قىركۇيەكتىڭ جاڭبىرلى كۇندەرى ءجيى اينالىپ سوعىپ, ديقاندار قاۋىمىنىڭ بەرەكەسىن الىپ تۇر. قۇرعاقشىلىقتان امان قالعان استىقتى شاشپاي-توكپەي جيناپ الۋدىڭ قامىندا جۇرگەندەر بۇلت اراسىنان كۇن سىعالاسا قۋانىپ قالادى.
ەرتىس-بايان ءوڭىرى – ەلىمىزدەگى استىقتى وبلىستاردىڭ ءبىرى. سوعان قاراماستان بيىل جەرگىلىكتى قامبالارعا قۇيىلاتىن ءداندى داقىل جىلداعىدان ءۇش-ءتورت ەسەگە از. سالاداعى كورسەتكىشتىڭ بۇلايشا قۇلدىراۋىنا كوكتەمگى ىلعالدىڭ ازدىعى مەن جازداعى قۇرعاقشىلىق سەبەپ. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قۇرعاقشىلىقتان زارداپ شەككەن ديقاندارعا كومەك كورسەتۋ بويىنشا ارنايى كوميسسيا قۇرۋدى تاپسىرعانى ءمالىم. سوعان وراي قازىرگى كۇنى ايماقتاردان وتىنىمدەر قابىلدانىپ جاتىر. وراق ناۋقانىنىڭ ناتيجەسىندە نەبارى 300 مىڭ تونناداي بيداي جينايمىز دەگەن جوسپار بار.
وڭىرلىك اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى ەسەنتاي ءمۇرسالىموۆتىڭ دەرەگىنشە, جالپى كولەمى 470 مىڭ توننا ءداندى داقىل, 117 مىڭ توننا مايلى داقىل, 710 مىڭ توننا كارتوپ, 235 مىڭ توننا كوكونىس جينالۋى كەرەك.
سۋرەتتى تۇسىرگەن – رافحات حالەلوۆ
«بۇعان دەيىن جەرگىلىكتى ديقاندار قۇرعاقشىلىققا بايلانىستى وبلىستا توتەنشە جاعداي رەجىمىن جاريالاۋدى بىرنەشە مارتە سۇراپ كەلگەن ەدى. بۇل ماسەلەنىڭ شەشىمىن ۇكىمەت دەڭگەيىندە, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى شىعارۋى كەرەك. قىركۇيەك ايىنىڭ جاڭبىرلى بولۋىنان قازىر جەردىڭ ءبارى سۋعا تويدى. ارينە, مال شارۋاشىلىعى ءۇشىن ول جاقسى. الايدا استىق شارۋاشىلىعىندا قيىندىقتار تۋىنداپ وتىر. شابىلماعان ەگىستىكتەردى ءارامشوپ, جۋسان باسىپ, وراق ناۋقانىن ويداعىداي وتكىزۋگە كەدەرگى كەلتىرىپ جاتىر. كەيبىر اۋداندارداعى شارۋالار مۇنداي ەگىستىكتەردى ورۋدان جۇرەكسىنىپ وتىر. ءداندى داقىل جينالعانىمەن, ونىڭ ىلعالدىلىعى جوعارى بولادى. تابيعاتقا ءامىر جۇرمەيدى. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان شارۋالارعا كومەك كورسەتىپ, قوسىمشا كولەمدە باعاسى ارزان تراكتور وتىنىن بولۋگە مينيسترلىككە وتىنىمدەر جولدادىق», دەيدى مامان.
قازىرگى ۋاقىتتا پاۆلودار وبلىسى بويىنشا قۇرعاقشىلىقتان 167 شارۋاشىلىقتىڭ زارداپ شەككەنى ءمالىم بولىپ وتىر. ولار جالپى اۋماعى 187 مىڭ گەكتار ەگىندى ەسەپتەن شىعارۋدى سۇراعان. ياعني بۇل ەگىستىكتەر جازدا ىلعال جەتىسپەۋشىلىكتەن كۇيىپ كەتتى. ونىڭ 153 مىڭى ءداندى داقىل بولسا, 4 مىڭى – مايلى داقىلدار.
«قىرسىق ءبىر اينالدىرسا, شىر اينالدىرادىنىڭ» كەرى كەلىپ تۇر. وتكەن اپتاداعى شۋاقتى كۇندەر ديقاندارعا وراق ناۋقانىن ءبىراز العا جىلجىتۋعا سەپتىگىن تيگىزگەن ەدى. الايدا سوڭعى كۇندەرى نوسەر جاڭبىرلار جيىن-تەرىمدى تاعى باياۋلاتىپ تاستادى. سوڭعى مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, وبلىس بويىنشا ءداندى داقىلداردىڭ 39 پايىزى جينالىپ, 37 پايىزى باستىرىلعان. ەگىن وسىرۋشىلەر جازداعى اپتاپ ىستىقتان بيدايدىڭ تىم ەرتە پىسكەنىن, الايدا كۇزگى جاڭبىر ونىڭ بويىنداعى ىلعالدى ارتتىرىپ جىبەرگەنىن ايتادى. بۇل داقىلدىڭ ساپاسىن ازايتىپ, ونىڭ قامىرلىق كورسەتكىشىن دە تومەندەتۋى ىقتيمال.
استىقتى اۋداندار اراسىندا قازىرگى كۇنى جەلەزين شارۋالارى ورتا ەسەپپەن 6,2 تسەنتنەر استىق جيناپ جاتىر. سولتۇستىكتە ورنالاسقان تاعى ءبىر ءوڭىر – ەرتىستە گەكتارىنان – 3,3, پاۆلودار اۋدانىندا – 3,5, ال شارباقتى اۋدانىندا 4 تسەنتنەردەن اينالۋدا. سايىپ كەلگەندە جيىن-تەرىمنىڭ وبلىستاعى ورتاشا كورسەتكىشى گەكتارىنان 4,5 تسەنتنەردەن اسپاي تۇر. ايماقتا جالپى اۋماعى 941 مىڭ گەكتاردان استىقتى ءداندى داقىلدار جانە بۇرشاق تۇقىمداس داقىلدار جينالۋى كەرەك. بۇگىنگە دەيىن ونىڭ نەبارى 362,8 مىڭ گەكتارى ورىلدى. ءدال قازىرگى ەكپىن جالعاسا بەرسە, وراق جۇمىستارى شامامەن 5-10 قازانعا دەيىن جالعاسادى دەپ كۇتىلۋدە.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ەگىس اۋماعى ۇلكەن شارۋاشىلىقتار جيىن-تەرىمنىڭ ءتۇرلى ءادىس-تاسىلدەرىن ەنگىزۋگە كوشكەن. ياعني جاڭبىردان سوڭ دەگدىپ قالعان اۋماقتاردى ءبىر بولەك, ءالى ىلعالى مول جەرلەردى بولەكتەپ ورۋ جۇرگىزىلۋدە. ەگىننىڭ ۇيىسىپ شىققان كەيبىر جەرلەرىندە استىقتى باستىرۋدى تىكەلەي جۇرگىزۋگە دە بولادى. تەحنولوگياعا سۇيەنسەك, ەگەر ءداندى داقىلدىڭ ىلعالدىلىق كورسەتكىشى 12 پايىز بولسا, ونى كومباينمەن بىردەن شاۋىپ الىپ, سوڭىنان كەپتىرگىشتە جەڭىل عانا كەپتىرىپ الۋعا بولادى. ال ەگەر ەگىستىكتەگى ىلعال ودان جوعارى ءارى ءارامشوپ قاۋلاپ كەتكەن بولسا, شارۋالار بولەكتەپ, جەكە-جەكە شابادى. ودان سوڭ جينالعان استىقتى جاقسىلاپ كەپتىرۋ كەرەك. بۇل قوسىمشا شىعىندى, كوپ مولشەردە جانار-جاعارمايدى قاجەت ەتەدى. استىق ساپاسىن ساقتايمىن دەسە, ديقاندا ودان باسقا جول جوق.
كەرەكۋلىك ديقاندار ارزان ءارى ساپالى كارتوبىمەن دە ماقتانا الاتىنى ەلگە ءمالىم. وكىنىشكە قاراي, ونى جيناۋ جۇمىستارى دا سايابىرسىپ, بۇگىندە بارلىق ەگىستىك جەردىڭ 33 پايىزىندا عانا جۇمىستار جۇرگىزىلگەن. جالپى, كولەمى 262 مىڭ توننا ەكىنشى نان جينالىپتى. گەكتارىنان 317 تسەنتنەر كورسەتكىش كورسەتكەن كارتوپتىڭ بيىلعى شىعىمى جامان ەمەس دەپ وتىر شارۋالار. توپىراقتا ىلعالدىڭ كوپ بولۋى قازىپ الىنعان تۇينەكتەردى كەپتىرۋگە كوپ كۇش پەن ۋاقىتتا قاجەت ەتەدى. كوكونىس وسىرۋشىلەر دە وسىنداي قيىندىققا ۇرىنىپ وتىرعانى بايقالادى.
پاۆلودار وبلىسى