مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى قاپشاعاي قالاسىنىڭ اتاۋى رەسمي تۇردە قوناەۆ بولىپ وزگەرتىلىپ, الاش جۇرتىن قۋانىشقا كەنەلتكەلى ەكىنشى جىلعا جۋىقتادى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ەسىمى تورتكۇل دۇنيەگە ءمالىم اسا كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى دىنمۇحامەد احمەت ۇلى قوناەۆ اتىنداعى قالانىڭ بەت-بەينەسى جاڭاشا سيپاتقا يە بولىپ, ينفراقۇرىلىمى قارقىن الىپ كەلەدى.
«قاپشاعايدىڭ بوي كوتەرۋىنە ديماش احمەت ۇلىنىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى ەرەن. ەسىمى بەرىلگەلى قالا كۇن وتكەن سايىن جاڭارىپ جاتىر. كەلەشەكتە قالانىڭ ىرگەسى كەڭەيىپ, ىرگەلى وقۋ ورىندارىنىڭ اشىلعانىن, عالامات نىسانداردىڭ بوي كوتەرگەنىن كورسەك دەگەن تىلەگىمىز بار», دەيدى قوناەۆ قالاسىنىڭ تۇرعىنى, زەينەتكەر جاقان اقاەۆ.
كۇن وتكەن سايىن اجارى ايشىقتالا باستاعان قوناەۆ قالاسى قازىرگى تاڭدا 4 باعىت – تۇرعىن ءۇي, اباتتاندىرۋ, كوگالداندىرۋ, تۋريزم جانە اۋىل شارۋاشىلىعى بويىنشا دامىپ كەلەدى. قالادا 1 300 گەكتار اۋماقتى قۇرايتىن ءوندىرىس وشاعى بار بولعاندىقتان, بۇل سالاعا ايرىقشا ءمان بەرىلىپ وتىر.
قالا اكىمى نۇرلان قۇماتاەۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, قوناەۆ قالاسىندا قوسالقى ستانسا سالۋ جوسپارلانعان. ەگەر يندۋستريالىق جانە ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار جوسپارعا ساي جۇزەگە اسسا, 40 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلادى.
قالادا تۋريزم سالاسىن دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. بىلتىر وسى باعىتتا قىزمەت كورسەتەتىن 130-عا جۋىق نىسانعا 1,2 ملن-نان اسا دەمالۋشى كەلگەن. جىل سايىن تۋريزم سالاسىنا كەلەتىن ينۆەستيتسيا كولەمى ەسەلەي تۇسۋدە. سوعان ساي قالا كورىكتەنىپ, جاعاجايلار زاماناۋي ۇلگىدە جاساقتالىپ, جابدىقتالىپ جاتىر. قاپشاعاي سۋ قويماسىنىڭ 5,1 شاقىرىم جاعاجايى تولىعىمەن اباتتاندىرىلىپ, تىرەك قابىرعا سالۋ جوسپارلانعان.
بۇگىندە قالانىڭ كۇرەتامىرىنا اينالعان س.سەيفۋللين كوشەسىن ءتورت جولاققا كەڭەيتۋ قۇرىلىستارى اياقتالۋعا تاياۋ. جالپى ۇزىندىعى 5,2 شاقىرىمدى قۇرايتىن كوشەنىڭ قۇرىلىس جۇمىسىنا 3,4 ملرد تەڭگە بولىنگەن. سونىمەن قاتار قالانىڭ باس جوسپارىنا سايكەس, اباي كوشەسى ارقىلى «ارنا» جانە 10-شاعىن اۋداندى جالعاستىراتىن جول سالىنسا, قالاداعى كولىك قوزعالىسى رەتتەلىپ, تىنىسى اشىلا تۇسەرى ءسوزسىز.
جاڭاشا سيپاتقا يە قالاعا كىرەبەرىس اينالما جولدا «قوناەۆ» دەگەن جازۋى بار ارىپتەر كومپوزيتسياسى تۇرىندەگى مونۋمەنتتىڭ بىردەن كوز تارتارى انىق. سونداي-اق وسى مونۋمەنتتىڭ قاسىنا الماتى وبلىسىنىڭ ءرامىزى رەتىندە تەگىس بولاتتان قۇيىلعان «قار بارىسىنىڭ» ءمۇسىنى بوي كوتەرگەن.
ەلى ءۇشىن ەرەن ەڭبەك ەتىپ, تەر توككەن دىنمۇحامەد احمەت ۇلىنىڭ الاتاۋداي اسقاق بەينەسى سومدالعان ەڭسەلى ەسكەرتكىشى قايتا قالپىنا كەلتىرىلسە, 5-شاعىن اۋدانداعى كوپقاباتتى ءۇيدىڭ قاسبەتىنە ۇلى تۇلعانىڭ مۇرالى سالىنىپ, قالا تۇرعىندارىنىڭ كوزقۋانىشىنا اينالعان.
زامانىنىڭ زاڭعارى د.قوناەۆتىڭ 112 جىلدىعىنا وراي وبلىستىڭ ءبىلىم وشاقتارىندا «قوناەۆ – عاسىر ادامى» اتتى اشىق ساباقتار مەن سىنىپ ساعاتتارى وتكىزىلىپ, ونەرلى بالالاردىڭ قاتىسۋىمەن ءتۇرلى بايقاۋلار ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. سونداي-اق ەرلەر كوماندالارى اراسىندا شاعىن فۋتبولدان تۋرنير وتكىزۋ جوسپارلانعان.
12 قاڭتار – د.قوناەۆتىڭ تۋعان كۇنىندە ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, رۋحىنا تاعزىم ەتىپ, قۇرمەت كورسەتۋ اينىماس داستۇرگە اينالعان. وسى كۇنى «تاعىلىمى تەرەڭ تۇلعا» اتتى كورمە ۇيىمداستىرىلىپ, ءىس-شارا سوڭى «قوناەۆتىڭ ءسۇيىپ تىڭداعان اندەرى» اتتى مۋزىكالىق كەشپەن قورىتىندىلانادى.
الماتى وبلىسى