«استانا بالەت» تەاترىنىڭ شۆەيتسارياعا گاسترولدىك ساپارى تابىستى ءوتتى. 15-17 جەلتوقسان ارالىعىندا قاتارىنان ءۇش كۇن ەلوردالىق تەاتر ارتىستەرى جەنەۆانىڭ Batiment des Forces Motrices مادەني ورتالىعىندا قازاق بالەت ونەرىن پاش ەتتى. گاسترولدىك كورسەتىلىمنىڭ ءبارى انشلاگپەن ءوتىپ, كورەرمەن قاۋىم ارتىستەرگە تىك تۇرىپ قوشەمەتىن ءبىلدىردى.
شۆەيتسارياداعى قازاقستان ەلشىسى قايرات سارجانوۆ كەش شىمىلدىعىن قۇتتىقتاۋ سوزىمەن اشتى.
«ونەردىڭ ماقساتى – تۇسىنىكتى بولۋ ءارى كورەرمەننىڭ سەزىمىنە اسەر ەتۋ. ال كورەرمەن زالىمەن ارادا ديالوگ ورناپ, ءار كورەرمەننىڭ جۇرەگىنىڭ تورىنەن ورىن الساق, ءتىپتى شابىتتانا تۇسەمىز. ارينە, ءار ساپارىمىزدىڭ الدىندا بارار ەلدىڭ مەنتاليتەتىن, تالعامىن ەسكەرىپ, گاسترولدىك باعدارلامانى سوعان سايكەس دايىندايمىز. وسى جولعى باعدارلامامىز دا اۋقىمدى ءارى مازمۇندى: كلاسسيكانى, زاماناۋي اۆتورلىق بالەت پەن تەاترىمىزدىڭ كوركىنە اينالعان « ۇلى دالا مۇراسى» كونتسەرتتىك باعدارلاماسى. بۇل زاماناۋي, نەوكلاسسيكالىق حورەوگرافيا مەن فولكلوردىڭ سينتەزى ىسپەتتى. وسى تۇرعىدان العاندا, تەاترىمىز حورەوگرافيا مەن كوركەم بەينەنى سۋرەتتەۋ باعىتىنداعى ىزدەنىستەرىن توقتاتقان جوق», دەدى تەاتر ديرەكتورى الەكساندر سوۆوستيانوۆ.
ترۋپپا العاشقى كۇنى جورج بيزە – روديون ششەدرين مۋزىكاسىنا ا.الونسو قويعان اڭىزعا اينالعان «كارمەن-سيۋيتا» بالەتى مەن تانىمال ءانشى كارينا ابدۋللينانىڭ ليبرەتتوسى مەن مۋزىكاسىنا تەاتردىڭ باس بالەتمەيستەرى مۋكارام ابۋباحريەۆا قويعان «تاعدىر بۇلتارىستارى» ميستيكالىق سپەكتاكلىن كورسەتتى. كورسەتىلىم ماەسترو ارمان ورازعاليەۆتىڭ جەتەكشىلىگىندەگى تەاتردىڭ سيمفونيالىق وركەسترىنىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن ءوتتى.
«مەن «استانا بالەت» تەاترىنىڭ شىعارماشىلىعىن ەرەكشە قۇرمەتتەيمىن. استانادا بولعان كەزىمدە مىندەتتى تۇردە رەپەرتۋارىن تاماشالايمىن. تەاتردىڭ جەنەۆاعا كەلۋى مەن ءۇشىن كۇتپەگەن توسىن سىي بولدى. مەن ءۇشىن بۇل – جاڭا جىل قارساڭىنداعى سىيلىق ىسپەتتى. ءبىزدى ەرەكشە كۇيگە بولەگەن ۇجىمعا العىسىم شەكسىز. كارمەن – سەزىم, قۇشتارلىق جايلى باياندايدى عوي. وسى سەزىم ارپالىسىن بويىمنان وتكىزگەندەي بولدىم», دەپ ويىمەن ءبولىستى ديانا الپىسباەۆا ەسىمدى كورەرمەن.
گاسترولدىك ساپار بارىسىندا «استانا بالەت» ۇجىمى ساحنادا ونەرىن پاش ەتىپ, كاسىبي بىلىكتىلىگى مەن ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگىمەن كورەرمەن قاۋىمدى ءتانتى ەتتى. گاسترولدىك ساپاردىڭ سوڭعى كۇنى تارتۋ ەتىلگەن, تەاترىمىزدى ايگىلەپ تۇرعان « ۇلى دالا مۇراسى» گالا-كونتسەرتى قازاق ءبيىنىڭ ۇزدىك ۇلگىلەرىنەن قۇرالعان حالىق ءبيىنىڭ جاۋھارى ىسپەتتى. جەنەۆا جۇرتشىلىعى ۇلتتىق مۋزىكا, كوركەم بەينەلەر مەن بىرەگەي حورەوگرافيانى ىستىق ىقىلاسپەن قابىل الدى.
«شىنىمدى ايتايىن, مەن ءۇشىن بۇل كەرەمەت توسىن سىي بولدى. كاسىبي مانساپ جولىمدا كوپتەگەن ەلدە بالەت تۋىندىلارىن تاماشالاعانىم بار. نيۋ-يورك, پاريج, ميلان, ماسكەۋدە بولدىم. شۆەيتساريادا ۇلكەن جانە مارينسكي تەاترىنىڭ, ەيفمان تەاترىنىڭ جانە وزگە دە تەاترلاردىڭ شىعارمالارىمەن تانىستىم. بالەت – ءوزىم ءۇشىن وتە جاقىن ونەر. مەنىڭ ىشكى الەمىمنىڭ ءبىر بولشەگى دەسەم دە ارتىق ەمەس. سوندىقتان بولار, بۇگىن ەرەكشە كۇي كەشتىم. ءتىپتى ءبىر ءسات وركەستر وتىرعان جەرگە باس سۇقتىم. ويتكەنى دىبىستىڭ تازا شىققانى سونشالىق, بالكىم بۇل فونوگرامما شىعار دەگەن وي بولدى. سويتسەم, ولاي ەمەس. وركەستر تۋىندىنى ءمىنسىز ورىندادى. وركەستردىڭ دە, بالەتتىڭ دە ارتىستەرى ءبارىمىزدى ءتانتى ەتتى. ولارعا شىعارماشىلىق تابىس تىلەپ, تالاي شىڭداردى باعىندىرۋىنا تىلەكتەستىگىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. مەنىڭ ويىمشا, جاس ۇجىمنىڭ شىعارماشىلىعى دۇنيەجۇزى كورەرمەنىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرا تۇسەدى. شۆەيتسارياداعى بارلىق قازاقستاندىقتىڭ اتىنان زور العىسىمدى ءبىلدىرىپ, العان اسۋلارىڭنان الاسارماڭدار دەگىم كەلەدى», دەيدى جەنەۆادا تۇراتىن ايدار شاياحمەتوۆ.
مازمۇندى ءارى كۇردەلى باعدارلاما, وتە تىعىز گاسترولدىك كەستە مەن كۇن سايىنعى كورسەتىلىمدەر وڭاي تيمەگەنىمەن, ارتىستەردىڭ ايتۋىنشا, جاڭا بەلەستەردى باعىندىرۋعا شابىتتاندىرا ءتۇسىپتى.
«وسى تەكتەس مادەني قارىم-قاتىناس – حالىقارالىق بايلانىستى بەكىتە ءتۇسۋدىڭ توتە جولى. جالپى, گاسترولدىك ساپار بىزدەر ءۇشىن وتە ماڭىزدى. سەبەبى ءبىز كورەرمەنگە شابىت سىيلاۋمەن قاتار, ءوزىمىز دە قاناتتانامىز. ويتكەنى شەتەلدىك كورەرمەننىڭ دە ىستىق ىقىلاسىنان كۇش الامىز. تالاي عاسىرلىق تاريحى بار تەاتردا ونەر كورسەتىپ, وزگە مادەنيەتپەن تانىسقان كەزىڭدە ءوزىڭنىڭ دە ىشكى الەمىن باي تۇسەدى عوي», دەدى تەاتردىڭ جەتەكشى ءسوليسى اينۇر ابىلعازينا.
«جەنەۆاعا ساپار – ۇجىمىمىزدىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىنىڭ جوعارى ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە پاش ەتىپ, جالپى ونەر اتاۋلى ءتۇرلى ەل مەن مادەنيەت وكىلدەرىن بىرىكتىرە الاتىن دۇنيە ەكەنىن كورسەتتى», دەيدى تەاتردىڭ قويۋشى-حورەوگرافى ايگۇل ءتاتي.
ايتا كەتەيىك, گاسترولدىك ساپار مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان.