ۆيزاسىز رەجىم: بارىس-كەلىس ارتادى

جوباعا سايكەس, سەيشەل ازامات­تارى كەلىسىمدە كورسەتىل­گەن جارامدى جول ءجۇرۋ قۇجات­تارى­مەن قازاقستان اۋماعىنا ءبىر نەمەسە بىرنەشە رەت كەلۋگە, شىعۋعا, ترانزيتپەن وتۋگە, ۋاقىتشا بولۋعا ۆيزالىق تالاپتاردان بوساتىلادى. ال ەكىنشى تاراپقا ولار تۇسكەن كۇننەن باستاپ 180 كۇنتىزبەلىك كۇننىڭ ءاربىر كەزەڭىندە 30 كۇنتىزبەلىك كۇننەن اسپايتىن مەرزىمگە بارا الادى. بۇل رەتتە تاراپتاردىڭ بiرiنiڭ ازاماتتارى, ەكiنشi تاراپ مەملەكەتiنiڭ اۋماعىندا كاسiپكەرلiكپەن اينالىسۋ, جۇ­مىسقا ورنالاسۋ نەمەسە وقۋ ءۇشiن كورسەتiلگەن ەڭ جوعارى مەر­­زiم­­نەن ۇزاق تۇرۋعا نيەتتەن­سە, مىن­دەتتى تۇردە ۆيزا الۋى شارت.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جول ءجۇرۋ قۇجاتتارىنا ديپلوما­تيالىق پاسپورت, قىزمەتتىك تول­قۇجات, وتانداستارىمىزدىڭ تول­قۇ­جاتى, قايتارۋ تۋرالى كۋا­­لىگى جارامدى. ۇكىمەت قاۋلى­سىنىڭ تۇسىندىرمە جازباسىندا بۇل جوبا تەرىس الەۋمەتتىك-ەكونو­مي­كالىق, قۇقىقتىق جانە باسقا دا سالدار­عا اكەلىپ سوقپاي­دى دەلىنگەن. جال­پى, قۇجات­تى قابىلداۋ تۋرالى رەس­پۋب­ليكا­لىق بيۋدجەت كوميس­سيا­سى­نىڭ 2023 جىلعى 13 ماۋ­سىم­داعى №10 حاتتاماسىمەن ماقۇلدانىپتى. ول كۇشىنە ەنسە, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە كىرىس بيىلدىڭ 3-4 توقسانىندا جانە 2024-2025 جىلدار كەزەڭىندە 345 مىڭ تەڭگە مولشەرىندە ازاياتىنى كورسەتىلگەن.

سونداي-اق قازاقستان مەن سان-مارينو رەسپۋبليكاسى اراسىندا ۆيزاسىز رەجىمدى ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. «اشىق نقا» سايتىندا ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ۆيزالىق تالاپتاردان ءوزارا بو­ساتۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويۋ تۋرالى قاۋلىنىڭ جوباسى جاريالانعان-دى. وسى قۇجات­قا سايكەس, ازاماتتار سان-ما­رينوعا التى اي سايىن 90 كۇن ۆيزاسىز جۇرە الادى.

«شەنگەن كەلىسىمىنىڭ ۋاعدا­لاسۋ­شى تاراپتارى مەملە­كەتتەرىنىڭ ءبىرىنىڭ اۋماعىنا بىرنەشە رەت كەلۋ-كەتۋ بو­يىنشا شەنگەن كەلىسىمىنەن تۋىندايتىن مىندەتتەمەلەرگە نۇقسان كەلتىرمەستەن ءبىرىنشى كىرگەن كۇننەن باستاپ ءاربىر 180 كۇن ىشىندە 90 كۇننەن اسپايتىن مەر­زىمدە ءبىر مارتە نەمەسە بىر­نەشە مارتە كەلۋگە, كەتۋگە, ترانزيت ارقىلى وتۋگە جانە ۋاقىت­شا بولۋعا ۆيزالىق تالاپتاردان بوساتىلادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى ءۇشىن 90 كۇندىك كورسەتىلگەن مەرزىم شەنگەن ايماعىنا العاش كىرگەن كۇننەن باستالادى», دەلىنگەن قاۋلىنىڭ جوباسىندا.

بۇعان دەيىن ەلىمىز ەۋروپادا ورنالاسقان بىرقاتار ەلمەن ۆيزاسىز رەجىمدى رەسىمدەگەن بولاتىن. ولاردىڭ ىشىندە البانيا, چەرنوگوريا مەن مولدوۆا بار.

ايتا كەتەيىك, نەگىزى بىلتىر تۋريستىك قىزمەتتەردەن ەل قا­زى­ناسىنا رەكوردتىق 389 ملرد تەڭگە سالىق تۇسكەن. ونىڭ ىشىندە ەلىمىزدەگى ورنالاستىرۋ ورىندارى 183 ملرد تەڭگە تابىس تاپتى. ۇلتتىق بانكتىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, وتانعا الىس شەت مەملەكەتتەن ات باسىن بۇرعان 1 تۋريست ورتا ەسەپپەن 1 500 دوللار مولشەرىندە كىرىس اكەلەدى. دەمەك ءار شەتەلدىك 2 جۇمىس ورنىن اشۋعا سەپ بولادى دەگەن ءسوز.

– ەلىمىزدە كەيىنگى ەكى جىلدا تۋريزم سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ سانى ايتارلىقتاي ءوسىپ, 500 مىڭعا جۋىقتادى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى 2029 جىلعا دەيىن تۋريزم سالاسىندا 800 مىڭعا جۋىق ادامدى جۇمىسپەن قامتۋدى جوسپارلاپ وتىر, – دەدى مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ەركىنباەۆ.

ەسكە سالا كەتسەك, ەلىمىزدە شەتەلدىك تۋريستەر تولەيتىن جارنانىڭ كولەمى وزگەرگەن ەدى. 2023 جىلدىڭ باسىندا 30-دان استام قالا مەن اۋداندا 1-5% كولەمىندەگى bed tax بەكىتىلدى. الايدا كاسىپكەرلەر مەن قوناقۇي يەلەرى تۋريستىك جار­نانىڭ كولەم مولشەرىن قايتا قاراۋدى سۇرادى. سوعان سايكەس پايىزبەن ەمەس, ايلىق ەسەپتىك كورسەت­كىش­پەن ەسەپتە­لەدى. وسىلايشا, استانا, الماتى جانە شىمكەنت قالالارىندا bed tax 0,5 اەك (1 725 تەڭگە), ال قالعان وڭىرلەردە 0,2 اەك (690 تەڭگە) بولدى. مينيسترلىكتىڭ دەرەگىنشە, بىلتىر ەلىمىزگە 1 ميلليونعا جۋىق شەتەلدىك تۋريست كەلگەن.