىرلەردەن كەلەتىن ونىمنەن باس تارتا الامىز», دەدى ماڭعىستاۋ وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى قازبەك ءتاشىموۆ.
«ماڭعىستاۋ ونەركاسىپتىك پالاتاسى» زتب ءتورايىمى مەرۋەرت ق ۇلىمباەۆانىڭ ايتۋىنشا, قۇراما جەم ءوندىرىسى وبلىستىڭ بارلىق ەلدى مەكەنى سياقتى بەينەۋ ءوڭىرىنىڭ مال شارۋاشىلىعىنا دا قولداۋ بولماق. ياعني ەندى جەم ماڭعىستاۋ جانە اتىراۋ وبلىسى تۇرعىندارى ءۇشىن قولجەتىمدى بولادى.
«بەينەۋ استىق تەرمينالىنىڭ جۇمىسى جوعارى سۇرىپتاعى, سونداي-اق ءبىرىنشى جانە ەكىنشى سۇرىپتاعى بيداي ۇنىن شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ول.
«ەۆرازيا ترانس لوگيستيك» جشس ديرەكتورى جاڭبىرباي دوسپاەۆ بەينەۋ استىق تەرمينالى قايتا جاندانسا, ونىمدەردى وزبەكستان, تاجىكستان, اۋعانستان سياقتى شەتەلدەرگە ەكسپورتتاۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتتى.
«پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى سەرىك جۇمانعارين وسىعان دەيىن اۋعانستان پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ابدۋل عاني بارادارمەن كەزدەسۋدە اۋعانستانعا وتاندىق استىق پەن ۇن جەتكىزۋ كولەمىن ۇلعايتۋ ءۇشىن بەينەۋ تەرمينالىنىڭ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى ۇسىنعان بولاتىن. قازاقستان اۋعانستان نارىعىنا وسى تاۋارلاردى جەتكىزىپ وتىرعان جانە جەتكىزەتىن سەنىمدى سەرىكتەس ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. تەرمينالدا بارلىق قاجەتتى وندىرىستىك ينفراقۇرىلىم بار. ول ءونىمدى ءارى قاراي ەكسپورتقا تاسىمالداۋ ءۇشىن قۇرلىقتاعى تيەۋ قويماسى تەرمينالىنىڭ فۋنكتسيالارىن ورىنداي الادى. وسىعان بايلانىستى ماڭعىستاۋ ونىمدەرىن اۋعانستانعا ەكسپورتتاۋ ءبىزدىڭ وڭىرگە عانا ەمەس, جالپى قازاقستانعا دا مۋلتيپليكاتيۆتى ەكونوميكالىق تيىمدىلىك بەرەدى», دەيدى جاڭبىرباي دوسپاەۆ.
ءبىر جىل ىشىندە ماڭعىستاۋ وبلىسىنا 70 مىڭ دوللارعا جۋىق سوماعا 245,8 توننا بيداي ۇنى, 551 مىڭ دوللار سوماسىنا 440,2 توننا ماكارون ونىمدەرى يمپورتتالعانىن ايتادى.
«ماڭعىستاۋ وبلىسى قاجەتتىلىگىن وزىمىزدەگى ءوندىرىستىڭ ۇنىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى. وڭىرىمىزدە مۇنداي زاۋىتتىڭ بولۋى تاسىمالداۋ شىعىنىن وڭتايلاندىرۋعا, نان-توقاش ونىمدەرىنىڭ قۇنىن ارزانداتۋعا, باسقا وبلىستاردان دا, كورشى ەلدەردەن دە ۇن يمپورتىنا تاۋەلدىلىكتى تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. زاۋىتتىڭ ەلەۆاتورلىق جابدىعى 100 مىڭ توننا ءداندى داقىلدى ساقتاۋعا, استىق تازالاۋ مەن كەپتىرۋ جابدىعىنىڭ قۋاتى ساعاتىنا 30 توننا ءونىم وندىرۋگە جەتەدى. كەشەن تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلىپ, اسپيراتسيالىق جۇيەمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. سونداي-اق تاۋلىگىنە 150 توننا جانە 250 توننا بولاتىن ەكى ۇنتاقتاۋ كەشەنى, سىيىمدىلىعى 400 توننا ديىرمەن سۇرلەمى بار», دەپ تانىستىردى «كاسپي» اكك دەپارتامەنت ديرەكتورى ساعىنبەك سۇلتانعاليەۆ.
ماڭعىستاۋ وبلىسى