ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ بالىق شارۋاشىلىعى كوميتەتى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە «تازا سۋ ايدىندارى» تابيعات قورعاۋ اكتسياسىن وتكىزۋدى داستۇرگە اينالدىرعان. سۋ ايدىندارىن بالىق اۋلاۋ قۇرالدارىنان جانە جاعالاۋىن قوقىستاردان تازارتۋ ارقىلى تابيعاتقا جاناشىرلىق جاساۋ ماقساتىنداعى اكتسيا تۇركىستان وبلىسىنداعى شاردارا سۋ قويماسىندا ءوتتى.
قازىرگى تاڭدا سۋ قويماسىنان قارماقپەن دە بالىق اۋلاۋعا بولمايدى. ويتكەنى ۋىلدىرىق شاشۋ كەزەڭى. وسى ارالىقتا ينسپەكتورلار باقىلاۋ شارالارىن كۇشەيتەدى. ويتكەنى بالىق ەمىن-ەركىن ۋىلدىرىق شاشاتىن بولسا, ودان شىعاتىن شاباقتاردىڭ دا كوبەيىپ, بالىق سانىنىڭ ارتۋىنا سەپ بولادى. ماۋسىم اشىلىسىمەن ينسپەكتورلار بالىق اۋلاۋشىلارعا قاجەتتى تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, تۇرمىستىق قالدىقتاردى ارنايى ورىندارعا تاستاۋدى ەسكەرتىپ وتىرادى. بالىق ينسپەكتسياسى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, سۋداعى قالدىقتار بالىقتاردىڭ جەتىلۋىنە زيانىن تيگىزەدى. دەگەنمەن ەسكەرتۋگە نەمقۇرايدى قارايتىن, تالاپتاردى ورىندامايتىن جاعدايلار كوپ كەزدەسەدى. قوقىستاردىڭ توننالاپ جينالۋى سول نەمقۇرايدىلىقتىڭ ءبىر كورىنىسى. مىسالى, وتكەن جىلى تۇركىستان وبلىسىنىڭ سۋ قويمالارىنان شىعارىلعان قوقىس 60 مىڭ تونناعا جۋىقتادى. ال كۇنى كەشەگى جەرگiلiكتi اتقارۋشى ورگاندار, تابيعات قورعاۋ مەكەمەلەرi, تابيعات پايدالانۋشىلارى, ەرiكتiلەر, قوعامدىق, عىلىمي ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, سۋ ايدىندارىنا جاقىن ورنالاسقان تۇرعىندار مەن وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى قاتىسقان اكتسيانىڭ ءبىر كۇنىندە 5 توننا قوقىس جينالىپ, 200-گە جۋىق بالىق قۇتقارىلدى. اۋماعى 72 مىڭ گەكتار شاردارا سۋ قويماسىنان 30 مىڭ مەترگە جۋىق يەسىز بالىق اۋلاۋ تورلارى ارنايى قايىقتاردىڭ كومەگىمەن سۋ ۇلتانىنان شىعارىلدى. سۋ قويماسى اۋماعىن تازالاۋعا 200-گە جۋىق تابيعات جاناشىرلارى قاتىستى, 15 تەحنيكا, 9 بىرلىك سۋ كولىگى جۇمىلدىرىلدى.
«مۇنداي اكتسيالار بولاشاق ۇرپاققا سۋ قويمالارىمىزدىڭ بيوالۋانتۇرلىلىگىن ساقتاۋ ءۇشىن ۇلكەن ماڭىزعا يە. بۇگىنگى اكتسيا اياسىنداعى جۇمىستار ءسوزسىز قورشاعان ورتاعا كوپ پايدا اكەلەدى», دەگەن ارال-سىرداريا وبلىسارالىق بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىسى پازىلبەك نالىباەۆ كوپشىلىكتى سۋ ايدىندارىندا, بالىق رەسۋرستارى مەن باسقا دا سۋ جانۋارلارىنىڭ تىرشىلىك ەتۋ ورتالارىندا تازالىقتى ساقتاۋعا شاقىردى.
تابيعاتتى تازا كۇيىندە كەلەشەك ۇرپاققا ساقتاۋدا ەلىمىز ءۇشىن مۇنداي شارالاردىڭ ماڭىزدىلىعى جوعارى ەكەنىنە توقتالىپ, بارشا قاتىسۋشىعا العىس ءبىلدىردى. ايتا كەتەلىك, تابيعات قورعاۋ اكتسياسى بارلىق بالىق شارۋاشىلىعى سۋ ايدىندارى مەن ۋچاسكەلەرىندە 31 مامىرعا دەيiن وتكىزىلمەك.
جالپى, تۇركىستان وبلىسى اۋماعىندا تاۋارلى بالىق وسىرۋگە جارامدى 134 وزەن-كول بار. ونىڭ ىشىندە 88 جەرگىلىكتى ماڭىزى بار سۋ ايدىنى بالىق شارۋاشىلىعى ماقساتىندا تابيعات پايدالانۋشىلارعا بەرىلگەن. مىسالى, سايرام اۋدانىنداعى «كومەش بالىق» بالىق ونىمدەرىن ءوندىرۋ شارۋاشىلىعىنىڭ يەلىگىنە 17 وزەن كىرەدى. بالىقتىڭ سان الۋان ءتۇرىنىڭ كۇتىمىمەن اينالىساتىن مەكەمە جىلىنا 500 تونناعا دەيىن بالىق وسىرەدى. بۇگىنگى تاڭدا وڭىردە بالىق شارۋاشىلىعىنىڭ قۋاتتىلىعى جىلىنا 8 مىڭ توننادان اسادى. بۇل كاسىپپەن 133 كاسىپورىن اينالىسادى. سونداي-اق مەملەكەت تاراپىنان اكۆاوسىرۋگە پايدالانىلاتىن ازىقتى ساتىپ الۋعا جۇمسالاتىن شىعىنداردىڭ 30%-ىن سۋبسيديالاۋ باعدارلاماسى بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا وڭ ىقپالىن تيگىزۋدە. ساراپشىلار وبلىستاعى جاساندى سۋ قويمالارىندا بالىق ءوسىرۋ سالاسىنىڭ جوعارى الەۋەتىن ايتۋدا. ءوڭىردىڭ تاۋار وندىرۋشىلەرى جىلىنا 2 مىڭ تونناداي بالىق ءونىمىن ازەربايجان, گرۋزيا, يزرايل, رەسەي, قىتاي جانە وزبەكستانعا ەكسپورتتايدى.
تۇركىستان وبلىسى