ساياحات سالىعىنىڭ ءجونى

«اتامەكەن» تالداۋ قىزمەتىنىڭ دەرەك­تەرىنە سۇيەنسەك, 2023 جىلعى 1 قاڭتار­دان باستاپ وڭىرلەر «شەتەلدىكتەر ءۇشىن تۋريس­تىك جارنا تولەۋ قاعيدالارىن بەكى­تۋ تۋرالى» ۇكىمەتتىڭ 2021 جىلعى 5 قاراشا­داعى № 787 قاۋلىسىنا سايكەس تۇرۋ قۇنى­نىڭ 5% مولشەرىندە «bed tax» تولەمىن بەكى­تۋدى جوسپارلاپ وتىر. مۇنداي ەڭ جوعا­رى «مولشەرلەمەنى» قابىلداۋ تۋرالى شە­شىم شەتەلدىك تۋريستەر لەگىنىڭ كوبە­يۋىنە نەگىزدەلگەن كورىنەدى. كەرىسىنشە ستاتيس­تيكالىق دەرەكتەر 2022 جىلدىڭ ءى جارتىسىندا تۋريستەردىڭ قوناقۇيلەرگە ورنالاسۋ كورسەتكىشى پاندەمياعا دەيىنگى 2019 جىلعى وسى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 36,7%-عا تومەن ەكەنىن كورسەتەدى. بۇل كەلۋ ءتۋريزمى ءالى قالپىنا كەلمەگەنىن دالەلدەيدى.

وكىنىشكە قاراي, الماتىنىڭ تۋريس­تىك قوعامداستىعى جوعارىداعى قاۋلى­نىڭ جوباسىن نارىق قاتىسۋشىلارى ­ەگجەي-تەگجەي تالقىلاعان جوق دەپ وتىر. قىسقاسى, كاسىپكەرلەر اتالعان قاۋلىنى ەنگىزۋدىڭ ۋاقىتى ءالى كەلگەن جوق دەپ ەسەپتەيدى. قالا كاسىپكەرلەرىنىڭ پىكىرىنە قاراعاندا, 5 پايىزدىق مولشەرلەمە­مەن «bed tax» ەنگىزۋ تەك تۋريستەردىڭ كەلۋىن ازايتپاسا, كوبەيتۋگە سەپتىگى تيمەيدى ەكەن.

«وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, COVID-19-دان ەڭ كوپ زارداپ شەككەن – تۋريزم, ونىڭ ىشىندە تۋريستەردى ورنالاستىرۋ قىزمەتى نارىعى بولدى. شەكارالاردىڭ جابىلۋى, اۋە قاتىناسىنىڭ توقتاتىلۋى, تۋر­لار مەن برونداۋدىڭ جاپپاي جويىلۋى, بوس تۇرعان كەزدەگى عيماراتتاردى كۇتىپ-ۇستاۋ مەن پەرسونال جالاقىسىن قوناقۇيلەردىڭ ءوز ەسەبىنەن جابۋى وراسان قارجىلىق شىعىن اكەلدى», دەيدى قازاقستاندىق قوناقۇيلەر مەن مەيرامحانالار قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى راشيدا شايكەنوۆا.

ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە رە­فور­ما­لار اگەنتتىگىنىڭ ۇلتتىق ستاتيس­تيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرىنە كوز سالساق, 2022 جىلعى قاڭتار-ماۋسىمدا قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى بويىنشا جۇكتەۋ كور­سەت­كىشتەرى ءالى دە تومەن دەڭگەيدە – 28,2%, استانا قالاسىندا – 31,5%, قىزمەت كورسە­تىلگەن كەلۋشىلەر سانى – 2 971 696 ادام, سونىڭ ىشىندە 291 984 ادام رەزيدەنت ەمەس, بۇل تۋريستەردىڭ جالپى سانىنان رەزيدەنت ەمەستەردىڭ 9,82%-ىن قۇرايدى.

سول سياقتى «شەتەلدىكتەر ءۇشىن تۋريس­تىك جارنا تولەۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» ەل ۇكىمەتىنىڭ 2021 جىلعى 5 قا­راشاداعى № 787 قاۋلىسىمەن استانا قالاسىنىڭ ءماسليحاتى 2023 جىلعى 1 قاڭ­تاردان باستاپ 30 ماۋسىمدى قوسا العاندا, استانا قالاسىندا شەتەلدىكتەر ءۇشىن تۋريستىك جارنا مولشەرلەمەسىن قوناقۇيدە ورنالاسۋ قۇنىنىڭ 5 پايىزى مولشەرىندە بەكىتكەن.

«قوناقۇيلەر ماركەتينگ قۇرالى رەتىندە وتەلدەردە تۇرۋ قۇنىمەن جۇمىس ىستەيدى, ماۋسىم اياقتالعاندا باعانى تو­مەندە­تىپ, باستالعاندا كوتەرىپ وتىرادى. سوندىق­تان بۇل ستاۆكانى تۇرۋعا ارنالعان قىز­مەت قۇنى جانە ستاتيستيكالىق دەرەكتەرمەن بايلانىستىرۋ سالىق سوماسىنا ۇنەمى اسەر ەتىپ, تۇسىنبەۋشىلىك تۋدىرادى. ونىڭ ۇستىنە بۇل وتەل پەرسونالىن الاڭداتىپ, قىزمەتكەرلەر سانىن كوبەيتۋ­گە دەيىن ماجبۇرلەيدى», دەدى الماتى قالا­سى كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەك­تو­رى ايتۋار قوشمامبەتوۆ.

حالىقارالىق تاجىريبەگە سۇيەنسەك, تۋريستىك سالىقتى قالالىق سالىق دەپ تە اتايدى جانە ونىڭ ءومىر ءسۇرۋ قۇنىنا ەش قاتىسى جوق. قىسقاسى, كاسىپكەرلەر ەلىمىزدە تۋريستىك الىمنىڭ مولشەرى بەكىتىلىپ, ونى ەسەپتەۋ قوناقۇي كومپانياسىنا اۋىرتپالىق تۇسىرمەۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.

«Bed tax» ارقىلى جينالعان قارا­جات تۋريزم ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا جانە وڭىرلەردەگى باعىتتاردى ىلگەرىلەتۋگە جۇمسا­لادى دەپ بولجانعان. الايدا بۇل ەرەجە قاۋلىنىڭ سوڭعى رەداكتسياسىنان, سونداي-اق 2023 جىلعا نولدىك مولشەرلەمە ەنگىزۋ تۋرالى ۇسىنىستان كەيىن الىنىپ تاستالدى.

وسى تۇيتكىلگە بايلانىستى الماتى تۋريس­تىك نارىعى تۋريستىك سالىقتىڭ ماق­ساتى اشىق بولۋى كەرەگىن العا تارتىپ, تومەندەگىدەي تەتىك­تەر ازىرلەۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى. ياعني تۋريس­­تىك سالىقتى الۋدىڭ قاراپايىم, تۇسى­نىكتى ءتاسىلى بولۋى كەرەك. جانە تۋريستىك سالىق­تىڭ قارا­جاتى قان­داي ماقساتتارعا باعىت­تالعا­نىن باقىلاپ وتىرۋ قاجەت. وعان قوسا تۋريس­تىك الىم­نىڭ قارجىلىق رەسۋرستارىن تەك ءتۋريزم­دى دامىتۋعا باعىتتاپ, تۋريستىك نارىققا قاتىسۋشىلاردىڭ قازاقستاندى تۋريستىك باعىت رەتىندە جارنامالاۋعا جانە ناسي­حاتتاۋعا جۇمسايتىن شىعىندارىن جابۋ­عا ءتيىس.

«تۋريستەر اعىنى ءالى قالپىنا كەلگەن جوق, وعان قوسا تۋريستىك الىمدى ەنگىزۋ ماق­ساتتارىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن نورما­تيۆ­تىك نەگىز­دىڭ جوقتىعى دا ەسكەرىلمەگەن. سون­دىق­تان 2023 جىلعا نولدىك ستاۆكانى بەكىتىپ, شە­تەل­دىك تۋريستەر ءۇشىن تۋريس­تىك جارنانى تولەۋ قاعي­دالارىن قايتا قا­­راۋ­دى كەلەسى جىلعا قال­دىرۋدى سۇراي­مىز», ­دەدى راشيدا شايكەنوۆا.

ورايى كەلىپ تۇرعاندا, قازىر الماتى قالاسىنىڭ كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانىنان تۋريزم سالاسىنداعى جاڭا كوميتەت جۇمىس ىستەپ جاتقانىن ەسكە سالا كەتەيىك. قالا ءتۋريزمىن دامىتۋدى كوزدەيتىن بۇل الاڭ­دا سالالىق دامۋ باعدارلامالارى, ينۆەس­تيتسيالىق جوبالار, ءادىسناما, وڭىرارالىق جانە سالا­ارا­لىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى, سالا­نىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىنىڭ ءتىزىلىمى تال­قى­لانادى.

الماتى