1 اقپان – دۇنيەجۇزىلىك سايلاۋ كۇنىنە وراي «Maqsut Narikbayev University»-دە «سايلاۋ مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ زاڭدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ مەحانيزمى رەتىندە: كونستيتۋتسيالىق-قۇقىقتىق ولشەم» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.
قۇرىلتايشىلاردىڭ يدەياسىمەن بۇل كۇنى بۇكىل نازار ازاماتتاردىڭ سايلاۋ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ جانە سايلاۋ ۇدەرىسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرىنە اۋدارىلۋى كەرەك. دوڭگەلەك ۇستەلگە ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى مەن پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى, وسك جانىنداعى ساراپشىلىق كەڭەس مۇشەلەرى, وسك وكىلدەرى, ستۋدەنتتەر قاتىسىپ, ىستانبۇل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دەكانى, قۇقىق دوكتورى فيتحي گەديكلي قۇتتىقتاۋحاتىن جولدادى. ءىس-شارانىڭ مودەراتورلارى – ساراپشىلىق كەڭەس مۇشەلەرى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور مارات قوعاموۆ پەن ينديرا اۋباكىروۆا.
باسقوسۋدا وسك توراعاسى نۇرلان ءابدىروۆتىڭ قۇتتىقتاۋ ءسوزىن وسك مۇشەسى شاۆحات وتەمىسوۆ وقىپ بەردى. ورتسايلاۋكومنىڭ باسشىسى قۇتتىقتاۋحاتىندا ازاماتتاردىڭ سايلاۋعا قاتىسۋعا اجىراماس قۇقىعى مەن ازاماتتىق بوستاندىقتاردى قۇرمەتتەۋدى بىلدىرە وتىرىپ, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سايلاۋىن ۇيىمداستىرۋشىلار بۇل كۇندى كاسىبي مەرەكە رەتىندە تانيدى. بۇل كۇنى سايلاۋشىلاردىڭ سايلاۋ مادەنيەتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ءتۇرلى ماڭىزدى ءىس-شارا وتكىزۋ داستۇرگە اينالدى», دەپ اتاپ ءوتتى.
ينديرا اۋباكىروۆانىڭ ايتۋىنشا, 2024 جىل سايلاۋ ناۋقانىنا تولى, الەم بويىنشا حالىقتىڭ جارتىسىنان كوبى سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسادى. «بيىل 60 مەملەكەت ۇلتتىق دەڭگەيدە سايلاۋ وتكىزەدى, ونىڭ ىشىندە ەۋرووداقتىڭ ەلدەرى, اقش, ءۇندىستان, يندونەزيا جانە باسقا دا مەملەكەتتەر بار», دەدى ول.
باسقوسۋ بارىسىندا عالىم قابدۋلساميح ايتحوجين «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سايلاۋ قۇقىعى: قازىرگى جاعدايى مەن بولاشاعى» تاقىرىبىندا بايانداما جاساپ, سايلاۋ مادەنيەتىن ارتتىرۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى ۇسىندى.
سايلاۋ ناۋقاندارىن قارجىلاندىرۋدىڭ نەگىزگى اسپەكتىلەرى تۋرالى زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى الپىسباي ءجۇسىپوۆ ايتىپ بەرسە, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ءاليا ورازباەۆا كونستيتۋتسيالىق رەفورما اياسىنداعى سايلاۋ ينستيتۋتىنا قاتىستى زاڭنامالىق نوۆەللالارعا كەڭىنەن توقتالدى.
ءىس-شارادا پروفەسسور مارات قوعاموۆ سايلاۋ تۋرالى كونستيتۋتسيالىق زاڭعا جاقىندا باسىلىپ شىعارىلعان تۇسىنىكتەمەنىڭ تۇساۋكەسەرىن وتكىزدى. ال پروفەسسور ينديرا اۋباكىروۆا ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلاردى ءوز اۆتورلىعىنداعى ەلەكتورالدىق ونلاين-سوزدىكپەن تانىستىردى. سوزدىك ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ رەسمي سايتىندا قولجەتىمدى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, تۇسىنىكتەمە مەن ونلاين-سوزدىكتى وتكەن جىلى 7-8 جەلتوقساندا وتكەن حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا كەزىندە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ 30 جىلدىعىنا وراي وسك قولداۋىمەن وسك جانىنداعى ساراپشىلىق كەڭەس مۇشەلەرى دايىنداعان بولاتىن.
سونىمەن قاتار دوڭگەلەك ۇستەلدە ۋنيۆەرسيتەت ماگيسترانتتارى ءسوز سويلەپ, ەلىمىزدەگى سايلاۋ تسيكلىنىڭ اۋقىمدى تاقىرىپتارىن, ونىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن پەرسپەكتيۆالارى جونىندە وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
ماسەلە, ماگيسترانت مادينا بولات 2022 جىلعى كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردىڭ ناتيجەسىندە سايلاۋدا باسەكەلەستىك پەن ازاماتتاردىڭ پارلامەنت ماجىلىسىنە دەگەن سەنىمى ارتقانىن اتاپ وتسە, زارەما ماتكەنوۆا ەلىمىزدىڭ سايلاۋ تسەنزدارى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەتىنىنە نازار اۋداردى.
سونداي-اق دۇنيەجۇزىلىك سايلاۋ كۇنىنە وراي وسك جانىنداعى ساراپشىلىق كەڭەستىڭ مۇشەلەرى – زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورلارى, پروفەسسورلار ەدۋارد مۇحامەدجانوۆ پەن لەيلا جانۇزاقوۆا الماتى قالاسىندا ابىلاي حان اتىنداعى قازاق حالىقارالىق قاتىناستار جانە الەم تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتى مەن «تۇران» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرىنە تاقىرىپتىق دارىستەر وتكىزەدى.
قوعامنىڭ نازارىن وتانداستارىمىزدىڭ سايلاۋ مادەنيەتىن ارتتىرۋ ماسەلەسىنە اۋدارۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكا بويىنشا دۇنيەجۇزىلىك سايلاۋ كۇنىن مەرەكەلەۋ اياسىندا جاستار اراسىندا 260 استام ءتۇرلى ءىس-شارا جوسپارلانعان. اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى جوو ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەسۋلەر, كوللەدج ستۋدەنتتەرىنىڭ پىكىرسايىستارىن, دوڭگەلەك ۇستەلدەر, اشىق ەسىك كۇندەرىن, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, ۇەۇ جانە ساياسي پارتيالاردىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەر, جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان سىنىپ ساعاتتارىن, كورمەلەر, ءتۇرلى كونكۋرس, وليمپيادا مەن ۆيكتورينا ۇيىمداستىرادى.