ەڭبەك كودەكسىنىڭ ەرەجەلەرىنە وزگەرتۋ ەنگىزۋ قاجەت. Maqsut Narikbayev University جانىنان قۇرىلعان پارلامەنت سەناتىنىڭ جوبالىق كەڭسەسىندە عالىمدار وسىنداي باستاما كوتەردى. سونداي-اق باسقوسۋدا الەۋمەتتىك ارىپتەستىكتى قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋ, ۇجىمدىق كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدى وڭتايلاندىرۋ, كاسىپوداق مارتەبەسىن نىعايتۋ سىندى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
پالاتانىڭ جوبالىق كەڭسەسىنىڭ وتىرىسى ۋنيۆەرسيتەت عيماراتىندا ءوتتى. باسقوسۋدا ەڭبەك سالاسىنداعى ۇجىمدىق قاتىناستاردى رەتتەۋ تۋرالى زاڭ جوباسى تالقىلاندى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە الەۋمەتتىك ارىپتەستىك جانە تاتۋلاستىرۋ راسىمدەرى ينستيتۋتتارى ءىس جۇزىندە ءتيىمسىز. ءارى كاسىپوداقتاردىڭ السىزدىگى جانە جۇمىسشىلار مەن جۇمىس بەرۋشىلەر اراسىنداعى قازىرگى ءوزارا ءىس-قيمىل ەڭبەك جانجالدارىنىڭ الدىن الا الماي وتىر. جيىندا سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جاقىپ اسانوۆ داۋلار مەن ميتينگىلەردىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى ەڭبەك قاتىناستارى سالاسىنداعى پروبلەمالار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ باعىتىن ادىلەتتى قازاقستان – بارشاعا ارنالعان ادىلەتتىلىك قاعيداسىمەن بەلگىلەگەن بولاتىن. ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جونىندە وسى باعىتتا كوپتەگەن ءىس-شارا قابىلداندى. دەگەنمەن ازاماتتاردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋدى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى ءالى دە اقساپ تۇر. ادەتتە, جۇمىسشىلاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەسىنە ادىلەتسىز قاراۋ – ولاردىڭ ۇجىمدىق نارازىلىعىنىڭ باستى سەبەبى. ەڭبەك كودەكسىنىڭ ەرەجەلەرى ءاردايىم دۇرىس جۇمىس ىستەي بەرمەيدى. سوندىقتان جەكەلەگەن جاعدايدى شەشۋ ءۇشىن عانا ەمەس, تۇراقتى ۇجىمدىق ادىلەتتى ەڭبەك كەلىسىمىن جاساسۋعا جۇمىس ىستەيتىن ءتيىستى تەتىك كەرەك», دەدى ج.اسانوۆ.
ءىس-شارا بارىسىندا ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسورى جانە زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشىلەردىڭ ءبىرى ءمۇسلىم حاسەنوۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ەڭبەك سالاسىنداعى ۇجىمدىق قاتىناستاردى رەتتەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى تۋرالى ايتىپ بەردى.
«قىزمەتكەرلەر مەن جۇمىس بەرۋشىلەر اراسىنداعى الەۋمەتتىك ديالوگتى نىعايتۋعا, تاۋەلسىز كاسىپوداق قوزعالىسىن دامىتۋ جانە ەڭبەك مارتەبەسىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىنە باسا نازار اۋدارىلىپ وتىر. زاڭ جوباسىندا بىرقاتار نەگىزگى وزگەرىستەر ۇسىنىلدى. ونىڭ ىشىندە ۇجىمدىق كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتۋ, ەڭبەك داۋلارىن شەشۋ تەتىكتەرىن جاقسارتۋ جانە ەرەۋىلگە قاتىستى ناقتى كەپىلدىكتەر بەرۋ دە بار», دەدى ول.
قاتىسۋشىلار ءىس-شارا بارىسىندا زاڭ جوباسىنداعى ەڭبەك تۋرالى ۇلتتىق بايانداماسىن ەنگىزۋ تۋرالى ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى. ويتكەنى ەلىمىزدە ەڭبەك سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى ايقىندايتىن جانە ەڭبەك قاتىناستارىنىڭ جاي-كۇيىن ەگجەي-تەگجەي تالدايتىن بىرىڭعاي قۇجات جوق. دەمەك ەڭبەك تۋرالى ۇلتتىق بايانداما ەڭبەك قاتىناستارى, زاڭنامانى جەتىلدىرۋ جانە قۇقىقتىق پراكتيكادا شەشىمدەر قابىلداۋدىڭ باستى كوزى بولادى. وسىلايشا, قوعام مەن مەملەكەتتى الەۋمەتتىك-ەڭبەك قاتىناستارىنىڭ جاي-كۇيى تۋرالى وبەكتيۆتى جانە سەنىمدى اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتەدى.
ء«بىز بۇعان بايلانىستى سەنات جانىنان جۇمىس توبىن قۇرامىز. ءارى قاراي جۇمىسشى توپتىڭ الدىنا شىعارىپ, وزەكتى ماسەلەلەرىن تالقىلاپ, وسى جاڭا زاڭ جوباسى بويىنشا جۇمىستاردى تەرەڭدەتەمىز. كەيىن سەناتتىڭ قابىلداۋىنا, قاراۋىنا جەتكىزەمىز», دەدى سەنات دەپۋتاتى رۋسلان رۇستەموۆ.
ەڭبەك سالاسى رەسپۋبليكانىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جۇيەسىندەگى وزەكتى جانە ستراتەگيالىق ماڭىزدى باعىت بولىپ ەسەپتەلەدى. كەيىنگى ۋاقىتتا ەلدىڭ كەي وڭىرلەرىندە ەڭبەك داۋلارى بولىپ, ارتى ەرەۋىلگە ۇلاسقانىن ەسكەرسەك, جاڭا زاڭ جوباسىنىڭ ماڭىزى ەرەكشە.
ايتا كەتەيىك, بۇگىندە رەسپۋبليكاداعى ءار ءۇشىنشى تۇرعىن (6,9 ملن) – جالدامالى قىزمەتكەر. ال جۇمىسپەن قامتىلعان ادامدار سانى ەل حالقىنىڭ جارتىسىنا جۋىعىن قۇرايدى (9,1 ملن).