رۋمىنيا ۇلتتىق وپەرا تەاترىنىڭ ارت-ديرەكتورى ميحاي كوسما مەن بەلگىلى ديريجەر كريستيان ساندۋ «استانا وپەرا» مەملەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ جەتەكشى ءسوليستى جۇپار عابدۋللينانى دجۋزەپپە ۆەرديدىڭ «ايدا» وپەراسىنداعى باستى پارتيانى ورىنداۋعا شاقىرعان بولاتىن.
وزىنە ءتان ەرەكشە ۇنىمەن كوپتەگەن ساحنالىق بەينەلەردىڭ تاماشا ۇلگىسىن جاساپ ۇلگەرگەن قازاق انشىسىنە رۋمىنيا تەاترىنىڭ مايتالماندارى جايدان-جاي قولقا سالدى دەپ ايتا المايسىز. نازىك جاراتىلىس يەسىنىڭ كەسكىن-كەلبەتى مەن اۋەز-اۋەنىن مۇلتىكسىز جەتكىزۋ وپەرا انشىلەرىنىڭ ءبارىنىڭ بىردەي تابانى تيە بەرەتىن شىڭ ەمەس. الەمنىڭ ەڭ ءىرى ساحنالارىندا ونەر كورسەتىپ جۇرگەن تانىمال تۇلعالاردىڭ ءوزى مۇنى تابىسقا باستاپ باراتىن بىردەن-ءبىر كەسەك كەيىپكەر ءارى ساحنا يەسى ءۇشىن ايدا رولىنە لايىق بولۋ وتە جوعارى جەتىستىك دەپ سانايدى. سوندىقتان دا ج. عابدۋللينانىڭ رۋمىنيا ۇلتتىق وپەراسىنىڭ ساحناسىندا ونەر كورسەتۋى الەمدىك دەڭگەيدەگى ورىنداۋشىلاردىڭ ساناتى تاعى ءبىر جارىق جۇلدىزبەن تولىعىپ كەلەدى دەگەن سەنىمدى كەۋدەگە كۇمانسىز ۇيالاتتى. دج. ۆەرديدىڭ «ايدا» وپەراسىنداعى باستى كەيىپكەردى سومداعان قازاق ارۋىنىڭ شەبەرلىگى رۋمىن كورەرمەندەرىنىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى. «تەاتردىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ميحاي كوسما مەن ديريجەر كريستيان ساندۋدىڭ سەنىمىن تولىقتاي اقتاپ شىققان ءانشىنىڭ ليريكالىق-درامالىق سوپرانو داۋىسى ايدا بەينەسىن قازىرگى زامانعا جەتكىزۋدە كۇردەلى يىرىمدەردىڭ وزىمەن ءساتتى ۇيلەستى» دەگەن پىكىر ايتىلۋدا بۇل تۋرالى. شەتەلدىك شەبەرلەردىڭ نازارىنا «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ ءسوليستى قالاي ىلىگىپ ءجۇر دەگەن سۇراق تۋاتىن شىعار. ەسكە سالا كەتەيىك, جۇپار عابدۋللينانىڭ ونەرىنە ولار وتكەن جىلى ۆەرديدىڭ 200 جىلدىعىنا ارنالعان حالىقارالىق فەستيۆالدە ءتانتى بولعان ەكەن. ال ءانشىنىڭ ءوزىن اڭگىمەگە تارتقانىمىزدا, رۋمىنيالىق ارىپتەستەرىنىڭ شاقىرتۋىن ول تولعانا قارسى العانىن, مۇنداي مارتەبە جاس ءانشىنىڭ كەلەشەگى ءۇشىن وتە ۇلكەن قۇرمەت بولىپ سانالاتىنىن ايتتى.
ورىندالۋى كۇردەلى ۆوكالدىق پارتيالاردىڭ بىرىنە جاتاتىن ايدا بەينەسىنە داۋىس دياپازونى كەڭ ءارتىس كەرەك. جانە ءبىر ەرەكشەلىگى, وعان تەك ءبىر داۋىستىڭ جەتىستىگى ازدىق ەتەدى. ويتكەنى, وپەرانىڭ درامالىق ساتتەرىمەن داۋىستى شەبەر قيىستىرا الۋ – ناعىز كاسىبي ءارتىستىڭ عانا قولىنان كەلەتىن ءىس.
رۋمىنيا ۇلتتىق وپەرا تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ميحاي كوسما بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا بەرگەن سۇحباتىندا ولاردى تانىستىرعان رۋمىن وپەراسىنىڭ كەرەمەتى يرينا يورداكەسكۋ ەكەنىن ايتتى. «بۇعان دەيىن دە قازاقستاننىڭ تالاي تانىمال سوليستەرى تۋرالى جاقسى بىلەتىنمىن. كوبىن كونتسەرتتەردە, ساحنالىق قويىلىمداردا تاماشالادىم, حالىقارالىق باسىلىمداردان قازاقستاننىڭ مادەني ءومىرى جايىندا كوپ ماعلۇماتتار وقىدىم. بىردە وندا تاماشا وپەرا جانە بالەت تەاترى پايدالانۋعا بەرىلگەنىن جانە وندا جەرگىلىكتى ارتىستەردىڭ قاتىسۋىمەن الەمدىك دەڭگەيدەگى قويىلىمدار ءوتىپ جاتقانىن ءبىلدىم», دەيدى ماەسترو.
ەكى ەل اراسىنداعى مادەني بايلانىستىڭ جەمىسى دەگەندە, رۋمىن رەجيسسەرىنىڭ بۋحارەستەگى ۇلتتىق وپەرا جانە بالەت تەاترى تورىنە قازاق ءانشىسىن وزدىرعان وقيعاسىن مىسالعا كەلتىرۋگە بولادى. جۇپار قىزىمىز دا جۇتىنىپ تۇرعان ءانشى. ول رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى, «XXI عاسىر ونەرى» حالىقارالىق بايقاۋىندا باس جۇلدەنى جەڭىپ العان, 2013 جىلى «دج. ۆەردي – 200 جىل» اتتى حالىقارالىق وپەرالىق فەستيۆالدە «ايدا» وپەراسىنىڭ باس پارتياسىن شىرقاۋ وسى ءانشىنىڭ ماڭدايىنا بۇيىرۋى دا كەزدەيسوقتىق ەمەس.
ادامنىڭ تاعدىرى ءبىر-اق ساتتە باسقاشا وزگەرىپ شىعا كەلۋى مۇمكىن. ۆەردي مەرەيتويىنان كەيىن ج.عابدۋللينانىڭ ومىرىندە دە سونداي قىزىق جاعداي ورىن الدى. سونىڭ ءبىرى – رۋمىنيا تەاترىنىڭ شاقىرۋى. ايتا كەتۋ كەرەك, ءانشى بۇعان دەيىن ايدا پارتياسىن اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىندا ورىنداعان بولاتىن. «بۇل – الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىندە جۇرتتىڭ سۇيىسپەنشىلىگىنە يە بولعان كلاسسيكالىق بەينە. مۇنداعى اسىرەسە, قىزدىڭ وتانىنا دەگەن, رادامەسكە ادال ماحابباتىن كورسەتەتىن ءۇشىنشى اكتى اسا قيىن سوعادى. رۋمىنيا ساحناسىندا سول جولدان سۇرىنبەي ءوتتىم دەي الامىن. كوپ دايىندالۋعا ۋاقىت جەتپەي قالعانىنا قاراماستان, ساحنالىق ارىپتەستەرىممەن بىردەن ءتىل تابىسىپ كەتتىم. ولار مەنى, مەن ولاردى جەرگە قاراتقان جوقپىن. سپەكتاكلدىڭ ءساتتى وتۋىنە تەاتردا كوپ دايىندىق جاساۋىمنىڭ ەداۋىر كومەگى ءتيدى دەپ ويلايمىن. سەبەبى, جىلدام ۋاقىتقا ىلەسە العان ادام عانا قازىر بەلگىلى ءبىر تابىسقا قول جەتكىزەدى دەسەك, بۇل ورايدا ماعان الەمدەگى ەڭ كوپ سۇرانىسقا يە ءانشى – ەلدار ابدىرازاقوۆپەن بىرگە ونەر كورسەتكەن «اتتيلا» وپەراسىنداعى ودابەللا بەينەسى, ماريا تەاترىندا روبەرتو تالياۆينيمەن شىرقاعان رولدەرىم قىمبات», دەيدى ج.عابدۋللينا.
جەتىقارا قوڭىر.