• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پىكىر 25 قاراشا, 2022

ماڭىزدى تاڭداۋ

180 رەت
كورسەتىلدى

قازاقستان حالقى اسا ماڭىزدى تاڭداۋ جاسادى. ءبىز ەلىمىزدىڭ بولاشاعىن ايقىنداپ, ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالاداعى وزگەرىستەردى ودان ءارى جالعاستىرۋدا جاڭا قازاقستاندى قۇرۋعا تىكەلەي ىقپال ەتەتىن شەشۋشى كەزەڭدە تۇرمىز. وسىنداي سىن ساتتە ەل باسقارۋ ءىسىن پاراساتتى, تاجىريبەلى, سەنىمدى جانە حالىق قامىن ويلايتىن ادامعا تاپسىردىق. بۇل – ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا تۇبەگەيلى جانە جان-جاقتى رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن اسا قاجەت.

حالىقتىڭ ق.توقاەۆتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ساياسي سالاداعى رەفورمالارى, ەلدىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا باعىت­تالعان باستامالارى تابىس­تى بولاتىنىنا ۇلكەن ءۇمىت ارتىپ وتىرعانى ءسوزسىز. ەل ەڭ الدىمەن, مەملەكەت باسشىسىنىڭ اشىق ءارى ءادىل قوعام ورناتۋ جونىندەگى باس­تامالارىن تولىقتاي قولدايدى.

بىرىنشىدەن, كونستيتۋتسيالىق رەفورما ەلدەگى تۇبەگەيلى سايا­سي جاڭ­عىرۋدىڭ نەگىزىن قا­لادى. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, حالقى­مىز بيىل 5 ماۋسىمدا وتكەن جالپى­ۇلتتىق رەفەرەندۋمدا كونستي­تۋ­­تسياعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تو­لىقتىرۋلاردى تولىقتاي قولدادى.

ولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ ماڭىزدى – كونستيتۋتسيانىڭ 6-بابىنا ەنگىزىلگەن وزگەرىس. ول ارقىلى ەلىمىزدىڭ اتا زاڭىندا جەر, ونىڭ قويناۋىنداعى بارلىق تابيعي رەسۋرس, وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار حالىقتىڭ بايلىعى بولىپ تابىلاتىنى بەكىتىلدى. باسقاشا ايتقاندا, حالىق ەلىمىزدەگى جەر­دىڭ, ونىڭ قويناۋىنداعى بار­لىق بايلىقتىڭ يەسى. بۇل قۇ­قىقتى حالىقتىڭ اتىنان مەملەكەت جۇزەگە اسىرادى. ءاربىر قازاقستاندىق جەرىمىزدىڭ جانە ونىڭ قويناۋىنداعى بايلىقتىڭ يگىلىگىن كورۋگە مۇمكىندىك الادى. بۇل قۇر ءسوز ەمەس ەكەنىنە بارشامىز كۋا بولىپ وتىرمىز. پرەزيدەنت بيىل 1 قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا اتالعان نورمانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنىڭ ناقتى تەتىگىن ۇسىندى.

مەملەكەت باسشىسى ۇلت­تىق قوردىڭ جىل سايىنعى ينۆەس­تيتسيالىق تابىسىنىڭ 50 پايىزىن بالالاردىڭ ارناۋلى جيناق­تاۋشى ەسەپشوتىنا اۋدارۋدى ۇسىندى. قارجى ءار بالا 18 جاسقا تولعانعا دەيىن اۋدارىلىپ تۇرادى. جيناقتالعان قارجى بالالار كامەلەت جاسىنا تولعاننان كەيىن ولاردىڭ باسپانا نەمەسە ءبىلىم الۋىنا جۇمسالماق. بۇل باس­تاما 2024 جىلعى 1 قاڭتاردان جۇزەگە اسىرىلادى.

پرەزيدەنتىمىزدىڭ تاعى ءبىر ما­ڭىزدى باستاماسى – «سامۇ­رىق-قازىنا» قورى تازا پايداسىنىڭ كەمىندە 7 پايىزى جىل سايىن «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورىنا اۋدارىلادى.

ەكىنشىدەن, سىبايلاس جەمقور­لىققا قارسى كۇرەس سالاسىندا قابىلدانىپ جاتقان شەشىمدەر مەن ءىس-قيمىلداردىڭ ناتيجەسى. بۇل باستامالار تامىر-تانىستىق پەن رۋشىلدىقتى تۇبەگەيلى جو­يى­پ, «پاراسىز قوعام» قۇرۋعا ىق­پال ەتەتىنىنە سەنىمدىمىن. بۇعان كونستيتۋتسيالىق رەفورما اياسىن­دا قابىلدانعان نورمالار كەپىلدىك بەرەدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ وكى­لەتتىك مەرزىمىندە ساياسي پارتيا­لاردا بولۋىنا تىيىم سالىنادى. پرەزيدەنت بۇل نورمانى ىسكە اسىرۋدى ءبىرىنشى وزىنەن باستادى, مۇنداي نورمانىڭ ءالى كۇ­شىنە ەنگەنىن كۇتپەستەن ق.توقاەۆ «Amanat» پارتياسىنىڭ قاتا­رىنان شىعاتىنىن جاريا ەتتى.

پرەزيدەنتتىڭ جاقىن تۋىستا­رىنا مەملەكەتتىك ساياسي قىز­مەتشىلەر مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ باسشىلارى لاۋازىمدارىن اتقارۋعا تىيىم سالىنادى. وسى نورما ارقىلى كوررۋپتسيا مەن تامىر-تانىستىقتىڭ تامىرىنا بالتا شابىلادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. جۇمىسقا ورنالاسۋدا, بيزنەس اشۋدا جانە كەز كەلگەن ازامات ءۇشىن ماڭىزدى ماسەلەنى شەشۋدە پروتەكتسيونيزم دەگەن ۇعىمنىڭ جوعالۋىنا ىقپال ەتەدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاعى ءبىر جاقسى باستاماسى – سى­باي­لاس جەمقورلىقپەن كۇرەس باعى­تىنداعى ءىس-شارالار. پرە­زي­دەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن جەمقور­لاردان الىنعان قارجى مەكتەپ سالۋعا جۇمسالاتىن بولدى. بۇگىنگى تاڭدا رەسپۋبليكا بويىنشا شامامەن 100 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى قاراجات جايىندا ايتىلىپ وتىر.

ۇشىنشىدەن, پرەزيدەنت جاڭا, ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋ جولىندا حالىقتىڭ, ءاربىر ازاماتتىڭ ءال-اۋقاتى مەن تۇرمىس-تىرشىلىگى ءبىرىنشى ورىنعا قويادى. بۇعان قاتىستى وزگەرىستەردى مەملەكەت باسشىسى «ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» اتتى جولداۋىندا جاريا ەتتى.

حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاق­سارتۋداعى كەلەسى ماڭىزدى قا­دام­نىڭ ءبىرى – حالىقتىڭ بەلگىلى ءبىر توپتارىنا ارنايى تولەم­اقى نەگىزىندە قولداۋ كورسەتۋ. مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا 2023 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ بالا كۇتىمى ءۇشىن تولەماقى تولەۋ مەرزىمىن ءسابي ءبىر جارىم جاسقا تولعانعا دەيىن ۇزار­تىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا, ايتا كەتەتىن جايت, 2023 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت جوباسىندا الەۋمەتتىك سا­لانىڭ شىعىستارى 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 1 779,3 ملرد تەڭگەگە ۇلعايتۋ كوزدەلگەن.

ق.توقاەۆ جاريا ەتكەن باستا­مالاردىڭ باسىم بولىگى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا باعىتتالعان. بۇل رەتتە, اۋىل جانە قالا مەكتەپتەرى اراسىنداعى ايىرماشىلىق ازايتىلىپ, ولاردىڭ مازمۇندىق جانە تەح­نيكالىق دەڭگەيى تەڭەستى­رى­لە­دى. 2025 جىلعا دەيىن 800 مىڭ بالانىڭ زاماناۋي مەكتەپتە وقۋىنا جاعداي جاسالماق. وسى­لايشا, اپاتتى جاعدايداعى جانە ءۇش اۋىسىممەن وقيتىن مەكتەپ ماسەلەسى تولىق شەشىلەدى.

بۇل باستامانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت جوباسى اياسىندا «جايلى مەكتەپ» جاڭا پيلوتتىق ۇلتتىق جوباسى دايىندالعانى بەلگىلى. جوبا شەڭبەرىندە ءۇش جىلدىق مەرزىمدە جالپى سوماسى 2 606,6 ملرد تەڭگەگە 504 مەكتەپ سالۋ جوس­پارلانىپ وتىر.

بۇل – جاڭا, ادىلەتتى قازاق­ستاندى قۇرۋ جولىندا پرەزيدەنت باستاماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان وزگەرىستەردىڭ بولىگى عانا. مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ «مەملەكەتتىڭ باستى مىندەتى – وتانداستارىمىزدىڭ يگىلىگى مەن تۇرمىس ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ. ءادىل باسەكەنى دامىتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ» دەپ, ەلدى باسقارۋدا حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن جاقسارتۋ ماسەلەسىن ءبىرىنشى ورىنعا قوياتىنىن اتاپ ءوتتى.

مۇنىڭ بارلىعى ق.توقاەۆتىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋ سالاسىندا ءبىلىمى مەن تاجىريبەسى مول, حالىقتىڭ سەنىمىن العان, كاسىبي ديپلومات, بيلىك جۇرگىزۋدە حالىق­تىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن ءبىرىنشى ورىن­عا قوياتىن تۇلعا ەكەنىنىڭ دالەلى.

 

عاني تاشقاراەۆ,

ءماجىلىس دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار