جاڭا وقۋ جىلىنا ساناۋلى كۇن قالعاندا ورال قالاسىنداعى ساكەن عۇماروۆ اتىنداعى كوركەمسۋرەت مەكتەبىنىڭ ۇجىمى قيىن جاعدايدا قالىپ وتىر. جارتى عاسىرعا جۋىق ءوز عيماراتى بولماي, كوشىپ-قونىپ جۇرگەن مەكتەپ وسىدان ءبىر جىل بۇرىن عانا ورنالاسقان عيماراتىنان تاعى دا ايىرىلىپ قالۋى مۇمكىن.
باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى جالعىز بالالار كوركەمسۋرەت مەكتەبى 1979 جىلى اشىلعان ەكەن. سودان بەرى مەكتەپتىڭ باسىبايلى عيماراتى بولماعان. وسى ۋاقىت ىشىندە بەس مارتە كوشىپ-قونىپ, قونىس اۋدارىپتى. سوڭعى جىلدارى دينا نۇرپەيىسوۆا اتىنداعى بالالار ساز مەكتەبى عيماراتىنىڭ ءبىر بولىگىن جالداپ وتىردى. «وزىمىزگە تيەسىلى مەكەنجاي بولماعان سوڭ كوزگە شىققان سۇيەلدەي بولىپ, جەتىم بالانىڭ كۇيىن كەشتىك», دەيدى وسى مەكتەپتە تالاي جىل ۇستازدىق ەتكەن مۇعالىمدەر.
دەگەنمەن مەكتەپتە جىل سايىن جۇزدەگەن تالانتتى بالا ءبىلىم الىپ كەلەدى. وقۋشىلار مۇندا 4 جىل ءبىلىم الىپ, كەسكىندەمە, سۋرەت-گرافيكا, ءمۇسىن, كومپوزيتسيا, ونەر تاريحى, گرافيكالىق ديزاين سىندى پاندەردى وقيدى. ورالداعى ساكەن عۇماروۆ مەكتەبى 2019 جىلدان باستاپ يۋنەسكو كلۋبىنىڭ قازاقستاندىق ۇلتتىق فەدەراتسياسىنىڭ مۇشەسى سانالادى. وسى مەكتەپتە وقىپ, بۇگىندە ونەر, ارحيتەكتۋرا, ديزاين سالاسىن تاڭداعان تۇلەكتەر دە كوپ.
كوركەمسۋرەت مەكتەبىنىڭ كوپ جىلعى ارمانى جاقىندا عانا ورىندالعانداي بولىپ ەدى. بىلتىر, ياعني 2021 جىلى 19 ساۋىردە ورال قالاسى نەكراسوۆ كوشەسى 16/1 مەكەنجايدا تۇرعان ەكىقاباتتى تاريحي عيماراتتى ساكەن عۇماروۆ اتىنداعى بالالار كوركەمسۋرەت مەكتەبىنىڭ بالانسىنا بەرۋ تۋرالى وبلىستىق قارجى باسقارماسىنىڭ بۇيرىعى شىقتى.
– ءبىزدىڭ قۋانىشىمىزدا شەك بولمادى. جاڭا عيماراتىمىزعا جاياۋلاپ-جالپىلاپ كوشسەك تە كوڭىلىمىز كوتەرىڭكى ەدى. مەملەكەت قورعاۋىنا الىنعان, ءحىح عاسىردىڭ تاريحي ساۋلەت ەسكەرتكىشى ءبىزدىڭ كوركەمسۋرەت مەكتەبى ءۇشىن ارنايى سالىنعانداي ەدى. عيماراتىمىزدىڭ سىرتقى ەستەتيكالىق سىمباتى مەن ىشكى مازمۇنى ۇيلەسكەنىنە ەرەكشە قۋاندىق, – دەيدى وسى مەكتەپتە 15 جىلدان بەرى ۇستازدىق ەتەتىن گۇلميرا قۇسپانوۆا.
الايدا بۇل قۋانىش ۇزاققا بارمادى. وعان سەبەپ – وسى عيماراتتىڭ ءبىر بۇرىشىن جايلاعان Fizmat Primary Uralsk مەكتەبى. «رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبى» كەاق جەلىسىنە كىرەتىن استانالىق جەكە مەكتەپتىڭ ورالداعى فيليالى رەسمي تۇردە 2021 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىندە اشىلدى. ونىڭ العاشقى قوڭىراۋ سالتاناتىنا وبلىس اكىمى عالي ەسقاليەۆتىڭ ءوزى قاتىستى. قاعاز جۇزىندە كوركەمسۋرەت مەكتەبى عيماراتىنىڭ ءبىر بۇرىشىن ۋاقىتشا جالعا العان Fizmat Primary Uralsk العاشقى كۇننەن-اق وزدەرىن قوجايىنداي سەزىنگەن. باسىندا بىرنەشە بولمەنى يەمدەنگەن ولار كوپ ۇزاماي-اق عيماراتتىڭ بۇكىل ءبىرىنشى قاباتىن جايلاعان. ەندى, مىنە, 2022-2023 وقۋ جىلىندا ۇلكەيىپ, كەڭەيىپ, عيماراتتىڭ ەكىنشى قاباتىن دا الۋعا شەشىم شىعارعان.
ال كوركەمسۋرەت مەكتەبى ۇجىمىنا ەستەتيكالىق باعىتتاعى مەكتەپ-گيمنازيانىڭ بۇرىنعى عيماراتىنا كوشەتىنى تۋرالى حابار قىركۇيەك قىر استىنا كەلگەندە عانا حابارلانعان.
– ول عيمارات ابدەن توزىعى جەتكەن, اپات جاعدايىندا, جىلىتۋ جۇيەسى ىستەن شىققان, قالانىڭ ءبىر تۇكپىرىندە, وقۋشىلاردىڭ بارىپ-كەلۋىنە وتە ىڭعايسىز جەردە ورنالاسقان. ءبىز ول جەرگە كوشۋگە قارسىمىز, – دەيدى ءبىراۋىزدان مەكتەپ ۇجىمى.
ءبىر قىزىعى, قازىرگى داۋ بولعان ءساندى عيمارات كوركەمسۋرەت مەكتەبىنىڭ بالانسىندا بولعان ءبىر جىل ىشىندە 20 ملن تەڭگە مەملەكەت قارجىسى ءبولىنىپ, Fizmat Primary Uralsk مەكتەبى وتىرعان ءبىرىنشى قاباتقا جوندەۋ جۇرگىزىلگەن. عيماراتتى تولىق جوندەۋ قۇجاتتاماسى ازىرلەنگەن.
قازاقستان حالىق پارتياسى باتىس قازاقستان وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى, قازاقستاندا ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋ قاۋىمداستىعى وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى بوريس لاۆرەنتەۆ وسى وقيعادا جەكەمەنشىك مەكتەپتى مەملەكەت ەسەبىنەن جارىلقاۋ ماقساتىندا لوببي كورىنىسى بولۋى مۇمكىن دەگەن كۇمانىن جاسىرمايدى.
– ورال قالاسىنىڭ قاق ورتاسىنداعى تاريحي عيماراتتىڭ جەكەمەنشىك كومپانياعا زاڭسىز بەرىلگەنى جونىندە وسى داۋ شىقپاس بۇرىن-اق نازار اۋدارىپ ەدىم. فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبىنىڭ ورالداعى فيليالى رەسمي تۇردە بىلتىر قىركۇيەك ايىندا اشىلدى. ال ولار عيماراتتى تەك قازان ايىنان باستاپ جالعا العان. قاڭتار ايىنا دەيىن كوممۋنالدىق تولەمدەردى تولەمەگەن. كورىپ وتىرعانداي, الدەكىمنىڭ جەكە بيزنەسى ءۇشىن كەرەمەت جاعداي جاسالعان. ال عيمارات كوركەمسۋرەت مەكتەبىنىڭ بالاسىندا تۇر عوي. وسى ماسەلەنى تەرەڭىرەك تەكسەرگەندە تاعى دا «قىزىق» جاعدايلارعا كەزدەستىك. Fizmat Primary Uralsk مەكتەبى عيماراتتى جالعا العاندا تەندەر ارقىلى ەمەس, ورال قالالىق قارجى ءبولىمى ارقىلى تىكەلەي قۇجات جاساعان. سونداي-اق زاڭ بويىنشا فيليال جەرگىلىكتى ءبىلىم ساپاسىن باقىلاۋ دەپارتامەنتىنەن ليتسەنزيا الۋى قاجەت بولعان. الايدا ولار بىلتىر استانالىق فيليالدىڭ ليتسەنزياسىمەن قىزمەت ەتكەن. وسىلايشا, ءبىر جىل بويى ولار مەملەكەتتىك ليتسەنزياسىز, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق جانە ءورت قىزمەتتەرىنىڭ ءتيىستى شەشىمىنسىز جۇمىس ىستەگەن. ءبىز بۇل زاڭسىزدىقتاردىڭ ءبارىن ايتىپ, وبلىستىق پروكۋراتۋراعا حات جولدادىق. انتيكوررۋپتسيالىق جانە سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەت ورىندارى دا ءتيىستى تەكسەرۋ جۇرگىزۋى قاجەت, – دەيدى ب.لاۆرەنتەۆ.
ءبىر قىزىعى, وتكەن مامىر ايىندا Fizmat Primary Uralsk مەكتەبى جالعا الۋ شارتىن ۇزگەن. ياعني سودان بەرى قازىرگى ورنىندا زاڭسىز تۇرىپ جاتىر دەگەن ءسوز. مۇنى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى وكىلى دە مويىندادى.
ساكەن عۇماروۆ اتىنداعى بالالار كوركەمسۋرەت مەكتەبى قامقورشىلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ءاليا بازارباەۆا سوڭعى ءۇش جىل بويى وسى مەكتەپتىڭ مۇددەسى ءۇشىن جارعاق قۇلاعى جاستىققا تيمەي جۇگىرىپ جۇرگەن جاننىڭ ءبىرى.
– وڭىردەگى جالعىز كوركەمسۋرەت مەكتەبىنىڭ ماسەلەسىن ايتىپ بارماعان جەرىمىز جوق. وبلىس اكىمىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى سەرىك ەگىزباەۆتىڭ دا, قازىرگى ورىنباسارى باقىتجان نارىمبەتوۆتىڭ دە الدىندا بولدىق. وبلىس اكىمى عالي ەسقاليەۆپەن دە ونلاين كەزدەستىم. كوركەمسۋرەت مەكتەبىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى دا سىن كوتەرمەيدى. وقۋشىلارعا قاجەتتى قۇرالداردى, مولبەرت تاقتالارىن دەمەۋشىلەردىڭ كۇشىمەن الىپ بەردىك. مەكتەپتە بۇگىنگى زاماننىڭ ەڭ كەرەكتى ماماندىعىنىڭ ءبىرى – گرافيكالىق ديزاينەرلەر ءۇشىن كەرەكتى ارنايى كومپيۋتەر جوق, مۋفەل پەشىمەن دە قامتىلماعان. ال ەندى مىنا عيمارات ماسەلەسى مەكتەپ ۇجىمىن عانا ەمەس, وسى مەكتەپتە ۇل-قىزى وقىپ جاتقان اتا-انالاردى ەرەكشە اشىندىرىپ وتىر. ءبىز مۇنداي ادىلەتسىزدىككە قارسىمىز! وسى ماسەلەگە وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى نازار اۋدارسا دەيمىز, – دەيدى ءاليا بيسەنقىزى.
وسى داۋ شىققان سوڭ مەكتەپ ۇجىمىمەن جانە اتا-انالارمەن كەزدەسۋگە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سۆەتلانا تەمىرعاليەۆا مەن ورال قالالىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى اقجارقىن تەمىرحانوۆا ارنايى كەلدى. س.تەمىرعاليەۆانىڭ ايتۋىنشا, ورال قالاسىندا ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردى ازايتۋ ءۇشىن جەكەمەنشىك مەكتەپتەردى كوبەيتۋ قاجەت. سونداي-اق ول بۇل عيماراتتىڭ اۋەلدەن-اق كوركەمسۋرەت مەكتەبىنە ۋاقىتشا بەرىلگەنىن, ول جونىندە مەكتەپ ۇجىمىنا ەسكەرتىلگەنىن ايتتى. بىراق كوركەمسۋرەت مەكتەبى وقىتۋشىلارى ءبىر اۋىزدان مۇنداي شارت بولماعانىن ءبىلدىردى. «سوندا قالاي, بۇل عيماراتتى كوركەمسۋرەت مەكتەبىنە ۋاقىتشا بەرۋدىڭ ماقساتى قانداي؟ عيماراتتى مەملەكەت ەسەبىنەن جوندەتىپ الىپ, جەكەمەنشىك كومپانياعا بەرە سالۋ ما؟» دەگەن ساۋال جاۋاپسىز قالدى.
مەكتەپ ۇجىمى مەن اتا-انالاردىڭ نارازىلىعىن كورگەن سوڭ وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى س.تەمىرعاليەۆا جينالعانداردى تىنىشتاندىرۋعا تىرىستى. كوركەمسۋرەت مەكتەبىنە ەستەتيكالىق باعىتتاعى مەكتەپ-گيمنازيانىڭ بۇرىنعى عيماراتى ەمەس, كەشكى مەكتەپ عيماراتىن بەرۋگە بولاتىنىن ايتتى. بىراق سۋرەت مۇعالىمدەرىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل عيمارات قالا ورتالىعىندا بولعانىمەن, بولمەلەرى كىشكەنتاي ءارى قاراڭعى, كوركەمسۋرەت مەكتەبى تالاپتارىنا كەلمەيدى. «ساكەن عۇماروۆ مەكتەبى قازىرگى عيماراتىنان كەتپەيدى». بۇل – مەكتەپ ۇجىمى مەن اتا-انالاردىڭ باستى تالابى.
ايتا كەتەرلىك جايت, كوركەمسۋرەت مەكتەبىندە 2021-2022 وقۋ جىلىندا 700-800-دەي وقۋشى ءبىلىم الدى. مۇندا نەگىزىنەن الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان, تابىسى تومەن وتباسى بالالارى وقيدى. ولاردىڭ وقۋ اقىسى دا قولجەتىمدى, ايىنا 1-2 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. ال بالاسىن جەكەمەنشىك «Fizmat Primary Uralsk» مەكتەبىندە وقىتۋعا ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ شاماسى جەتە بەرمەيدى. وسىنداي ەليتالىق مەكتەپ نەگە ءوز عيماراتىن سالىپ المايدى؟ مەملەكەتتىك مەكتەپتىڭ عيماراتىنا نەگە تالاسادى؟ اتا-انالاردىڭ تۇسىنبەيتىن سۇراعى وسى.
ءبىز ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن Fizmat Primary Uralsk مەكتەبى باسشىلارىنان دا بىلمەككە تىرىستىق. الايدا ءوزىن «مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارىمىن» دەپ تانىستىرعان ايبەك مارات ۇلى مەكتەپ باسشىسى ورنىندا جوق ەكەنىن, بارلىق ماسەلەنى سول كىسى عانا بىلەتىنىن ايتتى.
تالاسقا ءتۇسىپ وتىرعان عيماراتتا 10 وقۋ كابينەتى بار. عيماراتتىڭ ءبىرىنشى قاباتىنداعى 728 شارشى مەتر بولىكتى فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبى يەمدەنىپ وتىر. ەندى ولار بيىلعى وقۋ جىلىندا تاعى دا 1 مىڭ شارشى مەتر اۋماقتى الماق نيەتتە.
«ەگەر فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبى ەكىنشى قاباتتاعى 7 كابينەتىمىزدى الاتىن بولسا, وندا كوركەمسۋرەت مەكتەبىنە تولىققاندى ساباق وتكىزەتىن جاعداي بولمايدى», دەيدى ساكەن عۇماروۆ اتىنداعى بالالار كوركەمسۋرەت مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى شايماردان رامازان ۇلى.
باتىس قازاقستان وبلىسى