جالپى, وتكەن جىلى وبلىس بيۋدجەتىنە 98 ملرد. تەڭگەدەن استام قارجى ءتۇسىپتى. ناقتىلاي كەلگەندە 1 ملرد. 243 ملن. تەڭگە يگەرىلمەي قالعان.
بۇل ماسەلەلەر وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ كەزەكتى سەسسياسىندا ايتىلدى. وبلىستىق تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى سەرىك بايسەيىتوۆتىڭ بايانداۋىنشا, وتكەن جىلدىڭ بيۋدجەتىن جوسپارلاۋدا قاتەلىكتەر بولىپتى. سالىقتىق قارىزداردى تومەندەتۋ جۇمىسى دا قولعا الىنباعان كورىنەدى. مۇنى وبلىس اكىمى قانات بوزىمباەۆ بىلاي ءتۇسىندىردى. «دۇرىس جوسپارلاۋ جۇرگىزىلمەۋى سەبەپتى قىرۋار قارجى يگەرىلمەي قالدى. «باستى قارجى قۇجاتىن جوسپارلاۋدا قاتەلىكتەرگە جول بەرىلگەنى انىق. قازىر وزگە ءوڭىرلەردەن ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتى جوسپارلاۋدىڭ تاجىريبەلى مەكتەبىنەن وتكەن ساۋاتتى قىزمەتكەرلەر ىزدەۋدەمىز. ەندى جوسپارلاۋدىڭ ءاربىر كەزەڭىن بيۋدجەت كودەكسىنە سايكەس قۇراتىن بولامىز. شاماعا قاراي يگەرە الاتىن قارجىعا عانا سۇرانىس بەرىلەدى».
وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ وزدەرى دە بۇرىنعى باسشىلىققا ءۇنسىز قولداۋ كورسەتىپ, بيۋدجەتتى قابىلداۋدا كەمشىلىك جىبەرگەن كورىنەدى. مىسالى, وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ 5 اۋىلدا فەلدشەرلىك بولىمشەلەر سالۋ ءۇشىن زاڭسىز قۇرىلىس جۇرگىزگەندەرى بەلگىلى بولدى. وبلىستىق قۇرىلىس باسقارماسى كاسىپكەرلەرگە «سەندەر فەلدشەرلىك بولىمشەلەر قۇرىلىستارىن سالىپ بەرىڭدەر, ءبىز ونى ساتىپ الامىز», دەپ ۋادە دە بەرىپتى. بىراق, وبلىس پروكۋرورلارىنىڭ تەكسەرۋلەرى قۇرىلىس سالۋداعى بۇل كونكۋرستاردىڭ بارلىعى دا ۇلكەن قاتەلىكتەرمەن, زاڭسىزدىقتارمەن جاسالعانىن انىقتاپ بەردى. تۇرعىزىلعان فەلدشەرلىك بولىمشەلەردىڭ باعالارى كوتەرىلگەن. وسى ارقىلى 392 ميلليون تەڭگە قولدى بولا جازدادى. بۇل كۇندەرى قىزمەتىنەن كەتكەن وبلىستىق ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتى جوسپارلاۋ باسقارماسىنىڭ بۇرىنعى باستىعى ءاليا ارىنوۆا زاڭسىز تاپسىرىستاردى قولداپ, ونى وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ وتىرىسىنا شىعارادى. ال, دەپۋتاتتار بولسا, ءتىپتى, بۇل قارجىعا ەش كۇمان كەلتىرمەستەن-اق ءبىراۋىزدان قولداپ جىبەرەدى. بۇل ءبىر عانا مىسال. وتكەن جىلعى مەملەكەت قارجىسىنا قول سۇققانداردىڭ بىلىق-شىلىقتارىنىڭ كوكەسىن قازىر زاڭ ورىندارى تەكسەرۋدە.
بۇدان بىلاي شەشىم قابىلداۋدىڭ مۇنداي ادىستەرىن تولىق وزگەرتەمىز. بىلتىر بيۋدجەتتى يگەرۋدە كەمشىلىك جىبەرگەندەر جازاسىن الدى. ەندى, الداعى ەكى اي ىشىندە ولاردىڭ 80 پايىزى وزگە جۇمىس ورنىن ىزدەيتىن بولادى. قۇرىلىس, جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى, باسقا دا سالالارعا بىلىكتى ماماندار كەلەدى.
جىل سوڭىنا قاراي وبلىستاعى جاعداي وڭالادى دەپ ويلايمىز. ازىرشە, كىرىسىمىز از. ەندى, قولدا باردى ءتيىمدى پايدالانۋىمىز قاجەت. وبلىستا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقان كومپانيالاردان بيۋدجەتكە قارجى تۇسىرۋگە كۇش سالىنادى. الدا ۇلكەن جۇمىستار كۇتىپ تۇر.تالاپ پەن ءتارتىپ بارىمىزگە ورتاق. سوندىقتان, ماسەلەلەردى بىرلەسىپ ورىندايمىز دەپ سانايمىن, – دەدى قانات بوزىمباەۆ.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان».
پاۆلودار وبلىسى.