قازىرگى كۇننىڭ ەكونوميكاسىن عىلىمسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل تۇرعىدا زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە ەرەكشە ميسسيا جۇكتەلەدى. ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى دەگەن مارتەبە الدى. ەندىگى كەزەكتە عىلىمي زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىن قۇرۋدىڭ باستى ماقساتى جانە ونىڭ باعدارلاماسىنىڭ ستراتەگياسى ۋاقىتتىڭ جاڭا سىن-قاتەرلەرىنە توتەپ بەرۋ, سايىپ كەلگەندە, ەل ەكونوميكاسىنا ىقپال ەتۋ بولۋى كەرەك.
دەمەك, ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە قويىلاتىن باستى تالاپ – عىلىمي زەرتتەۋلەردى الەمدىك دەڭگەيدە ىسكە اسىرۋ. ول ءۇشىن جاھاندىق دەڭگەيدەگى بىلىكتىلىگى جوعارى كادرلاردى دايارلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. بۇل ەكى باعىت ءبىر-بىرىمەن بايلانىستى. قازىرگى تاڭدا زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنە عىلىمدى جانە عىلىم مەن يننوۆاتسيالىق قىزمەتتىڭ جاڭا باعىتتارىن دامىتۋ ءۇشىن كادرلار دايارلاۋ ماسەلەسى وتە ماڭىزدى. ول ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟
ءبىرىنشى. زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى جەتەكشى عىلىمي مەكتەپتەر نەگىزىندە ۋنيۆەرسيتەتتەگى ينتەگراتسيالانعان وقۋ-عىلىمي جانە وقۋ-عىلىمي-يننوۆاتسيالىق كەشەندەردىڭ جيىنتىعى بولۋى ءتيىس. بۇل رەتتە وقۋ-عىلىمي كەشەندەر وسى نەگىزدە ىرگەلى عىلىمي زەرتتەۋلەردى جانە جوعارى بىلىكتى كادرلارىن دايارلاۋدى قامتاماسىز ەتەدى. ال وقۋ-عىلىمي-يننوۆاتسيالىق كەشەندەردە يننوۆاتسيالىق-تەحنولوگيالىق قىزمەتكە جانە جوعارى تەحنولوگيالىق ازىرلەمەلەردى كادرلىق سۇيەمەلدەۋدى قامتاماسىز ەتۋگە كوبىرەك كوڭىل بولىنۋگە ءتيىس.
ەكىنشى. ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە قويىلاتىن باستى تالاپ – عىلىمي زەرتتەۋلەردى الەمدىك دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرۋ. ول ءۇشىن زەرتتەۋدىڭ باسىم باعىتتارىن ناقتى ايقىنداپ, ۋنيۆەرسيتەتتە بارلىق فاكۋلتەتتە جانە عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا داميتىن جوبالارعا ارنايى قاراجات بولىنۋىنە قول جەتكىزۋ قاجەت.
ءۇشىنشى. ۋنيۆەرسيتەتتە عىلىمدى ۇزاق مەرزىمدى دامىتۋ ءۇشىن عىلىمي-تەحنولوگيالىق دامۋدىڭ باسىم باعىتتارى بويىنشا جوبالاردى ىسكە اسىرعان ءجون. ارنايى باعدارلاما قابىلداۋ دا ارتىق ەتپەيدى.
ءتورتىنشى. قازىرگى زامانعى يننوۆاتسيالىق زەرتتەۋلەر بىرنەشە عىلىمي پاندەردىڭ توعىسقان جەرىندە كوبىرەك ورىن الىپ جاتىر. سوندىقتان كادرلاردى دايىنداۋعا باسقا پاندەردىڭ ماماندارىن دا تارتۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن.
راحمەتقاجى بەرسىمباي,
كلەتكالى بيولوگيا جانە بيوتەحنولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, اكادەميك