• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پىكىر 18 تامىز, 2023

جاۋاپكەرشىلىكتىڭ مەجەسى مەن مەكەنى

300 رەت
كورسەتىلدى

شەكارا شەبى – ءبىر بولەك تىلسىم دۇنيە. الايدا ۋاقىت وزعان سايىن شەكاراعا تونگەن قاۋىپ پەن قاتەردىڭ دە كەلبەتى دە وزگەردى. كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن دامىپ جاتقان تەحنولوگيالارمەن قاتار شەكارا كەڭىستىگىندەگى زاڭ بۇزۋشىلىق تا مىڭ قۇبىلدى. ۇلى دالا باتىرلارىنىڭ بۇگىنگى ءىزباسارلارى – شەكاراشىلاردىڭ موينىنا ارتىلعان جۇك استە جەڭىل ەمەس.

جالپى ۇزىندىعى 15 مىڭ شاقى­رىم­نان اساتىن قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك شەكاراسىندا تاۋ مەن تاس, ءشول مەن شولەيت, قىر مەن قىرات, سۋ مەن سۋات تا كەزدەسەدى, ءبىر سوز­بەن ايتقاندا, تابيعات جاعدايى مەن اۋا رايى الۋان ءتۇرلى. اپتاپ ىس­تىق, قار-جاڭبىر, قاقاعان اياز, اق تۇتەك بورانعا توتەپ بەرىپ, قايىسپاي ەلىن كۇزەتۋ – شە­كا­را­شىلاردىڭ ۇيرەنشىكتى ءىسى. ابىرويلى قىزمەتتىڭ اۋىر جۇ­گى­مەن قوسا بابالار اماناتىن بىرگە ارقالاعان وتان ساقشىلارى حالىق سەنىمىنىڭ ۇدەسىنەن شىعىپ كەلەدى.

حالقىمىزدىڭ قوناقجاي ەكە­نى الەم­گە ايان. سول ءۇشىن دە بىز­­بەن تانىسىپ-ارا­لاسۋعا, اسەم تابيعاتىمىزدى تاما­شا­لاۋعا قۇ­مارتىپ, سارى دالامىزعا اعى­لىپ جاتقان تۋريستەر سانى دا جىل ساناپ ارتىپ كەلەدى. زاڭدى قاقپالار ارقىلى ەلىمىزگە كۇن سايىن ءجۇز مىڭداعان ادام كىرىپ-شىعادى. ولار اۋە جولىمەن, ەل شەبىن­دەگى اۆتوكولىكتىك باقىلاۋ-وتكىزۋ پۋنكتەرىندە كولىكپەن, تەمىرجول بەكەت­تە­رىندە پويىزبەن, وعان قوسا تەڭىز ار­قىلى كەمەمەن كەلەدى. قانداي جولمەن كەلسە دە قوناقتاردى ەڭ الدىمەن شە­كاراشىلار قارسى الادى. تاۋەلسىز قازاقستانعا كىرە­تىن قاقپا بولىپ سانالاتىن بۇل بولىمشەلەر ەلىمىزدىڭ قۇ­شا­عى ىسپەتتەس. دوستىق كوڭىل بىل­دىرگەندەردى قۇشاعىمىزدى اي­قا­را اشىپ قابىلداۋعا دايىن بولعانىمىزبەن, ولاردىڭ اراسىندا قارا نيەت, ارام پيعىل­دى «قوي تەرىسىن جامىلعان» قىل­مىسكەرلەردىڭ دە جوق ەمەسى اقيقات.

قىسقاشا اتاپ وتسەك, جىل با­­سىنان بەرى ەل قورعاندارى جۇز­­گە جۋىق شەكارا بۇزۋشىنى ۇستادى, 2,8 ملرد تەڭگە دەك­لارا­تسيا­لانباعان ۆاليۋتا, التىن جانە باسقا دا تاۋارلاردىڭ زاڭ­سىز تاسىمالدانۋىنىڭ الدىن الدى. شەكاراشىلارعا بۇرىننان تانىس, ءتىپتى كۇندە كەزدەسەتىن زاڭ­سىز قارۋ-جاراقتى, وق-ءدارىنى, مەم­لەكەتتىك شەكارا ارقىلى وتۋگە تىيىم سالىنعان باسقا دا كون­تراباندالىق زاتتاردى تاسى­مالداۋ ارەكەتتەرى سياقتى ء«داستۇرلى» قاۋىپ-قاتەرمەن بىرگە, سوڭعى كەزدەرى سينتەتيكالىق ەسىرتكىنىڭ جاڭا تۇرلەرىن تاسىمالداۋ جاعدايلارى بەلەڭ الىپ تۇر. ولاردىڭ اراسىندا «الفا-PVP» جانە «مەفەدرون» اتتى ەسىرتكى زاتتارىن ەلىمىزگە كىرگىزۋگە تىرىسىپ باققانداردىڭ دەنى ارتىپ كەلەدى. ودان بولەك, زاڭسىز كوشى-قوننىڭ كۇننەن-كۇنگە ءورشي تۇسكەنى بايقالادى. الىس-جاقىن شەتەل ازاماتتارى مەن ءوز وتانداستارىمىزدىڭ جالعان جانە بوتەن قۇجاتتاردى پايدالانۋ فاكتىلەرى, سونداي-اق قوس ەلدىڭ ازاماتتىعىن يەلەنگەندەر دە انىقتالىپ جاتادى.

ەل ىرگەسىنىڭ بەرىك بولۋى, بىرىنشىدەن, شەكاراشىلاردىڭ ءوز ءىسىن جاۋاپتى ات­قارۋى مەن كاسىبي­لىگىنە بايلانىستى بولسا, ەكىنشى جاعىنان شەكارا­مىز­دىڭ زاماناۋي تەحنيكامەن جابدىقتالۋىنا بايلانىستى. تاۋەل­سىزدىك العاننان كەيىن باس­تال­عان مەملەكەتتىك شەكارانى شەگەندەۋ جۇمىستارى, ونىڭ ىشىندە ينجەنەرلىك, تەحنيكالىق تۇرعىدا وزىق تەحنولوگيالارمەن جاراقتاندىرۋ جالعاسىپ كەلەدى. قازىرگى كەزدە شەكاراشى جاۋىنگەر زاماناۋي تەحنولوگيا جەتىستىكتەرىن قولدانۋ ارقىلى بولىمشەدە وتىرىپ-اق بەلگىلەنگەن ۋچاسكەنى كۇزەتە الادى. جاڭا تەحنيكا, ۇشقىشسىز باسقارۋ اپپاراتتارى, دروندار, بەينە كامەرالاردى قولدانۋ قولعا الىنۋدا.

قازىرگى ۋاقىتتا تسيفرلاندىرۋ مەم­­لەكەتتىك شەكارا ارقىلى وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە دە قارقىندى جۇر­گى­زىلىپ جاتىر. كەيبىر جەرلەردە اۆتومات­تان­دى­رىلعان «Q-Gate» پاسپورتتىق باقىلاۋ, «Vocord» تۇلعانى تانۋ جۇيەلەرى پاي­دالانىلادى. سونىمەن قاتار جاڭا تەحنو­لوگيانىڭ كومەگىمەن جولاۋشىنىڭ شەكارادان زاڭدى تۇردە وزدىگىنەن وتە الاتىن مۇم­كىندىگى قاراستىرىلۋدا. بۇل رەتتە ول قۇجاتىن ارنايى اپپا­رات­قا قويىپ, كامەراعا قاراسا بولدى. ۇكى­مەت­تىڭ قول­داۋى­مەن يندۋستريا جانە ينفرا­قۇ­­رىلىمدىق دامۋ جانە قار­جى مينيسترلىكتەرى وتكىزۋ پۋن­كت­­تەرىنىڭ جاڭا زامانا­ۋي ينفرا­قۇرىلىمىن قۇرۋ بو­يىن­شا جۇمىستى باستادى.

جوسپار بويىنشا الداعى جىلدارى وڭىرلەردە بىرنەشە جاڭا شەكارا بولىمشەلەرى بوي كوتەرىپ, سول جەردە قىزمەت ات­قاراتىن اسكەري قىزمەت­شى­­لەرگە جانە ولاردىڭ وتباسى مۇشە­لە­رىنە تۇگەل جاعداي جاسالماق. وسىلايشا, ەگەمەن ەلىمىز شەكاراسى بەرىك, ايبىنىنا ايبارى ساي, ابىرو­يى اسقاق مەملەكەتكە اينالارى ءسوزسىز.

 

راۋان قابدولدانوۆ,

 ۇقك شەكارا قىزمەتى «وتان ساقشىسى» گازەتىنىڭ رەداكتورى, پودپولكوۆنيك

سوڭعى جاڭالىقتار