بىلتىر قىس ورتاسىندا جىلۋسىز قالىپ, قالتىراعان ەكىباستۇز كوپ ءوڭىر ءۇشىن ساباق بولدى. تەمىرتاۋدا دا جىلۋ وتە كەش بەرىلىپ, تۇرعىنداردىڭ قاتتى جاۋراعانى دا, جابىرقاعانى دا بار. البەتتە, ەندى بۇل كەمشىلىككە جول بەرۋگە استە بولمايدى. سول سەبەپتى دە قازىر جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. رەسمي ۇيىمداردىڭ دەرەگىنشە, جىلۋ قۇبىرلارىنىڭ 70 پايىزى ەسكىرگەن. بيىل جاڭارتىلاتىن قۇبىرلاردىڭ جالپى ۇزىندىعى 34 شاقىرىمدى قۇرايدى. بۇگىندە جۇمىس جوسپارعا ساي ءجۇرىپ جاتىر. مەجەلەنگەن شارۋانىڭ شامامەن 50 پايىزدايى ورىندالعان. مەتاللۋرگتەر مەكەنىندەگى جىلۋ جۇيەسىنىڭ جوندەۋ بارىسى وبلىس اكىمى ەرماعانبەت بولەكپاەۆتىڭ تىكەلەي باقىلاۋىندا.
– وتكەن جىلى جىلۋدىڭ كەشىگىپ بەرىلۋىنە بىرقاتار سەبەپ بار. وكىنىشكە قاراي, №2 جانە №3 ماگيسترال بويىنشا مەردىگەرلەر جۇمىستى كەش تاپسىردى. نەگىزگى سەبەپ – وسى. بيىل وسى قاتەلىككە قايتا جول بەرمەۋ ءۇشىن جۇمىستى جەدەلدەتىپ جاتىرمىز. جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ كولەمى دە بىلتىرعىدان ارتىق. قاراستىرىلعان قارجى كولەمى 5 ملرد تەڭگەدەن اسادى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1,2 ملرد تەڭگە بولىنسە, قالعانى قالا بيۋدجەتىنەن قاراستىرىلعان. قالاداعى جىلۋ جەلىلەرىنىڭ جالپى ۇزىندىعى – 425 شاقىرىم. بيىل 34 شاقىرىم جاڭارادى, دەيدى قالا اكىمى وراز تاۋىربەكوۆ.
بىلتىرعى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىندا 386 اپات تىركەلىپتى. اپات ءجيى ورىن العان ۋچاسكەلەر جوبادا قامتىلعان. قولعا الىنعان جۇمىس ناتيجەسى مۇنداي كەدەرگىلەردىڭ سانىن الداعى ۋاقىتتا ازايتادى دەپ كۇتىلۋدە.
قازىرگى ۋاقىتتا رەسپۋبليكا داڭعىلى №1 جىلۋ ماگيسترالى ۋچاسكەسىندەگى جۇمىس قىزۋ. مۇندا 2,4 شاقىرىم قۇبىر جاڭارتىلادى. مەردىگەر – «نۇرايستروي» جشس. بۇگىندە 1 شاقىرىم قۇبىر جاڭارتىلدى. مەردىگەر كومپانيانىڭ تەحنيكالىق ديرەكتورى ەرجان مالدىباەۆ 400 مەتر اسىرا ورىنداپ جاتقاندارىن ايتا كەتتى.
– مەتاللۋرگتەر قالاسىنداعى امانگەلدى كوشەسىندە 1 800 مەترلىك 531 قۇبىرعا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ونىڭ 500 مەترگە جۋىعى ەڭسەرىلدى. بۇدان بولەك, جول جيەكتەرى اباتتاندىرىلادى. تۇربا پوليۋرەتاندى وقشاۋلانعان. پولليەتيلەندى قابىقشاسى بار. بۇل قۇبىردىڭ ساپاسىن ايعاقتايدى. ياعني توت باسپاۋىنا سەپتىگىن تيگىزبەك. الپىسىنشى جىلدارداعى جىلۋ قۇبىرلارى شويىننان وندىرىلسە, زاماناۋي قۇبىرلار كورروزياعا توتەپ بەرە الادى. قۇبىر بويىنا تارتىلعان ارنايى سىمدار اۆتوماتتى تۇردە اپات بولعان جەردەن حابار بەرەدى. جاڭا تەحنولوگيا جىلۋ ساپاسىن جاقسارتادى, دەيدى ەرجان مالدىباەۆ.
قۇرىلىسقا قولدانىلاتىن ماتەريالداردىڭ دەنى وتاندىق ءونىم ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. قۇبىرلار استانا قالاسىندا وندىرىلەدى. جاڭا تەحنولوگيا قاشىقتان باسقارۋ جۇيەسىمەن جابدىقتالعان. قۇبىر جارىلسا, دابىل بىردەن ورتالىق باسقارۋ جەلىسىنە تۇسەدى. قاي جەردە اپات ورىن العانىن ورتالىق قۇرىلعى بىردەن اڭعارادى. مۇنداي ديسپەتچەرلىك بولمە ازىرگە تەمىرتاۋدا جوق, جوبا-جوسپاردا بار.
№3 ماگيسترال بويىنداعى مەتاللۋرگتەر داڭعىلىنان تەمىرتاۋ كوشەسىنە دەيىنگى ارالىقتا دا جىلۋ جەلىلەرى تۇتاستاي اۋىستىرىلىپ جاتىر. «جاڭا قۇبىرلار قاجەتتى كولەمدە جەتكىزىلدى. جۇمىستى تامىز-قىركۇيەك ايلارىندا مارەگە جەتكىزەمىز دەگەن سەنىم بار. قۇبىرلارعا بەرىلەتىن كەپىلدىك – 20-30 جىل», دەيدى «تاير» جشس مەردىگەر كومپانياسىنىڭ رەسمي وكىلى اسىلبەك جانتۇرسىنوۆ.
تەمىرتاۋ قالاسىنىڭ اكىمى قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى تولىقتاي شەشىلگەنىن ايتادى. ء«بىزدىڭ بىلۋىمىزشە, جۇمىس كەزىندە كەدەرگىلەر جوق. تەك قانا مەردىگەرلەردىڭ تاراپىنان بەلگىلەنگەن كەستەگە سايكەس جۇمىستىڭ جۇيەلى ورىندالۋىن كۇتەمىز», دەيدى شاھار باسشىسى.
– تاعى ءبىر ءمان بەرەتىن جايت – كەي تۇرعىندار مەن قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ تاراپىنان تۇسەتىن ءۇي جەرتولەسىندەگى قۇبىر ەسكىرگەن دەگەن ارىز-شاعىم. ول – نەگىزسىز. جىلىتۋ جەلىلەرىن جاڭارتۋ جۇمىستارى «Amanat» پارتياسى جانە قوعامنىڭ سەنىمدى وكىلدەرىنىڭ تىكەلەي باقىلاۋىندا, دەيدى قالا اكىمى وراز تاۋىربەكوۆ.
شاھار باسشىسى تەك قۇبىرلاردى جوندەۋمەن شەكتەلۋگە بولمايتىندىعىن اتاپ ءوتتى. قارگرەس-1 جانە جەو-2 جىلۋ كوزدەرىن تۇبەگەيلى جاڭارتۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. جىلۋ ەنەرگياسىنىڭ كولەمى قالانىڭ بارلىق نىساندارىن جىلىتۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز دەپ تانىلىپ وتىر. جالپى تاپشىلىق – 200 گكال.
– ءبىز بۇل ماسەلەنى بىرنەشە قىرىنان شەشىپ جاتىرمىز. قازىر 2-جەو دا جەتىنشى قازاندىقتىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. جەكە سەكتور مەن جەكەلەگەن زاڭدى تۇلعالاردى گازداندىرۋ ءجۇرىپ جاتىر. جىلۋ جەلىلەرىن اۋىستىرۋ بۇگىندە 30 پايىزعا دەيىن جەتەتىن جىلۋ شىعىنىن ازايتادى. كەلەر جىلى قارگرەس-1-دەن «رەسپۋبليكا – تولەباەۆ» قيىلىسىنا دەيىنگى جاڭا جىلۋ ماگيسترالىنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, دەيدى وراز قايسا ۇلى.
جەتىنشى قازاندىقتىڭ قۇرىلىس جۇمىسى قاتاڭ قاداعالاۋدا. قازاندىقتى ورناتۋ قازان ايىندا اياقتالادى. ىسكە قوسۋعا ەكى اي ۋاقىت كەتەدى.
دەگەنمەن اكىم اتالعان قازاندىقتىڭ جۇمىسى كەشىگىپ جاتقانىن, كەدەرگىلەردىڭ بارىن جاسىرمادى. بۇل ماسەلەنىڭ وبلىستىق دەڭگەيدە قۇرىلعان جۇمىس توبىنىڭ دا قاتاڭ باقىلاۋىندا ەكەنىن اتاپ ءوتتى. نە دەسەك تە, شاھار باسشىسىنا جەتىنشى قازاندىقتىڭ جۇمىس ساپاسى سىن بولعالى تۇر...
قاسىمحان عالىم,
جۋرناليست
قاراعاندى وبلىسى