• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 27 جەلتوقسان, 2022

تاريح تەك دەرەكتە ەمەس, تاستا دا تاڭبالانادى

895 رەت
كورسەتىلدى

ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى  دوسىم سۇلەەۆتىڭ ايتۋىنشا, قاڭتار وقيعاسىنىڭ جاڭعىرىعى ءالى باسىلعان جوق. قاڭتاردا وققا ۇشقان بوزداقتىڭ اناسىنىڭ, جارىنىڭ جوقتاۋىنىڭ اششى زارى ءالى قۇلاعىمىزدان الىستامادى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ الماتى قالاسىنا جۇمىس ساپارىمەن بارىپ, قاڭتار وقيعاسىنىڭ قۇرباندارىنا ارنالعان «تاعزىم» مەموريالىنىڭ اشىلۋ راسىمىنە قاتىستى.

«تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ التىن بەسىگى – الماتىنىڭ قاتتى زارداپ شەككەنىن كوزبەن كوردىك جانىمىز قينالدى. 1986 جىلى جەلتوقساندا قازاق جاستارىنىڭ قانى توگىلگەن قاسيەتتى الاڭدا  كۇشتىك قۇرىلىمدارعا شابۋىل جاسالىپ,  قارۋ-جاراق قويمالارىن تونادى. مەملەكەتتىلىكتى قالىپتاستىرۋ تاريحىندا وزىندىك ورنى بار كەشەگى جاقسىلاردىڭ,   ديمەكەڭنىڭ تابانىنىڭ ءىزى قالعان الماتىنىڭ اقورداسىنىڭ وتقا ورانۋى كەز-كەلگەن قازاقتى بەي-جاي قالدىرا المادى. قيراعان دۇنيەنى قالپىنا كەلتىرۋگە بولاتىنى, بىراق ۇزىلگەن ءومىر قايتا جالعانبايتىنى بەلگىلى. بىراق سول ساتتە ابدىراپ, ۋاقىت ۇتتىرۋعا ەش قاقىمىز بولماعانىن, قابىلدانعان شەشىمدەر, قاتال بولسا دا مەملەكەتتىلىكتى ساقتاپ قالۋعا سەبەپ بولعانىن قابىلداۋ قيىن بولسا دا  قازىر ءتۇسىنىپ ءجۇرمىز», دەيدى دوسىم سۇلەەۆ.    

د. سۇلەەۆ ايتىپ وتكەندەي, مۇنداي وقيعا ەشقاشان قايتالانباۋى ءۇشىن,  سول ءبىر ازالى  كۇندەردى باستان وتكەرگەنىمىز ۇرپاق جادىندا ماڭگىلىك جاڭعىرىپ تۇرۋى ءتيىس دەگەن وي «تاعزىم» مەموريالىمەن بىرگە سوعىلعانداي اسەر قالدىردى.

«تاۋەلسىزدىك كۇشىن كۇرەستىڭ كۇنى بۇگىنگە دەيىن جالعاسىپ كەلە جاتقانىن ەسكە سالىپ  تۇراتىنى ءبىزدىڭ سانامىزدا عانا ەمەس, ەسكەرتكىشتەردە دە تاڭبالانىپ تۇرۋى ءتيىس. «تاعزىم» مەموريالى  قاڭتار وقيعاسىنىڭ ەپيتسەنترى بولعان جەردە سالىنعانى كوپتىڭ ويىنان شىقتى. ونىڭ  قاڭتار قۇرباندارىن ەسكە الاتىن, سونداي-اق حالقىمىزدىڭ دانالىعىن, باتىلدىعى مەن كۇش-قۋاتىن كورسەتەتىن ورىنعا اينالاتىنا مەن سەنەمىن. ەسكەرتكىشتەگى بىرنەشە تۇستەن تۇراتىن ءتورت ەموتسيونالدى-ارحيتەكتۋرالىق بولىك – اقشىل سۇر بولىگى ەڭسەرۋدى, قارا ءتۇس قاڭتار وقيعاسى كەزىندەگى دۇربەلەڭ مەن ۇرەيدى بەينەلەيدى, ال سۇر بولىگى - قۇربان بولعاندار مەن توگىلگەن قاننىڭ, ادام شىعىنىنىڭ سيمۆولى, اق ءتۇس تۇراقتىلىق پەن دامۋعا ۇمتىلۋ, مەملەكەتتىڭ بولاشاعىنا دەگەن سەنىمدى ايشىقتاپ تۇر», دەيدى اكادەميك.

قاڭتار وقيعاسى ەڭ الدىمەن, ەكونوميكالىق ماسەلەلەرگە بايلانىستى ورىن الدى. مۇنى تەڭسىزدىككە, ناقتى كىرىستەردىڭ تومەندەۋىنە جانە رەسۋرستاردىڭ ادىلەتسىز بولىنۋىنە حالىقتىڭ قارسىلىعى دەپ باعالاۋعا بولادى. 10 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى قوردالانىپ كەلە جاتقان ماسەلە-ءتىن. بىراق شەشۋى ءتيىس ماسەلەلەردىڭ شەشۋدىڭ كەيىنگى قالدىرىلا بەرۋى ورنى بولماس مەملەكەتتىلىكتىڭ بىرتۇتاستىعىنا قاۋىپ توندىرگەن قاسىرەتكە ۇلاسا جازداعانىن كوزبەن كوردىك.

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاۋەلسىزدىك العالى بەرى ەلدە الەۋمەتتىك, بيزنەس, ەكونوميكا جانە ۇلتتىق بايلىقتى يگەرۋ سالاسىندا قالىپتاسقان, تامىرى تەرەڭگە كەتكەن پروبلەمالاردى, اشىق ايتىپ, قوردالانعان ماسەلەلەردى الداعى ۋاقىتتا ءتيىستى دارەجەدە شەشىلەتىنىن باسا كورسەتۋى كوڭىلگە سەنىم ۇيالاتادى. ەل تاعدىرىنا اسەر ەتكەن ساياسي وقيعالار حالىقتىڭ جۇرەگىندە عانا ەمەس, ساۋلەت ونەرىندە دە قالادى.   مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن اشىلعان ەسكەرتكىش  قاڭتار وقيعاسىن ەسكە سالىپ تۇرادى دەپ ۇمىتتەنەمىن», دەيدى دوسىم سۇلەەۆ.  

سوڭعى جاڭالىقتار