وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسى ءوتتى

الدىمەن وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆ بايانداما جاسادى. ول 2022 جىلدىڭ جۇمىس قورىتىندىلارىنا توقتالىپ, 2023 جىلعا ارنالعان جوسپارلار تۋرالى ايتتى. مينيستر بيىل ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە, تاربيەشىلەردىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋعا, اپاتتى جانە ءۇشاۋىسىمدى مەكتەپتەردى جويۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلاتىنىن, ورتا ءبىلىم بەرۋ ستاندارتى مەن ۇلگىلىك وقۋ باعدارلامالارىن وزگەرتۋ, اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋ ساعاتتارىن ۇلعايتۋ بويىنشا جۇمىستار جالعاستىرىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.

ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە 1-4 سىنىپ وقۋشىسىنىڭ بارلىعىن ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.

عاني بەيسەمباەۆ كوللەدج ستۋدەنتتەرى ءۇشىن جاقسى جاڭالىقپەن ءبولىستى. باسقا وڭىردەن كەلگەن ستۋدەنتتەرگە دەمالىس ۋاقىتىندا جول اقىسى راستايتىن قۇجاتتارسىز تولەنەتىن بولدى. تولەمدەر مولشەرى - 4 اەك.

ونىمەن قوسا 2022 جىلى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدىڭ جاڭا مودەلى قابىلداندى. سونداي-اق وقۋ باعدارلامالارى, جوسپارلارى جانە وقىتۋ ادىستەرى قايتا قارالدى.

ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىن روتاتسيالاۋ تاجىريبەسى ەنگىزىلدى. بۇگىنگى تاڭدا 514 مەكتەپ ديرەكتورى مەن 447 بالاباقشا مەڭگەرۋشىسى روتاتسيالاندى.

2022 جىلى مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسى تاعى 25%-عا ءوستى. سونداي-اق مۇعالىمدەردىڭ 63%-ى (216 989) اتتەستاتسيا قورىتىندىسى بويىنشا قوسىمشا اقى الادى.

ەندى 30 جىل پەداگوگيكالىق ءوتىلى بار جانە زەينەتكەرلىك جاسقا جاقىنداعان مۇعالىمدەر تەستىلەۋدەن بوساتىلادى. مۇعالىمدەردى تەستىلەۋدىڭ شەكتى دەڭگەيى دە 50%-عا تومەندەتىلدى. مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ كۋرستارىنىڭ جيىلىگى 5 جىلدان 3 جىلعا دەيىن قىسقاردى.

سونىمەن قاتار مينيسترلىك 2022 جىلى دارىندى بالالاردى دامىتۋ مەن قولداۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا حالىقارالىق وليمپيادا جەڭىمپازدارى تاريحتا العاش رەت اقشالاي سىيلىقتارعا يە بولدى.

«2022 جىلى 27 جەڭىمپاز جانە 26 مۇعالىم 73 ملن تەڭگەدەن استام سىياقى الدى. سونىمەن قاتار حالىقارالىق زياتكەرلىك, شىعارماشىلىق, سپورتتىق وليمپيادالاردىڭ 80 جەڭىمپازى مەن جۇلدەگەرى العاش رەت جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقۋ ءۇشىن گرانتقا يە بولدى. 421 بالا «دارىن», رفمش, ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» ليتسەيلەرىندە وقۋعا مۇمكىندىك الدى», دەدى مينيستر عاني بەيسەمباەۆ.

سونداي-اق 2022 جىلى ەلىمىزدە 136 مىڭ ورىندىق 247 جاڭا مەكتەپ سالىندى. الداعى ۋاقىتتا وقۋشىلار ورنىنىڭ تاپشىلىعىن جويۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «جايلى مەكتەپ» اۋقىمدى جوباسى جۇزەگە اسىرىلادى.

«سوڭعى 10 جىلدا وقۋشىلار سانى 1 ملن-عا ءوسىپ, 3,7 ملن-عا جەتتى. بۇل وتە جاقسى كورسەتكىش. ينفراقۇرىلىم ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن 2023-2025 جىلدار ارالىعىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 842 مىڭ وقۋشىعا ارنالعان 401 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىنا 2,6 ترلن تەڭگە ءبولىندى», دەپ ايتتى وقۋ-اعارتۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى شولپان كارينوۆا.

ايتا كەتسەك, كوللەدجدە وقۋعا بولىنگەن گرانتتار سانى 45 مىڭعا ءوستى. بارلىعى 125 مىڭ ستۋدەنت وقۋعا مۇمكىندىك الدى. بۇل رەتتە الەۋمەتتىك وسال توپتاعى بالالاردىڭ گرانت الۋ مۇمكىندىگى ارتتى.

كوللەدجدەرگە اكادەميالىق ەركىندىك بەرىلدى. ەندى كوللەدجدەر جۇمىس بەرۋشىلەرمەن بىرلەسىپ, ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ مازمۇنى مەن وقۋ مەرزىمىن انىقتاي الادى. وقۋ كەزىندە ستۋدەنتتەگە 3 بىلىكتىلىككە دەيىن الۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى.

2022 جىل «بالالار جىلى» بولىپ جاريالانعان ەدى. سول سەبەپتى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى ەرەكشە باقىلاۋعا الىندى. بالالارعا قاتىگەزدىك كورسەتۋدىڭ (بۋللينگ) الدىن الۋ ەرەجەسى مەن ءبىلىم بەرۋ وبەكتىلەرىن تەرروريزمگە قارسى قورعاۋدى ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىق كۇشىنە ەندى.

«بيىل اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان ءاربىر بالا بالالار ۇيىنە بارماي-اق وتباسىندا تاربيەلەنۋى ءۇشىن كاسىبي قابىلداۋشى وتباسىلار ينستيتۋتىن زاڭداستىرۋ قاجەت. ول ءۇشىن مينيسترلىك كاسىبي قابىلداۋشى وتباسىلاردى قۇرۋ ءتارتىبىن, كاسىبي قابىلداۋشى اتا-انالارعا قويىلاتىن تالاپتاردى جانە الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردى رەتتەيتىن زاڭ جوباسىن ازىرلەۋدى جەدەلدەتۋى كەرەك. بالالار ۇيلەرىن بالالاردى قولداۋ ورتالىعىنا ترانسفورماتسيالاۋ ۇدەرىسىن جەدەلدەتۋ قاجەت», دەدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى التاي كولگىنوۆ.

قازاقستاندا سوڭعى ءۇش جىلدا جەتىم بالالارعا ارنالعان ۇيىمداردىڭ سانى 14-كە قىسقارعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. 22 مىڭ جەتىم بالانىڭ 80%-ى قازىردىڭ وزىندە وتباسىندا تاربيەلەنىپ جاتىر.

2023 جىلى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى مۇعالىمدەردىڭ, تاربيەشىلەردىڭ جانە ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ باسقا دا قىزمەتكەرلەرىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ جانە جالاقىسىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىرادى.

سونىمەن بىرگە 2023 جىلى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ پەداگوگ-پسيحولوگتارىنىڭ, الەۋمەتتىك پەداگوگتەرىنىڭ, كىتاپحاناشىلارىنىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ ماسەلەسى دە پىسىقتالادى.