باسپاناسىز جەتىمدەر قولداۋسىز قالمايدى

«تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭىنىڭ 71-بابىنىڭ 1-تارماعىنا سايكەس تۇرعىن ۇيگە مۇقتاجداردى ەسەپكە الۋ ازاماتتاردىڭ تۇراقتى تۇراتىن جەرى بويىنشا جۇرگىزىلەتىنى بەلگىلى. سوندىقتان ءوتىنىش يەلەرىنىڭ تۇرعىن ءۇي بەرۋگە قاتىستى ماسەلەسىن شەشىپ بەرۋ الماتى وبلىسى اكىمدىگى­نىڭ قۇزىرەتىنە كىرەتىنى ايان. دەگەنمەن تۇل جەتىمدەردى, جالعىزىلىكتى وتباسىلاردى باسپانالى ەتۋدىڭ تەتىكتەرىن جەتىلدىرە ءتۇسۋ جۇكتەلگەن وتباسى بانكتىڭ قوعامدىق كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا وسى ماسەلە ۇنەمى تالقىلانىپ قانا قويماي, ناقتى قادام جاسالىپ جاتقانى قۋانتادى.

ماسەلەن, وسى اپتادا­ تۇر­­عىن ۇيگە كەزەكتە تۇر­عان­ الما­تىلىقتارعا پاتەر كىلتى تابىستالسا, ونىڭ ىشىن­دە كە­زەكتە تۇرعان جەتىم بالا­لار­دىڭ 16%-نىڭ باس­پانا ماسە­لەسى شەشىلدى. بۇعان قوسا الما­تىدا جالعا بەرىلەتىن پاتەرلەردىڭ كىلتى تاپسىرىلدى. بۇل پاتەرلەر حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توبى رەتىندە كەزەكتە تۇرعان ازاماتتارعا قالانىڭ كوممۋنالدىق تۇرعىن ءۇي قورىنان بولىنگەن.

تالايلاردىڭ تاعدىرىن وزگەرتىپ, قونىستويىنا جەت­كىز­گەن سالتاناتتى كىلت تاپسىرۋ راسىمىندە الماتى اكىمدىگى ءحاوت ساناتتاعى ادامداردى, اتاپ ايتقاندا, جەتىم بالالاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارا باستاعانى ايتىلدى. 2022 جىلى الماتى قالاسىنىڭ كوممۋنالدىق تۇرعىن ءۇي قورى­نان جەتىم بالالارعا 14 پاتەر تابىستالسا, 2023 جىلى 55 پاتەر بەرىلگەن ەكەن.

«بيىل ءحاوت ساناتى ءۇشىن 2 مىڭ ادامعا جالعا بەرىلەتىن پاتەر بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ونىڭ 400-ءى – جەتىم بالا. بۇل – الماتى قالاسىنىڭ اكىمى ەربولات دوساەۆتىڭ جەكە باستاما­سى. مۇقتاجدار ءۇشىن جالعا بەرىلەتىن پاتەرلەردىڭ 20%-ى­ جەتىم بالالارعا بولىنەدى. بۇگىن ءبىز شۇعىلا شاعىن اۋدانىنداعى Alem City-2 تۇرعىن ءۇي كەشەنىندە ورنالاسقان ءۇش ۇيدەگى ءحاوت ساناتىنا جاتاتىن 124 كەزەكتە تۇرعاندارعا پاتەر كىلتىن تاپسىردىق. 124 پاتەردىڭ 49-ى – ءبىر بولمەلى, 75-ءى – ەكى بولمەلى», دەدى الماتى قالالىق كوممۋنالدىق ينفرا­قۇ­رىلىمدى دامىتۋ باسقارما­سى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى عالىمجان ابدىشۇكىر ۇلى.

باسقارما وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, جاڭا پاتەر يەلەرى اي س­ايىن ­باسپانانى جالداۋ اقىسىن تولەپ وتىرۋى كەرەك. ناۋرىزباي اۋدا­نىندا ءبىر بولمەلى پاتەردى جالعا الۋ قۇنى – 10 مىڭ تەڭگە, ەكى بولمەلى پاتەر – 15 مىڭعا جۋىق, ءۇش بولمەلى پاتەر – شامامەن 20 مىڭ تەڭگە. سونداي-اق كوممۋنالدىق قىزمەتتى ۋاقتىلى تولەۋ قاجەت. باعدارلاما شارتى بويىنشا ازاماتتارعا پاتەردى جالعا بەرۋگە, قايتا جوسپارلاۋعا تىيىم سالىنادى.

وسىنداي پاتەرگە قول جەت­كىزگەن زەينەتكەر ءۇمىت قۇر­مان­اليەۆا قالا بيلىگىنە رياسىز العىسىن اقتارا وتىرىپ: «بۇل كۇن – مەن ءۇشىن ناعىز مەرەكە. ۇزاق جىلدار بويى كەزەكتە تۇردىم, بىراق ەشقاشان ءۇمىتىمدى ۇزبەدىم», دەيدى.

ورايى كەلىپ تۇرعاندا, مەم­لەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىنان تۇرعىن ۇيلەردى (جاڭادان پايدالانۋعا بەرىلگەن نەمەسە تۇرعىندار بوساتقان) نەمەسە جەكە تۇرعىن ءۇي قورىنان جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان جالداعان تۇرعىن ۇيلەردى ءبولۋ كەزىندە جەتىم بالالار مەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا كوممۋنالدىق قوردان تۇرعىن ۇيلەردىڭ جالپى سانىنىڭ كەمىندە 20%-ى بولىنەتىنىن ەسكە سالا كەتەيىك.

الماتى