تاسقا تاڭبالانعان تاعىلىم

«حالىقارالىق ساتباەۆ قورى­نىڭ» قامقورشىلار كەڭەسىنىڭ ۇيىت­قى بو­لۋى­مەن وتكەن ءىس-شاراعا قوعام قاي­راتكەرلەرى مەن زيالى قاۋىم وكىل­دەرى, پار­لامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى, عۇلاما عالىم­نىڭ ۇرپاقتارى, استانا قالالىق ءماس­ليحاتى مەن قالالىق اكىمدىك وكىلدەرى قاتىستى. العاشقى ءسوزدى پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, «حالىقارالىق ساتباەۆ قورىنىڭ» قامقورشىلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى التىنبەك نۇح ۇلى سويلەدى:

«قانىش يمانتاي ۇلىنىڭ ەس­كەرت­كىشى بىلتىر اشىلعانىن بىلە­سىزدەر. پاندەمياعا بايلانىستى اشى­لۋ سالتاناتىن كەڭ كولەمدە وتكى­زۋگە شەكتەۋ بولدى. سول كەزدە تولى­عى­نان اشىلماعان ەسكەرتكىشتىڭ تۇجى­رىمداماسىن تولىققاندى كەشەن ەتۋ ءۇشىن ماڭايىن ماعىنالى سوزدەر جا­زىلعان گرانيت تاستارمەن كومكەرۋ كوزدەلدى. بۇگىن قويىلعان 4 تاستىڭ بىرىنشىسىنە قانىش يمانتاي ۇلىنىڭ ءوز ءسوزى, زاڭعار عۇلامالار مۇحتار اۋەزوۆ, الكەي مارعۇلان, شاپىق شوكيننىڭ سوزدەرى, مەملەكەت جانە قوعام قايرات­كەرلەرى نۇرتاس وڭداسىنوۆ, اكادەميكتەر ەۆنەي بوكەتوۆ, ومىربەك جول­داسبەكوۆ سوزدەرى, تورتىنشىسىنە اقىن-جازۋشىلار كاكىمبەك سالىقوۆ, مەدەۋ سارسەكە, نەسىپبەك ايت ۇلىنىڭ جالىندى سوزدەرى مەن ولەڭ ماتىندەرى جازىلعان», دەدى التىنبەك نۇح ۇلى.

12 ءساۋىر – قانىش ساتباەۆتىڭ تۋعان كۇنى كۇن­تىزبەگە عىلىم كۇنى رە­تىندە ەنگىزىلگەنى بارشاعا بەل­گىلى شى­عار. ونى بەكىتتىرۋگە نەگىز بول­عان باقىتجان جۇماعۇلوۆ تا قا­نىش يمانتاي ۇلىنىڭ قازاقستان عىلى­مىن قالىپتاستىرۋداعى ەرەن ەڭ­بەگىنە توقتالىپ ءوتتى. سونىمەن قا­تار عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمي­نيسترىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن ونىڭ ورىن­­باسارى ق.ەرعاليەۆ وقىپ بەردى. سەناتور التىنبەك نۇح ۇلى كەلەشەكتە ەسكەرتكىش الدىنان سۋبۇرقاق اشىلاتىنىن مالىمدەدى. سونىمەن قاتار قانىش ساتباەۆ ەسكەرتكىشىنىڭ اۆتورلارى اسقار نارتوۆ پەن ساماتبەك بوكەباي ەسىمدەرىن قۇرمەتپەن اتادى.

مۇحتار اۋەزوۆتىڭ مۇندا جازىلعان سوزىندە: «قانىشتىڭ ءبىر ۇلكەن ەرەك­شەلىگى – ول حيميكپەن دە, بيولوگپەن دە, فيزيكپەن دە جانە تاريحشىمەن دە, فيلولوگپەن دە وزدەرىنىڭ عىلىمي تىلدەرىندە سويلەسە بىلەدى. جان-جاقتى عالىم, تىنىمسىز ىزدەنگىش قانىش عا­لىمدار ءۇشىن ناعىز ۇستاز, بارلىق جاعى­نان ۇلگى-ونەگە», دەپتى. وسىعان وراي­لاس حالىق قاھارمانى, اكادەميك شاپىق شوكين­نىڭ مىنا ءبىر ءسوزى كەل­تىرىلگەن: «سين­­تەزگە بەيىم ويشىلدار وتە سيرەك تۋادى. سينتە­تيكالىق ين­تەل­لەكت يەسى اتانعان عالىم­دار كەڭى­نەن تانىمال: لەوناردو دا ۆين­چي, ەين­شتەين, اندرەي ساحاروۆ... ولار قان­داي ىسكە كىرىسسە دە, جان-جاقتى دانا بو­ل­دى. وسىنداي اقىل جۇيەسىندەگى ەرەك­شە ويشىلداردىڭ قاتارىنا مەن با­تىل تۇردە قانىش ساتباەۆتى قوسا­مىن», دەگەنىن ۇر­پاق جاتتاپ ءوسۋى ءۇشىن قويىلعان سىنتاستار­دىڭ ءمان-ماڭىزى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى دەپ بىلەمىز.

ل.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلت­تىق ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ پەن مەملەكەتتىك سىي­لىقتىڭ لاۋرەاتى, اقىن نەسىپبەك ايت ۇلى دا جۇرەكجاردى لەبىز­دەرىن ورتاعا سالدى. مۇندا قانىشقا ارناپ پوە­ما جازعان اقىننىڭ شۋماقتارى جا­زىل­عان. ءسوزىمىزدى سونداعى شۋماق­پەن قورى­تامىز:

«بولمىسى سۇتتەن تازا,

نۇردان جارىق,

باقىتتى ساتباەۆتى تۋعان حالىق.

اتاسى سول دەپ قازاق عىلىمىنىڭ

ايتادى سۇراساڭ دا كىمنەن بارىپ».