بۇرىن افريكا ەلدەرىندە عانا كەزدەسەتىن مايمىل شەشەگى كەڭ تارالىپ, بۇگىنگى تاڭدا بۇل ينفەكتسيانى جۇقتىرعان ادامدار الەمنىڭ كوپتەگەن تۇسىندا انىقتالىپ جاتىر. جاعدايدىڭ بۇلاي ۋشىعۋى جاھاندىق اۋقىمدا الاڭداۋشىلىق تۋدىرىپ, دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى مايمىل شەشەگىنىڭ ءورشۋىن بۇكىل الەمدە توتەنشە جاعداي دەپ جاريالادى. بۇل – ەپيدەمياعا نەمەسە پاندەمياعا اكەلۋى مۇمكىن قاۋىپتىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيى.
بۇل مالىمدەمەنى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ باسشىسى تەدروس ادانوم گەبرەيەسۋس وتكەن سەنبىدە جەنەۆادا ددۇ توتەنشە جاعدايلار كوميتەتىنىڭ ەكىنشى وتىرىسىنان كەيىنگى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا جاسادى. ول ۇيىمنىڭ مۇنداي شەشىمگە كەلۋىنە الەمدە ۆيرۋس جۇقتىرۋ سانىنىڭ كۇرت ءوسۋى سەبەپ بولعانىن ايتتى. جالپى العاندا, 23 شىلدەدە 75 ەلدە 16 مىڭ ادامنىڭ ينفەكتسيا جۇقتىرعانى انىقتالدى. ال ءبىر اي بۇرىن بۇل ناۋقاستاردىڭ سانى 3 مىڭ بولدى.
ددۇ باسشىسى توتەنشە جاعدايدى جاريالاۋ تۋرالى شەشىمدى بەس كريتەري بويىنشا قابىلدايتىنىن ءتۇسىندىردى. ونىڭ ءبىرى – ۆيرۋستىڭ تارالۋ جىلدامدىعى. بۇل جاعدايدا مايمىل شەشەگى بۇرىن كەزدەسپەگەن ەلدەرگە تەز تارالدى. ۇيىم اتالعان ينفەكتسيانىڭ تارالۋ دەڭگەيىن ەۋروپادا جوعارى, ال الەمنىڭ باسقا تۇستارىندا ورتاشا دەپ باعالاپ وتىر.
ددۇ قانشا جاعداي جانە ۆيرۋستىڭ قانشالىقتى تەز تارالۋىنا بايلانىستى ەلدەردىڭ ءتورت ساناتى ءۇشىن ۆيرۋسقا قارسى ءتورت نۇسقاۋلىق جيىنتىعىن دايىندادى. ۇكىمەتتەرگە ازاماتتاردىڭ وسال توپتارىن قورعاۋ جانە اۋرۋدىڭ تارالۋىن توقتاتۋ ءۇشىن كەلىسىلگەن شارالار قابىلداۋ ۇسىنىلادى.
ۇيىمنىڭ مالىمدەمەسى بويىنشا, مايمىل شەشەگى ۆيرۋسى قارا شەشەك ۆيرۋسىنا جاقىن, بىراق ونداي جۇقپالى ەمەس ءارى ولىمگە اكەلمەيدى. بۇل ينفەكتسيا تۋدىراتىن اۋرۋ ادەتتە وڭاي وتەدى, شامامەن جەلشەشەك سياقتى, ال بەلگىلەرى بىرنەشە اپتادان كەيىن وزدىگىنەن كەتەدى. الايدا باتىس افريكادا كەيبىر ىندەتتەر كەزىندە ءولىم سانى 10%-عا جەتتى. مايمىل شەشەگىنىڭ العاشقى بەلگىلەرى بويىنشا انىقتاۋ وتە قيىن. بۇل قىزۋدىڭ كوتەرىلۋى, باس اۋرۋى, ارقاداعى اۋىرسىنۋ, باسقا دا كوپتەگەن سەبەپ بولۋى مۇمكىن. ناۋقاستار قارا شەشەككە قارسى ۆاكتسينامەن نەمەسە ۆيرۋسقا قارسى پرەپاراتتارمەن ەمدەلەدى.
بۇل رەتتە وسىعان دەيىن ددۇ سوڭعى رەت حالىقارالىق دەڭگەيدەگى توتەنشە جاعدايدى كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنا بايلانىستى 2020 جىلدىڭ قاڭتارىندا جاريالاعانىن اتاپ وتكەن ءجون.
قازاقستاندا بۇگىنگى تاڭدا مايمىل شەشەگى اۋرۋىنا كۇدىكتى بىردە-ءبىر جاعداي تىركەلمەدى. ەلىمىزدىڭ باس سانيتارلىق دارىگەرى – دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ايجان ەسماعامبەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك شەكارا ارقىلى وتكىزۋ ورىندارىندا سانيتارلىق-كارانتيندىك باقىلاۋ جۇزەگە اسىرىلادى. مەملەكەتتىك شەكارادا اسا قاۋىپتى اۋرۋلارعا كۇدىكتى ناۋقاستى قاشىقتىقتان تەرمومەتريا ارقىلى انىقتاۋ بويىنشا ءىس-شارالار جۇرگىزىلىپ جاتىر.