كاسىپكەرلىككە – كەڭ ءورىس

اتالعان جوبا اياسىنداعى باس­تى ماسەلە 5 جىلدا سول سالا­نى­ دامىتىپ ءارى بەلگىلەنگەن ناق­تى مىندەتتەردىڭ ورىندالۋى قاجەت. سونىڭ ىشىندە بيزنەس سالا­سى بويىنشا كاسىپكەرلىكتى دا­مىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبا توڭىرەگىندە اتقارىلىپ جات­قان ىستەرگە توقتالىپ وتسەك. ۇلتتىق جوباداعى شا­عىن­ جانە ورتا بيزنەستىڭ باسە­كە­لەس­تىككە قابىلەتتىلىگىن قالىپ­تاس­تى­رۋدا جانە كاسىپ­كەر­لەردىڭ ەكونو­مي­كا­لىق بەل­سەن­دىلىگىن ارتتىرۋدا 4 باعىت قاراس­تىرىلعان.

 «ۇلتتىق جوبا» بويىنشا جاڭا بيزنەس-يدەياعا 400 اەك كولەمىندە گرانت بەرىلۋى جانە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسى اياسىندا جاڭا يننوۆاتسيالىق بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋعا 5 ملن تەڭگە كولەمىنە دەيىن گرانت ءبولۋ كوزدەلگەن بولاتىن.

مەملەكەتتىك گرانت تۋرالى تاعى ءبىر ايتىپ وتسەك, بۇل جاڭا بيزنەستى باستاۋ ءارى دامىتۋ ءۇشىن قايتارىمسىز نەگىزدە بەرىلەتىن 400 ەسەلەنگەن ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندەگى باستاپقى كاپيتال. گرانتتار قاراجاتى ءىسىن جاڭا باستاعان كاسىپكەرلەرگە, سونداي-اق جەكەلەگەن الەۋمەتتىك ساناتتارعا جاتاتىن ادامدارعا ءوز بيزنەس الەۋەتىن ىسكە اسىرۋعا, ءوندىرىستى جولعا قويۋعا جانە دامىتۋعا, سول ارقىلى ءوزىن تۇراقتى تابىس­پەن قامتاماسىز ەتۋگە­ مۇم­كىن­دىك­ بەرەدى. ال وسى تۇرع­ى­دا گرانت تۇتىنۋشىلىق ماق­ساتقا, كرە­ديتتىك قارىزدى وتەۋگە, جىل­جى­مايتىن تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا نەمەسە سالۋعا, جەر ۋچاسكەلەرىن ساتىپ الۋعا, اكتسيزدەلەتىن ونىمدەر وندىرۋگە بەرىلمەيتىندىگىن ەسكەرگەن ءجون.

كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوباسىندا 2025 جىلعا دەيىن ىشكى جالپى ءونىم شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلەر ۇلەسىن 35%-عا دەيىن جەتكىزىپ, تۋريزم كولەمى 8,4 ترلن تەڭگەگە دەيىن ءوسۋدى, مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاداعى ۇلەسىن 14%-عا دەيىن تومەندەتىپ, ازاماتتاردى تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا ورنا­لاستىرۋ – 1,7 ملن ادام, حالىق­تى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەم­دەسۋ – 3,5 ملن ادام, تابى­سى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭ­گەيىندەگى اۋىل حالقىنىڭ ۇلە­سىن­ 6,5%-عا ازايتۋ – جوسپارداعى ءىس.

بۇل رەتتە «بايتەرەك» ۇبح» اق ەنشىلەس ۇيىمى» دامۋ «كاسىپ­كەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق 2021 – 2025 جىلدارعا ارنال­عان­ كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوباسىنىڭ قارجى وپەرا­تورى ەكەندىگىن ەسكەرسەك, كاسىپ­كەرلىك سۋبەكتىلەر قول­داۋ­سىز­ قالمايتىندىعى انىق.

وسى باعىتتا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جۇمىستار جونىندە ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆ وتكەن جىلدىڭ ەسەبىن قورىتىندىلاي كەلىپ, 50 مىڭعا تارتا جوبا مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولعاندىعىن, قىزمەت كورسەتۋ جانە وڭدەۋ ونەركاسىبى سالالارىندا جاڭا­ بيزنەس-يدەيالار بويىنشا­ مىڭعا تارتا جوبا گرانتقا قول جەتكىزىپ, بۇدان وزگە 33,4 مىڭ­ ادام كاسىپكەرلىك نەگىزدە ءبىلىم العاندىعىن, 200 مىڭنان اسا شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنىڭ جالپى ىشكى ونىمدەگى ۇلەسى 34%-عا جەتكەندىگىن, كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى – 1,4 ملن, سونىمەن قاتار شاعىن جانە ورتا بيزنەستە جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 3,5 ملن ادام قۇراعاندىعىن ايتقان ەدى.

اتالعان جوباعا بايلانىستى بيىلعى جىلدىڭ باسىنان جاڭا بيزنەس-يدەيانى جۇزەگە اسىرۋعا 3 600 گرانت بەرىلىپ, جىل سوڭىنا دەيىن 9 000 گرانت ءبولۋ جوسپارلانىپ وتىر. ەكىنشى كەزەڭ بو­يىنشا مەملەكەتتىك گرانتتارعا وتىنىمدەر مامىر ايىنىڭ 15-26 كۇندەرى ارالىعىندا قابىلدانىپ, وتىنىمدەردى قا­راۋ جونىندەگى كوميسسيا ءوز جۇ­مى­­سىن اياقتادى. بۇگىنگى كۇنى كەلى­سىم­شارتقا وتىرۋ جانە گرانت الۋ­شىلارعا قاراجات اۋدارۋ ۇدەرىسى جالعاسىپ جاتىر. بۇل جولى ءوتىنىش بەرۋشىلەر سانى 26,9 مىڭنان اسىپ, ونىڭ ىشىندە كوپ بالالى وتباسىلاردان – 16,1 مىڭ, مۇگەدەكتەر – 4,8 مىڭ, مۇگەدەك بالانى كۇتۋشىلەردەن – 3,3 مىڭ, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلاردان 1,3 مىڭ ءوتىنىش تۇسكەن. ەڭ كوپ ءوتىنىش بىلدىرۋشىلەر سانى وڭىرلەر اراسىندا تۇركىستان – 6,1 مىڭ, جامبىل – 3,1 مىڭ, شىمكەنت قالاسى – 2,9 مىڭ, ال سانى جاعىنان ەڭ از ايماق ۇلىتاۋ – 210 جانە اقمولا 324 بولدى.

جالپى, گرانت الۋعا ۇمىت­كەرلەردىڭ وتىنىشتەرىن قاراۋ جونىندەگى اۋداندىق نەمەسە قالالىق كوميسسيانىڭ شەشىمى نەگىزىندە جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى اينالىسىپ, بيزنەس-جوبانى كوميسسيا وتىرىسىنا ۇسىنادى. وسى ورايدا كوميسسيانىڭ ءاربىر مۇشەسى ۇسىنىلعان بيزنەس-يدەيانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى مەن قارجىلىق تۇراقتىلىعىن ىسكە اسىرۋ جاعدايىن قاراستىرۋعا ءتيىس. كوميسسيا ماقۇلداعان جاعدايدا ءوتىنىش بەرۋشى بانكتىك دەرەكتەمەلەردى ۇسىنىپ, كەلى­سىمگە قول قويادى. سودان سوڭ بولىنگەن قاراجاتتىڭ پايدالانىلۋى تۋرالى توقسان سايىن ەسەپ بەرىپ, شارتتا كورسەتىلگەن نەگىزدەردىڭ بارلىعىن جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنا بارماي-اق ەلەكتروندى تۇردە ىسكە اسىرا الادى.

سونىمەن بۇگىندە بەس جىلعا مەجەلەنگەن جوبا اياسىن­دا اتقارىلعان ءبىراز اۋقىمدى ىستەر­گە­ قاراعاندا, مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ وتىرعان قولداۋ ءارى قاراي ەل يگىلىگى ءۇشىن جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلەتىندىگىنە كامىل سەنىم بار.