روبوت پەن جاساندى ينتەللەكتىگە كۇنىمىز قاراعان زاماندا ىزدەنىس كۇشەيە تۇسەدى. مۇنى عىلىمدى ادامزات پايداسىنا بولا وقىپ, وركەنيەتتى يگىلىككە قولداناتىن ايمەدەت تاۋفيكتى كورگەندە ۇعىندىق. ول مۇگەدەك جانداردىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىن جەڭىلدەتەتىن ەلەكترلى كولىك جاساپ شىعارعان.
ايمەدەت ورال قالاسىنداعى وبلىستىق مامانداندىرىلعان دارىندى بالالارعا ارنالعان IT ليتسەي مەكتەبىن بىتىرگەن. قازىر نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە روبوتتەحنيكا باعىتىندا وقيدى. جاس ونەرتاپقىش مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىن جەڭىلدەتكىسى كەلگەن. ول كارانتين كەزىندە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» جوباسى اياسىندا 3,3 ملن تەڭگە گرانت ۇتقان. سول اقشاعا ەلەكترلى كولىك جاسايتىن شەبەرحانا اشقان. وندا مۇگەدەكتىك ارباسىنا بەكىتىلەتىن, توقتان قۋات الاتىن قوندىرعى دايىندالادى. كوزدى اشىپ-جۇمعانشا ءبىر جاڭالىق اشىلاتىن وركەنيەت ورىسىندە بۇل جوبا قانشا جىلدان بەرى حالىقتى قۋانتىپ كەلەدى.
«مەنىڭ ستارتاپ-جوبام ەرەكشە ادامداردىڭ ءومىرىن جەڭىلدەتۋگە كومەكتەسەدى. كوبىنە سىرتقا شىعۋ نەمەسە جاي سەرۋەندەۋ ءۇشىن ولارعا بىرەۋدىڭ كومەگى قاجەت. ماقساتىم – ول كىسىلەرگە قوزعالىستا ەركىندىك بەرۋ. بۇل وي 2019 جىلى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ دايىندىق كۋرسىندا وقىپ جۇرگەن كەزىمدە پايدا بولدى. سودان كەيىن العاش رەت NU-دا وتكەن مەيكاتونعا (72 ساعاتتىق مارافون, وندا ونەرتاپقىشتار مۇگەدەكتەردىڭ ءومىرىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن قۇرىلعىلار ازىرلەيدى) قاتىستىم. ءبىزدىڭ كوماندادا ءتورت ادام بولدى, مەن بايقاۋدىڭ ەڭ جاس قاتىسۋشىسى بولدىم. سولاي اربانىڭ العاشقى ءپروتوتيپى جاسالدى. وقىپ جاتقان باعىتىم ەلىمىزدە ەندى پايدا بولىپ جاتىر. تىكەلەي روبوتتەحنيكا كۋرستارىن وقىتادى. روبوتتەحنيكا سالاسىندا ەلىمىزدە ءتۇرلى جارىس, وقۋ ادىستەرى كوبەيىپ كەلەدى. روبوتتەحنيكانىڭ بەرەتىن مۇمكىندىگى وتە كوپ, بىراق ول مۇمكىندىك ەلىمىزدە جوق. ءبىلىمىمىزدى پايدالاناتىن ورىندار وتە از. ناقتىراق ايتقاندا, زاۋىت, روبوتتاردى پايدالاناتىن جەرلەر ءالى دامىماعان. ءبىز ەلدىڭ بولاشاعى سانالعاندىقتان, وسى روبوتتەحنيكانى ەلدە دامىتۋىمىز كەرەك دەپ ويلايمىن», دەيدى جاسامپاز جىگىت.
جوبا «Bulan» دەپ اتالادى. العاشىندا كىشىگىرىم بولىپ اشىلعان شەبەرحانا قازىر ۇلكەيىپ, ورتالىققا اينالىپ كەلەدى. ەلەكترۆەلوسيپەد, ەلەكترلونگبورد, مۇگەدەك ارباسىنا ارنالعان ەلەكتر قوندىرماسىن جاسايدى. بۇدان بولەك باسقا دا «Onewheel», «دريفت ترايك» سەكىلدى ەلەكترلى كولىكتەردى ويلاپ تابۋ جوسپاردا بار.
«شىعارعان جاڭا ونىمدەرىمىزدى ايتاتىن بولساق, مۇگەدەك ارباسىنا ارنالعان ەلەكتر قوندىرعىسى. اتالعان جوبامەن تۇراقتى جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. قوندىرعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ ءومىرىن جەڭىلدەتە تۇسەدى. ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, ەلىمىزدە 702 مىڭ ادام مۇگەدەكتىگى بويىنشا تىركەلگەن. سونىڭ ىشىندە 250 مىڭى – ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەكتەر. ولاردىڭ باستى ماسەلەسى – بىرەۋدىڭ كومەگىنە قاراپ وتىرۋ, ياعني ءوز بەتىمەن قالاعان ۋاقىتىندا سىرتقا شىعا المايدى. ۋاقىتى وزگەلەرگە تاۋەلدى. ال ءبىز جاساعان قۇرىلعى ولاردىڭ تاۋەلسىز قوزعالۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. ارتىقشىلىعى قۇرىلعىنى ارباسىنا ءوزى قالاعان ۋاقىتىندا قويىپ, شەشە الادى. سونداي-اق قوندىرعى بارلىق ارباعا كەلە بەرەدى», دەيدى ايمەدەت.
«Bulan» جوباسىمەن ايمەدەت «NURIS Hardware Challenge 2.0» ستارتاپ بايقاۋىنىڭ فينالىندا گرانتتى جەڭىپ الدى. ول جوبانى ودان ءارى دامىتۋعا, ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن باسقا دا ازىرلەمەلەر جاساۋعا نيەتتى.
«ەلىمىزدە جۇمىس ىستەپ, ادامدارعا پايدالى ونىمدەر ازىرلەگىم كەلەدى. جوعارى ساپالى ەلەكتر پريستاۆكالارىن جاسايمىن. ەلىمىزدە اۋەسقويلار بار, ولار ءوز بەتتەرىنشە تەحنيكا جاساپ, ءبىر نارسە ويلاپ تابادى, بىراق ۇلكەن كولەمدە يندۋستريا مەن وندىرىسكە اينالعانى ماڭىزدى. ءوز مىسالىمدا ەلەكتر كولىگىنىڭ سۇرانىسى جوعارى ەكەنىن كورسەتتىم. عىلىم مەن جاڭا ازىرلەمەلەر قاراپايىم ءومىردىڭ ساپاسىنا قاتتى اسەر ەتەدى, ءبىز ونى ءاردايىم بايقاي بەرمەيمىز. جاڭا يدەيالار قورشاعان ورتانى جاقسارتۋعا جانە ادامداردىڭ يگىلىگى ءۇشىن جۇمىس ىستەۋگە كومەكتەسۋى كەرەك», دەيدى ايمەدەت.