ءداستۇرلى وقۋلىقتى ەلەكتروندى قۇرال الماستىرادى­­

وقۋ ۇدەرىسىن باسقارۋدى تسيفر­­لاندىرۋ ماقساتىندا رەس­پۋب­ليكا بويىنشا 7 مىڭ مەك­تەپتە ەلەكتروندى جۋرنالدار مەن كۇندەلىكتەردى جۇرگىزۋ, ءۇي تاپسىرمالارىن بەرۋ, باعا­لاۋ, جوسپار جاساۋ جانە قاشىق­تان وقىتۋ ءۇشىن نەگىزگى سەرۆيس­تەر­دى قامتيتىن ءبىلىم بەرۋ پلات­فورمالارى (Kundelik, Bilimal, EDUS) ەنگىزىلدى. مۇنىمەن قوسا ءموبيلدى قوسىمشالار, انا­ليتيكالىق باقىلاۋ تاقتالارى, اس ءمازىرى جانە ونلاين بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارى سياقتى قو­سىم­­شا قىزمەتتەر بار.

ەلەكتروندى وقۋلىقتاردى ەنگىزۋدە بالالاردىڭ مەكتەپ پان­دەرىن وقۋعا دەگەن قىزىعۋ­شى­لىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن ۆيرتۋالدى زەرتحانالار مەن گەيميفيكاتسيا ەلەمەنتتەرى تسيفرلىق ماز­مۇن­مەن ۇيلەستىرىلىپ وتىر. تسيفرلىق وقۋلىقتارمەن قاتار مەكتەپتەردە مۋلتيمەديالىق مازمۇنى بار قوسىمشا وقۋ ماتەريالى رەتىندە تسيفرلىق ءبىلىم بەرۋ رەسۋرستارى بەلسەندى قولدانىلاتىن بولادى. بۇگىندە 50 مىڭنان استام تسيفر­لىق ءبىلىم بەرۋ رەسۋرسى قۇرىلدى.

وسى رەتتە وقۋ ۇدەرىسى ينتەر­­اك­تيۆتى, زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ تەحنولوگيالارىن قولدانا وتى­رىپ قۇرىلۋى كەرەكتىگىن ايت­قان ۇكىمەت باسشىسى ءاليحان سمايى­لوۆ بۇل ءوز كەزەگىندە قالا مەن اۋىل وقۋشىلارىنىڭ اراسىنداعى ءبىلىم ساپاسىنىڭ الشاقتىعىن قىسقارتۋعا ىقپال ەتۋگە ءتيىس ەكەنىن ەسكەرتكەنىن بىلەمىز. تسيفرلىق تەحنولوگيا­لار شالعايداعى شاعىن مەك­تەپ­تەردە دە وقىتۋدىڭ يننو­ۆا­تسيالىق ادىستەرىن ەنگىزۋگە مۇم­كىندىك بەرەدى. وقۋ ماتە­­ريال­­دارىن تسيفرلىق فور­ماتقا كوشىرۋ, مەكتەپتەردى ينتەراكتيۆتى جابدىقتارمەن قام­­تاماسىز ەتۋ, زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ جونىندەگى شارالار تسيفر­لىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىنىڭ ءوڭىر اكىم­دىك­تەرىمەن بىرلەسىپ, مەك­تەپتەردەگى ينتەرنەت جىل­دام­دى­عىن ارت­تى­رۋ, مەكتەپتەردى تالشىقتى-وپتيكالىق, جەرگى­لىكتى جانە سىمسىز جەلىلەرمەن قام­تاماسىز ەتۋ جونىندە شارالارى­مەن جالعاسىن تابۋعا ءتيىس.

ەلەكتروندى وقۋلىقتاردى ەنگىزۋدىڭ قاناتقاقتى جوباسىنا ەلىمىزدىڭ 6 وڭىرىنەن 12 مەك­تەپ­تىڭ 3, 6 جانە 8-سىنىپ وقۋشىلارى قاتىسقانى بەل­گىلى. 2018-2019 وقۋ جىلىنان باس­تاپ جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنى اياسىندا جاڭا وقۋلىقتار ەنگىزىلىپ, بۇل جوبا كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جىلدام جۇمىس ىستەيتىن ايماقتاردا ىسكە اسقان بولاتىن. وڭىرلەردە باسپا وكىلدەرى جەرگىلىكتى باسشىلارمەن كەزدەسىپ, بالالاردى ەلەكتروندى وقۋ­لىقتارمەن قامتۋ ءۇشىن مەك­تەپتەردە قانداي جاعداي جاساۋ كەرەكتىگى ايتىلعان ەدى. وسى ورايدا ءپان مۇعالىمدەرى تارا­پىنان ەلەكتروندى وقۋلىق­تار­دى جەتىلدىرۋ, قاجەتتى ماتە­ريال­داردى ەنگىزۋ ماسەلەسى دە قامتىلعان-دى.

الايدا قازىرگى كەزدە كەڭ جولاقتى ينتەرنەت قولجەتىمسىز ايماقتاردا وقىتۋ ماسەلەسى قالاي جۇزەگە اساتىنى الاڭداتادى. مۇنىمەن قوسا وقۋ-اعارتۋ مي­نيس­ترلىگى وسى وقۋ جىلىندا وقۋ­شىلاردى تولىقتاي ەلەكتروندى وقۋلىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە باسىمدىق بەرگەنىمەن, تسيفرلىق وقۋ قۇرالدارىن وقۋ ۇردىسىنە ەنگىزۋگە قاتىستى پىكىرلەر ەكىگە جارىلىپ تۇر. بۇعان دەيىن اتا-انالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى ءداستۇرلى وقۋلىقتاردىڭ سالماعى بالا دەنساۋلىعىنا كەرى اسەر ەتىپ جاتقانىن ايتىپ كەلگەن بولسا, ەندىگى كەزەكتە ەلەكتروندى وقۋلىقتاردىڭ دا بالا اعزاسىنا كەرى اسەرى تۋرالى دا پىكىرلەر ايتىلىپ جاتىر. وسى ورايدا اتا-انالار مەن ساراپشىلار تسيفرلىق قۇرالداردىڭ بالالاردىڭ دەن­ساۋ­لى­عى مەن پسيحيكالىق جاع­دايىنا زيان ەكەنىن, تەلەفون مەن پلانشەتتەرگە تاۋەلدىلىكتىڭ كۇننەن-كۇنگە ارتىپ كەلە جات­قا­نىن ايتىپ دابىل قاعىپ وتىر. تەلەفون, پلانشەت ەكرانىنىڭ جارىعى بالالاردىڭ دەر كەزىن­دە ۇيىقتاۋىنا, دۇرىس تاماق­­­تان­باۋىنا, ءبىلىم الۋ با­رىسىنا دا كەرى اسەرى بار ەكەنىنە مەدي­تسي­نالىق تۇرعىدان دا دالەلدەر جەتكىلىكتى.

دەسەك تە زامان كوشىنە ىلەسۋ, تسيفرلىق ءداۋىردىڭ يگىلىكتەرىن يگەرۋدە مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ شەت قالماۋى ماڭىزدى. ەلەك­ترون­دى وقۋلىقتاردى ەنگىزۋ با­لا­لاردىڭ ىزدەنىسىنە مول مۇمكىندىك بەرە وتىرىپ, مۋلتيمەديالىق قۇرالداردى پايدالانۋ, قوسىمشا اقپارات ىزدەۋ تەتىكتەرى دە وسى وقۋلىقتاردىڭ ارتىقشىلىعىنا جاتادى. بۇگىندە وڭتۇستىك كورەيا, رەسەي, سينگاپۋر, فينليانديا, ەستونيا, برازيليا, ۆەنگريا سياقتى ەلدەر ەلەكتروندى وقۋ­لىقتاردى ەنگىزۋدەگى تاجىري­بە­سىمەن ەرەكشەلەنىپ وتىرعانىن ەسكەرۋ قاجەت. اقپاراتتىق عاسىر بۇگىنگى وقۋشى, ەرتەڭگى بولاشاق مامان يە­لە­رىنىڭ تسيفرلاندىرۋ تەتىك­تە­رىن مەيلىنشە مەڭگەرۋىنە ىق­پال ەتەدى. بۇل زامان تالابى. وسى ورايدا ماماندار ەلەكترون­دى وقۋلىقتاردى مەڭگەرۋدىڭ جا­عىمدى تۇستارىنا باسىمدىق بەرە وتىرىپ, ونىڭ بالا دەنساۋلىعىنا كەرى اسەرىن بولدىرماۋ جاعىنا دا نازار اۋدىرىلاتىنىن ايتا­دى. ويتكەنى پسيحيكاسى ءالى تو­لىق­ قالىپتاسپاعان باس­تا­ۋ­ىش­ سىنىپ وقۋشىلارى ءۇشىن تسيفر­لى قۇرالداردى پايدا­لانۋ­دىڭ سالدارى اۋىر بولۋى مۇم­كىن. دەگەنمەن دە كاسىبي ما­ماندار ونىڭ الدىن الىپ, ەلەك­تروندى وقۋلىقتاردى قاجەت بول­عان جاعدايدا ءداستۇرلى وقۋ­لىق­تارمەن الماستىرۋ, وقۋ بارى­سىن­دا ءتۇرلى ءادىس-ءتاسىلدى قول­دا­نۋ مۇمكىنشىلىگىنىڭ دە زور ەكەنىن, بۇل باعىتتا جاڭا زامان كادرلارىن دايارلاۋعا دا ءمان بەرۋ قاجەت. وسى رەتتە زاماناۋي ەلەك­تروندى تەحنولوگيالاردى بالا­لاردىڭ ءبىلىم الۋى مەن سا­لا­­مات­تى ءومىر سالتى جولىندا ءتيىم­دى پايدالانۋدىڭ ناقتى جۇيە­سىن قالىپتاستىرۋ ۋاقىت تالابىنان تۋىنداپ وتىر. بۇل باعىتتا مەكتەپ پەن وتباسى ءۇشىن ور­تاق تالاپتاردىڭ ءبىر ىزگە ءتۇسىپ, جۇيەلەنگەنى ابزال, دەيدى ماماندار.