تۇرمىستىق قالدىقتاردان قاشىپ قۇتىلا الماساق تا, ونى ازايتۋدىڭ جولدارىن قاراستىرۋ كۇن وتكەن سايىن كوكەيكەستى سيپاتقا اينالىپ كەلەدى. اسىرەسە ەشقاشان شىرىمەيتىن, وزدىگىنەن توپىراققا ءسىڭىپ كەتپەيتىن پلاستيكتەردى ەكىنشى رەت كادەگە جاراتپاسا, وندا ەرتەڭ ادامزات بالاسى جۇرەتىن جەر تاپپاي قالۋى دا عاجاپ ەمەس. سوندىقتان ترانسۇلتتىق كومپانيالار وسىناۋ وزەكتى ماسەلەگە ارالاسۋعا مۇددەلى بولىپ وتىر.
ماسەلەن, ءدال وسى كۇندەرى الماتىدا «Plastic in Art» اتتى وڭدەلگەن پلاستيكتەردەن جاسالعان بۇيىمدار كورمەسى اشىلىپ, ونەردەگى پلاستيكتىڭ «ەكىنشى ءومىرى» ونىڭ ادەمى ءارى بەرىك جانە كادەگە جارايتىن جەرى كوپ ەكەنىن كورسەتتى. كادىمگى پلاستماسسا قاقپاقتار مەن باكلاشكالاردى كادەگە اسىرعان قىزىقتى ديزاينەرلىك شەشىمدەردى تۇتىنۋشىلىق جاۋاپكەرشىلىكتىڭ وتكىر ماسەلەسىنە دەگەن جاڭا كوزقاراس دەسەك تە بولادى.
جوبا ۇيىمداستىرۋشىلارى بيىلدان باستاپ «3.2.1. ستارت!» اكتسياسىن جاستار اراسىندا جانداندىرىپ, پلاستيكتەردى بولەك جيناۋعا, ونى وڭدەۋدى دامىتۋعا جانە ناسيحاتتاۋعا باعىتتايتىن بولادى. ءدال وسى وزگەرىستەر كومپانيالارعا 2030 جىلعا قاراي پلاستيكتەردى 100% جيناپ الۋ مىندەتتەمەسىن ورىنداۋعا كومەكتەسەدى دەگەن ءۇمىت بار.
وسى باستاماعا دەمەۋشىلىك كورسەتۋگە مۇددەلى بولىپ وتىرعان Coca-Cola Icecek Kazakhstan كومپانياسى 6 قالادا 10 جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتتەرىن تارتىپ, ولارمەن بىرگە ودان ءارى قاراي قالدىقتاردى ەكىنشى رەت پايداعا جاراتۋ ءۇشىن سۇرىپتاۋ مەن جيناۋ يدەيالارىن ازىرلەۋدى كوزدەپ وتىر.
«3.2.1. ستارت!» 8-جوباسىنا قاتىسۋشىلاردى پلاستيكتەر جيناۋ, ءوز ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە سۇرىپتاۋ مەن قايتا وڭدەۋ كەستەلەرى جونىندەگى تاپسىرمالار كۇتىپ تۇر, ال ەڭ جاقسى يدەيالار بايقاۋدى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ قارجىلاي قولداۋىمەن جوو-دا جۇزەگە اسىرىلماق. ەڭ ۇزدىك يدەيالاردىڭ اۆتورلارى ماۋسىم ايىنىڭ اياعىنا قاراي ماراپات رەتىندە پلاستيكتەردى قايتا وڭدەۋدەن وتكىزە الاتىن قىمبات جابدىقتاردىڭ تولىق جەلىسىنە يە بولادى.
ء«بىز ستۋدەنتتەرمەن بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىمىزدىڭ, قازاقستاننىڭ ەكو-قاۋىمداستىعىنىڭ, بيزنەس جانە مەملەكەت وكىلدەرىنىڭ ارقاسىندا پلاستيكتەردى بولەك جيناپ الۋ ارقىلى قايتا وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋدىڭ قىزىقتى جولدارىن تابا الاتىنىمىزعا نىق سەنىمدىمىز. بۇكىل الەم اينالمالى ەكونوميكاعا ۇمتىلىپ وتىر جانە ونى ەلىمىزدە دامىتۋدىڭ بارلىق مۇمكىندىگى بار», دەيدى CCI Kazakhstan كومپانياسىنىڭ كورپوراتيۆتىك بايلانىستار مەن تۇراقتى دامۋ جوبالارى جونىندەگى ديرەكتورى ءاليما يسەمباەۆا.
ال كورمەگە كەلۋشىلەر قالدىقتاردى نەگە سۇرىپتاۋ قاجەتتىگى, مۇنى ۇيدە قالاي جاساۋعا بولاتىنى, جينالعان شيكىزاتتار قايدا باراتىنى تۋرالى بىلەتىن بولادى. ەڭ باستىسى, ۇيىمداستىرۋشىلار پلاستيكتەرگە شيكىزات رەتىندە قاراۋدى, ولارعا قالاي «ەكىنشى ءومىر» سىيلاۋعا بولاتىنى تۋرالى باياندادى. مىسالى, كورمەدە ۇسىنىلعان Trashback-تەن ءمولدىر ۆازا جاساۋ ءۇشىن 29 پەت-بوتەلكە قايتا وڭدەلگەن, ال ءبىر NOA فۋتبولكاسىنا 15 بوتەلكە قاجەت بولعان. كورمەنىڭ ەڭ كورنەكتى ەكسپوناتىنىڭ ءبىرى «3.2.1. ستارت!» جوباسىنىڭ الدىڭعى ماۋسىمىندا جەڭىسكە جەتكەن Rocket Plastic كومانداسى ىقىلاسپەن جاساعان ساكىسى دەسەك بولادى.
وسى ارادا تۇرعىنداردىڭ بەلسەندىلىگىنىڭ, سونداي-اق الماتى قالاسى اكىمدىگى مەن PlastNet جەلىسىنىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا 3 مىڭ تونناداي پلاستيك جينالعانىن, ونىڭ ءبىر بولىگىنەن العاشقى 6 پلاستيك ساكى جاسالىپ, ولاردىڭ الماتى قالاسىنا سىيعا تارتىلعانىن, بۇل ساكىلەردى م.گوركي اتىنداعى ساياباقتان كورۋگە بولاتىنىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك. ال قالعانى قايتا وڭدەۋگە جىبەرىلگەن.
الماتى