باس داۋىستى بارسەگ ءتۋمانياننىڭ «استانا وپەرا» ترۋپپاسىن تولىقتىرۋى ونەر وشاعىنداعى ەلەۋلى وقيعانىڭ ءبىرى سانالادى.
مامىردىڭ 18-ءى مەن 27-ءسى ارالىعىندا «استانا وپەرا» تەاترىندا جىلداعى ءداستۇر بويىنشا ارتىستەردى ىرىكتەۋ بايقاۋى وتكەن بولاتىن. مىنە, وسى تاڭداۋدىڭ ناتيجەسى تاعى ءبىر بەلگىلى ەسىمدى جاقىننان تانىپ-بىلۋىمىزگە جول اشىپ بەرىپ وتىر. ەسكە سالا كەتەيىك, تەاتر ترۋپپاسىنىڭ ارتىستەرى نەگىزىنەن شارت بويىنشا ءبىر جىلعا جۇمىسقا قابىلدانىپ جانە وسى مەرزىم اياقتالعاندا, ولار وزدەرىنىڭ كاسىبي دەڭگەيلەرىن قايتا راستايتىن اتتەستاتسيا تاپسىرۋلارى ءتيىس. الەمدىك تەاترلار تاجىريبەسىنەن ۇلگى رەتىندە ەنگەن مۇنداي جۇيە ارتىستەردىڭ قاشاندا ىزدەنىپ, سەرگەك جۇرۋىنە, بىلىكتىلىكتى ارتتىرىپ, بيىك ماقساتتى مەجەلەۋىنە سەپتىگىن تيگىزەرى ءسوزسىز.
بايقاۋدىڭ قازىلار القاسى «بارماق باستى, كوز قىستىعا» بارمايتىن ءوز ءىسىنىڭ ناعىز شەبەرلەرى بولىپ سانالادى. وعان وتاندىق ماماندارمەن قاتار, المانيا, گرەكيا, يتاليا, رەسەي جانە ۋكراينا سياقتى ەلدەردىڭ ەڭ بەدەلدى تۇلعالارى شاقىرتىلدى. دودادا تەك قازاقستاننىڭ ارتىستەرى عانا ەمەس, الىس-جاقىن شەتەلدەردەن كەلگەن تالاپكەرلەر باق سىناپ كوردى. جالپى, ونەر سىنىنا باس-اياعى 468 ادام قاتىسىپ, بايقاۋدان ولاردىڭ 332-ءسى سۇرىنبەي وتكەن ەدى.
وسى كۇندەر تەاتردىڭ وپەرالىق ترۋپپاسى ءۇشىن ەستە قالار ەرەكشە ءسات بولىپ سانالادى. ساحنا ءۇنى قايتالانباس عاجاپ ءارى تاماشا باس داۋسىنىڭ يەسى, ارمەنيانىڭ حالىق ءارتىسى, الەمدىك وپەرا ونەرىندە وزىندىك ورنى بار بارسەگ تۋمانيانمەن تولىعۋى ەشكىم كۇتپەگەن توسىن سىي بولعانى راس. ايتا كەتەتىن تاعى ءبىر جايت, وپەرا سوليستەرىنىڭ قۇرامى وزگەرگەن جوق, نەگىزگى ورىنداۋشىلار ءوز ورىندارىن ساقتاپ قالدى. تەك ولاردىڭ پوزيتسياسى عانا وزگەرىپ وتىر. مىسالى, كەيبىر ارتىستەر ساحنانىڭ جەتەكشى سوليستەرى دەڭگەيىنە كوتەرىلدى. بايقاۋ 49 ادامنىڭ كاسىبي دەڭگەيىن ايقىنداسا, جوعارى باسەكەلەستىك, اسىرەسە, ءانشى قىز-كەلىنشەكتەر (سوپرانو) اراسىندا وتە قىزۋ قارقىنمەن ءوتتى. تەاتر تالابىنا 24 ۇمىتكەردىڭ تەك 9-ى عانا تولىققاندى جاۋاپ بەردى.
رەسەيدىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, «ماسكەۋدىڭ اسقان شەبەرلەرى» وركەسترىنىڭ ءبىرىنشى سكريپكاشىسى جانە ءسوليسى, ماسكەۋ كونسەرۆاتورياسىنىڭ ۇستازى, حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى, سالاتسگريۆاداعى (لاتۆيا) كلاسسيكالىق مۋزىكانىڭ حالىقارالىق فەستيۆالىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى الەكسەي لۋندين وركەستر ارتىستەرى تۋرالى: «وتە جاقسى اسەردە قالدىم. وركەستردىڭ ورتاشا دەپ اتالاتىن دەڭگەيىنىڭ ءوزى مەن ءۇشىن وتە جوعارى بولىپ ەسەپتەلەدى, اسىرەسە, مەنى جەكەلەگەن مۋزىكانتتاردىڭ شەبەرلىگى تاڭعالدىردى, ال كەيبىر ۇرمەلى اسپاپتار توبىنىڭ كەرەمەتتىگى سونشالىق, ماسكەۋدەگى ارىپتەستەرىممەن سالىستىرعاندا, مۇندا ەمىن-ەركىن تاڭداۋ جاساۋعا مۇمكىندىك مول. مۋزىكانتتار كاسىبي دەڭگەيلەرىنىڭ جوعارى ەكەنىن كورسەتتى. سايىسقا ءوتىنىم بەرگەندەر اراسىندا ەكىنشى كۋرستا وقىپ ءجۇرىپ, جۇمىس كەستەسىنە ۇلگەرۋ كەرەكتىگىن ويلاماي كەلگەندەر دە بولدى, ارينە, بۇلاي ىستەۋ مۇمكىن ەمەس», – دەپ پىكىر ءبىلدىردى. ونەر شەبەرىنىڭ ويىنشا, «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ مۋزىكانتتارى كونكۋرسقا قاتىسۋشى وزگە ارىپتەستەرىنەن وق بويى وزىق كورىنەدى. اتاپ ايتار بولساق, ناقىشىنا كەلتىرىپ ويناۋ, ەكپىننىڭ تازالىعى, ءماتىندى وقۋداعى ۇقىپتىلىق سياقتى جەتىستىكتەر جوعارى كلاستى وركەستردىڭ تارتىپكە ساي تاربيەلەنگەنىن اڭعارتادى. سايىس ناتيجەسىندە وركەستر قۇرامى 20 مۋزىكانتپەن تولىقتى.
ال, حور قۇرامى وزگەرىسكە ۇشىراي قويعان جوق. بالەتتىك ترۋپپانىڭ نەگىزگى قۇرامى ساقتالىپ, 17 مەن 23 جاس ارالىعىنداعى كوردەبالەت 12 ادامعا ۇلعايدى. سونىمەن قاتار, بالەت ارتىستەرىنىڭ باعىت-باعدارىنان اجەپتاۋىر وزگەرىس بايقالدى: كوردەبالەتتەگى بىرنەشە ادام سوليست اتانسا, ال ترۋپپا جەتەكشى ءسوليستىڭ ورنىن يەلەنگەن جاندوس اۋباكىروۆپەن كوبەيدى. «استانا وپەرا» بالەتىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى تۇرسىنبەك نۇرقاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, بايقاۋدان سۇرىنبەي وتكەن سوليستەر ءۇمىتتى اقتاپ شىعارىنا سەنىم مول. كوميسسيانى كسرو حالىق ءارتىسى, اسا كورنەكتى ءبيشى, ۇلكەن تەاتردىڭ پريما بالەريناسى ليۋدميلا سەمەنياكتىڭ باسقارۋىن بايقاۋدىڭ وتە جوعارى دەڭگەيدە وتكەنىن ءسوزسىز ۇعىندىراتىن ايعاق دەپ بىلەمىز. بالەت بىلگىرى «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ بالەتتىك ترۋپپاسى تۋرالى ايتا كەلىپ: «كاسىبي دەڭگەيى وتە جوعارى ترۋپپا» دەگەن باعا بەردى.
جەتىقارا قوڭىر.
استانا.