قاڭتار قاسىرەتىنەن كەيىن بۇرق-سارق قايناعان قوعامىمىزدى, اسىرەسە زيالى قاۋىم مەن جاس بۋىندى ءبىر سەرپىلتىپ, بايىپتى قالىپقا باستاعان ۇلىتاۋداعى تاريحي ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ وتكەنىنە دە, مىنە, ءبىر جىل تولىپتى. سوندا ۇلى دالا توسىندە, حاندىق بيلىكتىڭ ءرامىزى جوشى ساعاناسى جانىندا بوي كوتەرگەن اقشاڭقان شاتىر استىنداعى جيىندا مەملەكەت باسشىمىز: «جاڭا قازاقستان ءبىر كۇندە نەمەسە ءبىر جىلدا قۇرىلمايتىنى انىق. بۇل – بۇكىل قوعامدى وزگەرتەتىن كۇردەلى ءارى ۇزاق ۇدەرىس. مۇنى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بۇكىل ەل بولىپ جۇمىلساق, كوزدەگەن ماقساتىمىزعا جەتەمىز», دەگەن ەدى.
قۇرىلتايدىڭ ءبىر قاناتىندا – ەل اعالارى مەن زيالىلار, ەكىنشى قاناتىندا – الەم تانىعان عالىمدار, ساناتكەرلەر, كەۋدە تۇسىندا – ءىس ادامدارى مەن ويلى جاستار, ەتەك تۇسىندا – «تۋعان ەلىم, تۋعان جەرىم» دەگەن ەتنوس وكىلدەرى قاۋمالاپ, ءبىر اعزاعا اينالعانىن كوزىمىز كورگەن. سول جولى تاريح, بۇگىنگى شاق ءھام كەلەشەك تۇتاسقانداي-تىن. كوكەيدەگى كوپ سۇراققا جاۋاپ تابىلدى, بولاشاق ايقىندالدى, اسىرە ساياسات پەن ەلدىك ساياسات ساباعى بايىپتالدى. پرەزيدەنت: «قۇرىلتاي – كەڭ اۋقىمدى جيىن. بۇل جەردە شىن مانىندە حالىقتىڭ ءۇنى ەستىلۋگە ءتيىس. جۇرتتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن, تالاپ-تىلەگىن جەتكىزەتىن ازاماتتار باس قوسۋى كەرەك», دەپ قاداۋ-قاداۋ ءۇش مىندەتتى بەلگىلەگەن ەدى. ولار: 1) جالپىۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋ; 2) رەفورمالاردىڭ ءمان-ماڭىزىن حالىققا ءتۇسىندىرۋ; 3) جاڭا تەحنولوگيالار ارقىلى حالىقتى اۋقىمدى رەفورمالارعا قاتىستىرۋ.
ەندى ءسىز بەن ءبىز كۋا بولىپ, ءتىپتى قوعام مۇشەسى رەتىندە ءتۇرلى دەڭگەيدە ىشىندە ءجۇرۋ بۇيىرعان, ارالاسقان, وي بولىسكەن, ءتىپتى اتسالىسقان رەفورمالارعا كەلەيىك. ءبىرىنشى, سوڭعى 27 جىلدا تۇڭعىش رەت جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋم ءوتىپ, كونستيتۋتسيالىق رەفورما باستالدى. اتا زاڭنىڭ ۇشتەن ءبىرى جاڭارتىلدى. قانشاما ەلدىك ماڭىزى بار زاڭعا وزگەرىس پەن تولىقتىرۋ ەندى. ەكىنشى, جاڭا ساياسي رەفورمانىڭ ءىزاشارى رەتىندە پرەزيدەنت 7 جىلدىق مەرزىمگە ءبىر رەت سايلاندى. پارلامەنت پەن ءماسليحاتتاردى سايلاۋ ءتارتىبى جاڭارىپ, ولاردىڭ وكىلەتتىگى ارتتى. پارتيالاردى تىركەۋ جەڭىلدەتىلدى. كونستيتۋتسيالىق سوت قۇرىلىپ, زاڭدىق قىزمەتىن باستادى. ءۇشىنشى, مەملەكەتتىك ينستيتۋتتار جۇيەسى قايتا قۇرىلدى. پرەزيدەنت, سەنات, ءماجىلىس, ءماسليحات سايلاۋلارى جاڭا ارنادا ءوتتى. ءماجىلىس پەن ءماسليحات سايلاۋىندا ارالاس جۇيە (پارتيالىق ءتىزىم مەن ماجوريتارلىق) جۇزەگە استى. ءتورتىنشى, ەلىمىزدىڭ اكىمشىلىك-اۋماقتىق جۇيەسى قوعام سۇرانىمى مەن تاريحي ادىلەتتىككە ساي قايتا قۇرىلىمدالىپ, اباي, جەتىسۋ, ۇلىتاۋ وبلىستارى دۇنيەگە كەلدى. حالىق تىعىز قونىستانعان الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى – قاپشاعاي قالاسىنا كوشىپ, بۇل شاھار د.قوناەۆ اتىن يەلەندى. بەسىنشى, مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ارىپتەستىك قارىم-قاتىناسى سەنىم مەن بىرلىككە قۇرىلا باستاعانىنا كوزىمىز جەتتى. ونىڭ ءبىر دالەلى – ۇلتتىق قۇرىلتاي جانە سونىڭ اياسىنداعى ءتۇرلى ماڭىزدى كوميسسيالار, قوعامدىق ينستيتۋتتار قىزمەتى.
وزدەرىڭىزگە ءمالىم, ۇلتتىق قۇرىلتاي – قوعام بىرلىگىن نىعايتىپ, حالىقتىڭ مۇددەسىمەن سايكەسەتىن سىندارلى يدەيالاردى كوتەرۋ, جۇيەلەۋ, ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قۇرىلعان ديالوگ الاڭى. ساياسي تۇرعىدان ول – پرەزيدەنت جانىنداعى ەلەۋلى كەڭەسشى قۇرىلىم. قۇرامىنا ەلگە تانىمال قوعام قايراتكەرلەرى, بىلىكتى كاسىبي ماماندار, ساراپشىلار, وڭىرلەردەگى سالماقتى تۇلعالار, ەلشىل جاستار ەندى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ءار باعىتتاعى كوميسسيالار جۇمىس ىستەپ, وي-قورىتىندىلار, پايدالى جوبالار, ماڭىزدى پىكىرلەر ۇسىنىلدى. باق-تا, الەۋمەتتىك جەلىلەردە ماتەريالدار جاريالاندى. ءتۇرلى دەڭگەيلەردەگى سۇحبات, تالقىلاۋ الاڭدارىنا سپيكەر رەتىندە قاتىستى. قۇرىلتاي قازىناسى – ەل جانە الەم دانالىعى, تاجىريبەسى. ساياسي مەكتەپ تە, ادامي مەكتەپ تە – وسىنىڭ قاينارىندا.
مەملەكەت باسشىسى ۇلىتاۋ بيىگىنەن: ء«بىز – تاريحتان تاعىلىم الا بىلگەن حالىقپىز. وسى قۇرىلتاي ەرتەڭ ۇلت شەجىرەسىنىڭ ءبىر بەلەسىنە اينالاتىنى انىق», دەپ ءبىرشاما ۋاقىت ۇمىتىلعان ەگەمەندىك دەكلاراتسياسى كۇنىن (25 قازان) ەلدىڭ باستى مەرەكەسى قاتارىنا ەنگىزۋدى ۇسىنسا, بۇل باستاما دا جۇزەگە استى. سونداي-اق ول وسى القالى جيىندا: «مەملەكەتتىك رامىزدەرىمىزگە, انا تىلىمىزگە دەگەن قۇرمەت ارقاشان جوعارى بولۋعا ءتيىس. قازاق تىلىنە قاتىستى الاڭداۋشىلىق ەلدەگى جاعدايدى دۇرىس تۇسىنبەگەننەن تۋىنداپ وتىر», دەپ كۇردەلى ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن زاڭ جانە ەل دامۋى اياسىندا اقىلمەن شەشەتىن جولدى دا نۇسقادى. تاياۋدا وتكەن حالىق اسسامبلەياسىنىڭ 32-سەسسياسىندا مەملەكەتشىل ءپاتۋا ايتىلدى. راس, ءبىز الەمدىك تاجىريبەگە ساي ۇلت پەن مەملەكەت ۇعىمدارىنىڭ تۇتاستاناتىن, قازاقستاندا قازاق ءتىلىنىڭ كۇللى ەتنوس وكىلدەرىن بىرىكتىرۋشى رۋحاني كۇشكە اينالاتىن كەزەڭىنە اياق باستىق. قوعامدىق مىندەت پەن ادامي پارىز – بارشامىزدىڭ موينىمىزدا.
16-17 ماۋسىم كۇندەرى ەكىنشى ۇلتتىق قۇرىلتاي تاريحي تۇركىستاندا وتەتىنى جۇرتشىلىققا ءمالىم. مۇندا قۇرىلتاي مۇشەلەرى ۇلتتىق ۇيىسۋ, مادەني جانە رۋحاني ورىستەۋ, ءبىلىم-عىلىم, ت.ب. باعىتتاعى سەكتسيالاردا پىكىر الماسىپ, ماڭىزدى ماسەلەلەردى تالقىلاماق. بۇيىرسا, قۇرىلتاي مىنبەرىنەن جاريا ەتىلەتىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ بايانداماسى قوعام بىرلىگى مەن ىزدەنىسىنە ەلەۋلى قوزعاۋ سالادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.
قازىر – قوعامنىڭ ۇيىسۋى مەن بەرەكەسىن ارتتىرۋعا قاتىستى يدەيالار مەن قادامداردى تۇجىرىمداۋ كەزەڭى. حالىق سوزىمەن ايتساق, ء«بىرىمىز – باس, ەكىنشىمىز – مويىن» بولاتىن شاق. ىسكە ءسات!