كۇنباعىستىڭ كۇنى تۋدى

قازىرگى ۋاقىتتا پاۆلودار وبلىسىندا سۋارمالى جەرلەر قار­قىن­دى دامۋدا. ايماقتاعى ەگىن وسىرۋشىلەرگە ەرتىس وزەنى مەن ق.ساتباەۆ اتىنداعى سۋ ارناسى ۇل­كەن مۇمكىندىك كوزى بولىپ وتىر­عا­نى ءسوزسىز. دەگەنمەن بۇل سالادا دا كۇرمەۋلى ماسەلەلەر از ەمەس. ءوڭىر­دىڭ ءبىر توپ شارۋاشىلىعى ارنا بويىنداعى سۋ سورعىلارىن ەلەكتر جارىعىنا قوسۋ ءۇشىن تەحنيكالىق نەگىزدەمەلەرگە قول جەتكىزە الماي جۇرگەنىنە بىرنەشە جىلدىڭ ءجۇزى بولعان. وڭىرگە جۇمىس ساپارىمەن كەلىپ, فەرمەرلەرمەن كەزدەسكەن اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەەۆ بۇل تۇرعىدا ەكولوگيا مينيسترلىگىمەن اقىلداسا وتىرىپ, ديقاندارعا كومەك مىندەتتى تۇردە كورسەتىلەدى دەپ ۋادە بەردى.

– وزگە القاپتاردى ۇلعايتۋ تۋرا­لى دا ويلاستىرۋ كەرەك. ەڭ باس­تىسى, ماگيسترالدىق ارنالاردىڭ سۋى ەگىس تاناپتارى مەن شابىندىق جەرلەرگە جەتۋى ءۇشىن ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالاردى تارتۋ قاجەت. قارقىندى سۋلاندىرۋ بويىنشا بار ءۇمىت پاۆلودار وبلىسىنا  ارتىلادى دەسەم, ارتىق بولماس. سۋارمالى القاپتار – وتاندىق اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ بولاشاعى. 2030 جىلى رەسپۋبليكا بويىنشا جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ جۇيەسى 750 مىڭ گەكتارعا جەتۋگە ءتيىس. بۇگىن ءبىراز شارۋا­شىلىقتا بولىپ, باي­قا­عانىم, سىزدەردەگى­دەي الەۋەتتى سۋ رەسۋرستارى جانە قار­قى­ندى سۋ­لاندىرۋعا ارنالعان الاڭ­دار باس­قا ەشبىر وبلىستا جوق. جەر­گى­لىكتى شارۋاشىلىقتار قىتاي, تۇ­رىك, ەۋرو­پا­لىق جانە امەريكالىق ون­دى­رىس­تەن شىققان سۋارۋ جۇيەلەرىن ورناتۋدا. بۇگىندە سۋارمالى تەحنولوگيانى ورناتاتىنداردىڭ شىعى­نى 50%-عا دەيىن سۋبسيديالانادى. بۇل ىن­تا­لاندىرۋعا وڭ اسەر ەتتى, – دەدى ە.قاراشوكەەۆ.

پاۆلودارلىق فەرمەر ەربول دوسىباەۆ مينيسترگە كۇر­كەتاۋىق ەتىن ينۆەستيتسيالىق سۋبسي­ديا­لاۋعا قوسۋدى ۇسىندى. ونىڭ شارۋا­شىلىعى اتالعان ءونىم ءتۇرى بويىنشا بولاشاعى زور جوبانى قولعا العان. جاقىن ۋاقىتتا وتاندىق كۇركەتاۋىق ەتى رەسەي, قىرعىزستان ەلدەرىنە شىعارىلماق.

وڭىردەگى استىقتى ولكەلەر – ەرتىس, جەلەزين, اقتوعاي, ۋسپەن جانە تە­رەڭكول اۋداندارىنىڭ دي­قان­­دارى «ازىق-ت ۇلىك كەلىسىم­شارت كورپوراتسياسى» بيىل بيدايدى فورۆاردىق ساتىپ الۋدا قانداي باعا بەلگىلەيتىنىن سۇرادى. ءمينيستردىڭ سوزىنشە, ساپاسىنا بايلانىستى بيدايدىڭ تونناسى 121-125 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا باعالانباق. ال قاراقۇمىقتىڭ تونناسىن كومپانيا 170 مىڭ تەڭگەدەن ساتىپ الۋعا دايىن.

بيىل ەلىمىزدىڭ ديقاندارى 13,5 ملن تونناعا جۋىق استىق جي­ناي­دى دەپ بولجانۋدا. قازىر ەگىس تاناپتارىنىڭ 70 پايىزى ورىلدى, ەل بويىنشا گەكتارىنان ورتاشا ونىمدىلىك 12,3 تسەنتنەردى قۇراپ وتىر. ەلىمىز كەلەسى ناۋقانعا دەيىن استىقپەن, كارتوپ جانە مايلى داقىل تۇرلەرىمەن ءوزىن تولىق قامتاماسىز ەتە الاتىنىنا بايلانىستى كەيبىر ونىمگە بەلگىلەنگەن ەكسپورتتىق كۆوتالار الىنىپ تاس­تالدى. الداعى كۇندەرى كۇنباعىس داقىلى بويىنشا شەكتەۋ دە جويى­لا­دى. ناتيجەسىندە, شارۋالار ءوز ونىمدەرىن سىرتقا ەش كەدەرگىسىز شى­عارا الادى. دەگەنمەن, ەڭ باستىسى وڭىر­لەر وزدەرىنىڭ تۇراقتاندىرۋ قور­لارىن قامداپ الۋعا ءتيىس.

اتاپ وتەرلىگى, بيىل جىل باسىنان شارۋالارعا مەملەكەتتەن 450 ملرد تەڭگە سۋبسيديا تولەنگەن. الايدا تەحنيكا مەن گەربيتسيد قۇنىنىڭ شارىقتاپ كەتۋىنە بايلانىستى كەيبىر شارۋاشىلىقتار دەمەۋقارجىنى جەتكىلىكتى مولشەردە الا الماي قالدى. بۇل ءۇشىن بيۋدجەتتەن قوسىمشا قاراجات بولىنەدى. ە.قاراشوكەەۆ فەرمەرلەر تاراپىنان كوتەرىلگەن جايىلىم تاپشىلىعى, جاڭا ونىمگە باعا بەلگىلەۋ, ەكسپورت­تى قولداۋ, كووپەراتيۆتەردى سۋب­سيديالاۋ جانە تاعى باسقا ماسە­لە­لەرگە ورنىقتى جاۋاپ بەرىپ, كەيبىر تۇيتكىلدەردى جەكە نازارىنا الاتىنىنا ۋادە بەردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 2022-2023 جىلدارى ەلىمىزدە ءتيىمسىز پايدالانىلىپ وتىرعان 10 ملن گەكتار جەر ورتاق يگىلىككە قايتارىلۋى كەرەك. بۇگىندە جالپى كولەمى 3,5 ملن گەكتار بوس جاتقان جەر مەملەكەت مەن­شىگىنە وتكەن.

جالپى, وتاندىق اگروونەركاسىپ كەشەنى جىلدىڭ العاشقى 8 ايىندا 4,3 پايىز ءوسىم كورسەتىپ, سونىڭ ىشىندە وسىمدىك شارۋاشىلىعىنىڭ ءوندىرىسى 10,5 پايىزعا ۇلعايعان.

پاۆلودار وبلىسى,

اقتوعاي اۋدانى