دۇنيەجۇزىلىك ساراپشىلاردىڭ زەرتتەۋى بويىنشا, قازاقستاننىڭ تۋريزم سالاسى سوڭعى ورىنداردىڭ بىرىندە تۇرعان كورىنەدى. ينفراقۇرىلىمعا قاتىستى كورسەتكىش تە تومەن. وسىعان قاراعاندا, ەلىمىزدە اتالعان سالانى دامىتۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك باعدارلاما بولعانىمەن, ول – تولىققاندى جۇزەگە اسپاي وتىر.
تۋريزم يندۋسترياسىن دامىتۋدىڭ 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان جاڭا تۇجىرىمداماسىنا سايكەس, التى جىلدا تۋريستىك قىزمەتتەردىڭ جالپى قوسىلعان قۇنى 80%-عا, 3,5 ترلن تەڭگەدەن 6,3 ترلن تەڭگەگە دەيىن ءوسۋى كەرەك. بۇنداي وسىمگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ ماماندارى سالانى دامىتۋعا 80-نەن اسا ينفراقۇرىلىمدىق ءىس-شارانىڭ ءتىزىمىن جاساپ, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارىن دايىندادى. ونىڭ ىشىندە – جولدار مەن اۋەجايلاردى جوندەۋ, تابيعاتتى قورعاۋ ايماقتارىن قامتيتىن يمانتاۋ-شالقار شيپاجايىنا قاتىنايتىن جولداردى سالۋ جانە قايتا جاڭارتۋ, جاسىباي كولىنە 15 شاقىرىمدىق كىرەبەرىس جولدى ورتاشا جوندەۋ قاراستىرىلعان. اباي وبلىسىنا قاراستى الاكول مەن بالقاشتاعى بەرتىس شىعاناعى جاعالاۋىن اباتتاندىرۋ كوزدەلىپ وتىر. ءتيىستى قارجى قاراستىرىلعان جاعدايدا اتالعان جوبالار جاقىن ارادا جۇزەگە اسپاقشى.
«جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار ەلىمىزدىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا جانە تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان. ەلدى مەكەندەردەن بولەك, ۇلتتىق ساياباقتار اۋماعىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ بارىسىندا تۋىنداعان ماسەلەگە بايلانىستى اكىمدىكتەر ءوز قۇزىرەتتىلىگى شەگىندە جۇمىستار جۇرگىزەدى», دەگەن ەدى مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ەركىنباەۆ.
ءتيىستى مينيسترلىك 2030 جىلعا قاراي ىشكى تۋريستەر سانىن 11 ملن ادامعا, ال شەتەلدىك تۋريستەر سانىن 4 ملن ادامعا دەيىن جەتكىزىپ, «ساياحات» جىكتەمەسى بويىنشا قىزمەتتەر ەكسپورتى 5,5 ملرد دوللارعا دەيىن وسەتىنىن ايتادى.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, وتكەن جىلى ەلىمىزگە 4,7 ملن شەتەلدىك تۋريست كەلىپ, ىشكى تۋريستەر سانى 8,6 ملن ادامدى قۇراعان. ولاردىڭ اراسىندا ۇلتتىق تابيعي ساياباقتار مەن قورىقتارعا بارعان جانە شيپاجايدا دەمالعان 2,2 ملن وتاندىق ازاماتتار بولسا, ونىڭ 264,7 مىڭى شەتەلدىك. سونىمەن قاتار بىلتىر وزگە ەلگە 7,7 ملن ادام ساياحاتتاعان. بۇل ەل ىشىندە دەمالىپ كەلگەندەردەن كەم دەگەندە ءۇش ەسە كوپ ەكەنىن بايقاتادى.
تۋريزم يندۋسترياسىنىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعان – جۇيەلى ينفراقۇرىلىم ماسەلەسىنەن وزگە, وڭىرلەر اراسىنداعى جولداردىڭ ناشارلىعى. جول بويىنداعى ءدامحانالاردا قاراپايىم سانيتارلىق-گيگيەنالىق تالاپتاردىڭ ساقتالماۋى مەن كولىك قىزمەتتەرىنىڭ كوڭىلگە قونىمسىزدىعى تاعى بار. ءتىپتى ەلىمىزدىڭ ءىرى وڭىرلەرىندە ارنايى تۋريستىك اۆتوبۋستار جوقتىڭ قاسى. اۆتوبۋسپەن ساياحاتتاۋ تۋرلارىنىڭ ۇسىنىستارىن زەرتتەگەن سالا ماماندارى الماتى مەن استانا قالالارىندا بىرنەشە تۋروپەراتور اۆتوبۋس تۋرلارىن ۇسىنعان. ال جول تالعامايتىن كولىك تۋرلارىنا قاراعاندا مۇنداي ۇسىنىستار از بولعانىن ايتادى. شارتتى تۇردە اتالعان قىزمەتتەر نارىعىن شەتەلدىكتەر مەن وتاندىق تۋريستەرگە ارناپ ەكى ساناتقا بولگەن. ماسەلەن, شارىن شاتقالىنا اۆتوبۋس تۋرىن ءبىر تۋروپەراتور ۇلتتىق ۆاليۋتامەن, ەكىنشىسى دوللارمەن ۇسىنۋى مۇمكىن. شەتەلدىك تۋريستەرگە باعىتتالعان تۋروپەراتور جوعارى باعادا ساياحاتتاۋعا الدىن الا تولەم جاساپ, تۋردىڭ كەز كەلگەن جاعدايدا وتەتىنىنە كەپىلدىك بەرەدى. سۇرانىسقا ساي اعىلشىن تىلىندە سويلەيتىن گيد پەن قوسىمشا ترانسفەر قىزمەتتەرىن دە كورسەتەدى.
الماتى وبلىسىندا تاۋلىككە قالا سىرتىنداعى اۆتوبۋس تۋرلارىنىڭ ورتاشا باعاسى ءبىر ادامعا 7 مىڭنان 8,5 مىڭ تەڭگەنى (16-19 دوللار) قۇرايدى. بىرنەشە تاۋلىكتىك ساياحاتتاۋ – ودان قىمباتىراق, 9 مىڭ تەڭگەدەن 55 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا (20-123 دوللار). بۇل سوماعا تاماقتانۋدان كەمپينگكە دەيىنگى قوسىمشا قىزمەتتەر كىرەدى. تۋريستەر از بولسا – شاعىن, ال ىنتالىلار كوپ بولسا, 50 ورىندىق ۇلكەن اۆتوبۋستارمەن تاسىمالدانادى. وڭىرلەردەگى تۋريزمگە كورسەتىلەتىن كولىك قىزمەتتەرى دە ءارتۇرلى. ەڭ ءىرى تۋريستىك ايماق سانالاتىن الماتى مەن استانا قالالارىنا كەلۋشىلەر سانى جەتىپ ارتىلعانىمەن, اۆتوبۋس تۋرلارىنا ۇسىنىستار از.
جۋىردا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ جانىنداعى تۋريزم سالاسى بويىنشا ساراپشىلار توبى اتالعان كاسىپتىڭ تابىستىلىعىنا بايلانىستى ماسەلەنى كوتەردى. مۇنداي كولىكتەردى جالعا الۋ نارىعىندا ارنايى جايلى تۋريستىك اۆتوبۋستاردىڭ جوقتىعىنان سۇرانىس ۇسىنىستان ارتىپ وتىرعانى ايتىلدى. ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك استاناسىنا وزگە ەلدەن كەلەتىن تۋريستەر قالادا ۇزاق كىدىرمەي, تىكەلەي قىرعىزستانعا اساتىنىن مىسالعا كەلتىردى. ىستىقكولگە جاقىن جەردە تۋرپاكەتتەر ارزانىراق. ەلىمىزدەگى تۋريستىك اۆتوبۋس قىزمەتىنىڭ قۇنى كورشى قىرعىزستانعا قاراعاندا الدەقايدا جوعارى. بۇل – وزىمىزدەگى تۋريستىك كاسىپورىندار مەن تاسىمالداۋشىلار ءۇشىن كۇردەلى ماسەلە.
بىلتىر قۇرىلعان قىرعىزستاننىڭ ءتۋريزمدى قولداۋ جانە دامىتۋ قورى GoBus اۆتوبۋسىن ىسكە قوسسا, ءوز كەزەگىندە كورشى وزبەكستان دا تۋريستىك اۆتوبۋستاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسىنىڭ شەشىمىن تاپقان. ولار كولىك قىزمەتىنىڭ قۇنىن ارزانداتۋ ماقساتىندا بىرقاتار شارانى قولعا الدى دا. ماسەلەن, ۇكىمەت وزبەكتىڭ كولىك مينيسترلىگىنە قاراستى «Uzautotrans service» مەملەكەتتىك اۆتوبۋس كومپانياسىنا 20 ملن دوللارعا 167 تۋريستىك اۆتوبۋس ساتىپ الدى. ونىمەن قوسا وبلىستاردا تۋريستىك اۆتوبۋستاردى جالعا بەرۋمەن اينالىساتىن كومپانيالاردى ماقساتتى تۇردە ىنتالاندىرىپ, ەدب ارقىلى قارجىلىق قولداۋ كورسەتتى. ناتيجەسىندە, وزبەكستانداعى تۋروپەراتورلار ەلىمىزدەگى شەتەلدىكتەرگە قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن بىزدەگى تۋريستىك اگەنتتىكتەرگە ەمەس, قىرعىزستانداعى وپەراتورلارمەن بايلانىسادى.
جەلىدە ءارتۇرلى تۋريستىك نۇسقانى جارنامالايتىن شەتەلدىك تۋروپەراتورلاردىڭ پاكەتتىك ۇسىنىستارى شىنىمەن دە كوپ. رەسەيدىڭ, قىرعىزستاننىڭ جانە وزبەكستاننىڭ شەتەلدىك كومپانيالارى ىشكى اۆتوبۋس باعىتتارىن تەك ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرى اراسىندا حالىقارالىق تۋرلاردى ۇسىنادى. بۇل بىزدەگى كولىك كومپانيالارى مەن تۋروپەراتورلارىنا قىزمەت ەتەدى. ەلىمىزدىڭ كورىكتى جەرلەرىنە ساياحاتتاۋ ساپارلارىنىڭ باعاسى – قىزمەتتەر پاكەتى رەتىندە كورسەتىلگەن. وعان قوناقۇيدە تۇرۋ, تاماقتانۋ, اۋەجاي ترانسفەرى, گيد پەن اۋدارماشى قىزمەتتەرى, كولىك شىعىندارى, تۋريستىك جانە ەكولوگيالىق تولەمدەر كىرەدى. جالپى سومادان تەك تۋريستىك اۆتوبۋسپەن جول ءجۇرۋ شىعىندارىن ءبولىپ الۋ مۇمكىن ەمەس. مۇنداي تۋردىڭ ورتاشا تاۋلىكتىك قۇنىن باعالاۋ – 130-140 دوللار ارالىعىندا. كەيبىر قىرعىز وپەراتورلارى ءتىپتى, كۇنىنە 48,5 دوللارعا تۋرلار ۇسىناتىندارى بار.
وسىعان وراي, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ تۋريزم سالاسى بويىنشا ساراپشىلار توبى مەملەكەتتىڭ اتالعان ماسەلەگە ارالاسىپ, مەملەكەتتىك قاراجات ەسەبىنەن تۋريستىك اۆتوبۋستاردىڭ جەكە پاركىن قۇرۋعا ۇسىنىس ءبىلدىرىپ وتىر.
ەلىمىزدەگى تۋريستىك اۆتوبۋستاردىڭ جەكە قۇراستىرۋ فاكتىسىنە قاتىستى 52 ورىندىق ءىرى Yutong اۆتوبۋسى قاراعاندى وبلىسىنىڭ ساران قالاسىنداعى QazTehna زاۋىتىندا شىعارىلادى. ازىرگە, مەملەكەت تاراپىنان كولىكتىك-تۋريستىك قىزمەتتى قولداۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى – تۋريستىك اۆتوبۋستاردى ساتىپ الۋ. بۇل ءۇشىن 25% كولەمىندە وتەماقى تولەۋگە ءتيىس. بىراق مۇنداي ينۆەستيتسياعا كەز كەلگەن تۋروپەراتوردىڭ شاماسى جەتپەيدى. بۇل تۇرعىدان كەلگەندە ەلىمىز ءوزىنىڭ تۋريستىك قىزمەت نارىعىن عانا ەمەس, ەل ىشىندەگى نارىقتى دا جاۋلاپ الۋعا دايىن كورشىلەرىنەن ارتتا قالىپ تۇرعانىن ايتپاسقا بولمايدى. ەگەر اتالعان جايعا مەملەكەتتىك دەڭگەيدە ارالاسپاسا, مۇنداي قىزمەت كورسەتۋ نارىعىنا قىتاي, وزبەكستان مەن قىرعىزستاننىڭ شەتەلدىك كومپانيالارى يەلىك ەتۋى ابدەن مۇمكىن.