قازاقتىڭ قاھارمان قىزى روزا باعلانوۆانىڭ كوركەم بەينەسى – العاش رەت تەاتر ساحناسىندا! الەمى انمەن ەگىز ورىلگەن اڭىز ءانشىنىڭ بەكزات بولمىسىن «قازاقكونتسەرت» ۇيىمىنا قاراستى Astana Musical مەملەكەتتىك تەاترىنىڭ تالانتتى ۇجىمى «روزا باعلانوۆا» ميۋزيكلىندە ساراپتاپ كوردى. ۇلى تۇلعانىڭ عاسىر تويىنا ارنالىپ قويىلعان تۋىندى ءانشى تۋرالى تىڭ دەرەكتەردى سويلەتۋىمەن قۇندى.
ءانشى جايلى ءان سويلەۋدەن ارتىق تابىستى جوبا بولا ما؟! بۇل تۇرعىدان كەلگەندە «روزا باعلانوۆا» ميۋزيكلىنىڭ جولى بولدى, ياعني قويىلىم باعىتىن دا, جانرىن دا, اۋەنىن دە ءدوپ تاپتى دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. روزا باعلانوۆانىڭ ءان الەمىنە كەلۋى, سوعىس جىلدارىنداعى قايسارلىعى, ونەر جولىنداعى قيىندىقتارى مەن تاعدىرىنداعى سىن ساعاتتار...
وسىنىڭ بارلىعى جاڭا ميۋزيكلدە جاڭاشا كورىنىس تاۋىپ, سپەكتاكلدىڭ نەگىزگى ارقاۋىنا اينالدى.
رەجيسسەر ايتادى: – «روزا باعلانوۆا» ميۋزيكلىن ساحناعا شىعارۋدى قولعا العاننان باستاپ, رەجيسسەر رەتىندە ارقامدا ۇلكەن جۇك تۇرعانىن سەزدىم. جانە ول جاۋاپكەرشىلىك ميۋزيكل كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلعان ساتكە دەيىن جالعاستى. ءالى دە تولعانىس ۇستىندەمىن. ويتكەنى روزا اپامىز قاراپايىم جان ەمەس, ەلى سۇيگەن, حالقى قۇرمەت تۇتقان اياۋلى ءانشى. سوندىقتان دا دايىندىق بارىسىندا دەڭگەيدى ءتۇسىرىپ المايىق دەپ ءوزىمىزدى تەجەگەن ساتتەر دە ءجيى بولدى. ميۋزيكلدىڭ دراماتۋرگيالىق نەگىزىن تۇزگەن بىرنەشە ادام ەڭ اۋەلى وسىعان باسا نازار اۋداردىق.
ءسويتىپ, اڭىز ادامنىڭ ەل تانىعان ۇلى ءانشى بيىگىنە كوتەرىلگەن بەينەسىن ەمەس, قازاقتىڭ قاراپايىم عانا قارشاداي قىزى روزانىڭ بالالىق شاعى, ءان الەمىنە كەلۋى ءھام ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزەڭىندەگى باسىنان وتكەرگەن جاعدايلاردى كورسەتۋگە باسىمدىق بەردىك. نەبارى 15 جاسىندا سوعىسقا اتتانىپ, ورالماعان جالعىز باۋىرى ىدىرىس باعلانوۆ ەكەۋىنىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى بەرۋگە تىرىستىق. ارينە, كوركەم شىعارما بولعاننان كەيىن اراسىندا رەجيسسەر, دراماتۋرگ رەتىندە قيالعا ەرىك بەرگەن دە كەزدەرىمىز بولدى. مەن ءوز باسىم روزا باعلانوۆانى ءبىردى-ەكىلى كونتسەرتتە ساحنادان كورگەنىم بولماسا, ومىردە جاقىن ارالاسقان ادامىم ەمەس. سوندىقتان دا مەن ءوزىمنىڭ تانىعان روزامدى ساحنادا كورسەتۋگە تالپىندىم. كورەرمەن – تورەشى. ودان كەيىن ارينە, سپەكتاكلدىڭ لەيتموتيۆى ەتىپ ءانشى رەپەرتۋارىنداعى «اق كوگەرشىن» ءانىن الدىق. بۇل دا ءبىزدىڭ الەمدە بولىپ جاتقان قازىرگى جاعدايلارعا ونەر ادامى رەتىندە وزىمىزشە ءۇن قاتۋىمىز. «اق كوگەرشىن» ءانىن ۇلى كومپوزيتور احمەت جۇبانوۆ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن «ەندى سوعىس بولماسىن» دەگەن تىلەكپەن جازعان. ءان ماتىنىندە «ادامزاتتىڭ باعىنا» دەگەن تىركەس بار. ءبىزدىڭ دە بۇگىنگى جاعدايدا ايتقىمىز كەلگەن تىلەك وسى. سوندىقتان دا «روزا باعلانوۆا» ميۋزيكلى ۇلى ءانشىنىڭ عاسىر تويىنا جاسالعان ونەر تارتۋى عانا ەمەس, ءانشى تاعدىرى, باسىنان كەشكەن قيىن كۇندەرىن ءھام رەپەرتۋارىنداعى «اق كوگەرشىن» ءانىن سپەكتاكل لەيتموتيۆى ەتىپ الا وتىرىپ, الەمدى تىنىشتىققا, بەيبىت ومىرگە شاقىرعىمىز كەلگەن ادامي كىشكەنتاي عانا تىلەگىمىز, ۇندەۋىمىز دەسە دە بولعانداي, دەپ ونەر تۋدىرۋداعى ماقساتى تۋرالى اعىنان جارىلدى قويىلىم رەجيسسەرى, Astana Musical مەملەكەتتىك تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ەسلام نۇرتازين.
ميۋزيكلدىڭ كوڭىلگە قونعان ءھام قۇرمەت ورنىقتىرعان تۇسى – سپەكتاكل تۋدىرۋشىلاردىڭ ەڭ اۋەلى قويىلىم وقيعاسىن تۇزۋدە حرونولوگيالىق بيوگرافيادان قاشىپ, ساحنالىق كوركەم شەشىمدەرگە بارۋعا ۇمتىلعانى. وسى سەبەپتەن دە بولسا كەرەك, تۋىندى دراماتۋرگياسىن قۇرۋعا بىرنەشە ادام جۇمىلدىرىپتى. ەفرات شاريپوۆ, شىڭعىس مامان, ايدىن ساحامان, ءانناس باعدات, ەسلام نۇرتازين باستاعان قالام مەن قيالدى سەرىك ەتكەن اۆتورلاردىڭ بارىنشا ءانشىنىڭ ىشكى جان دۇنەسىندەگى قالتارىستارعا ۇڭىلۋگە, كوڭىلىنە مۇڭ ۇيالاتقان وكىنىشتى ساتتەرىنىڭ سىرىن ساراپتاۋعا, ۇلى تۇلعا ومىرىنە قاتىستى كەيبىر بەيمالىم دەرەكتەردىڭ سىرىن اشىپ, جۇمباعىن شەشۋگە باعىتتالعان شىعارماشىلىق ىزدەنىستەرى شىن مانىندە كورەرمەنىن قىزىقتىرادى, وقيعاعا ءا دەگەننەن وزىمەن بىرگە ەلىتىپ الىپ كەتەدى. سونداي-اق ميۋزيكلدىڭ اۋەن تۇرعىسىنان اۋەزدى شىعۋىنا تەر توككەن كومپوزيتور – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ارتۋر ورەنبۋرگسكي مەن ساۋند ديزاينەر اقجول ومىرزاقوۆتىڭ دا ەڭبەگى – اتاپ وتۋگە تۇرارلىق ءساتتى جۇمىستار ساناتىندا.
سپەكتاكلدە جاس تەاتردىڭ ترۋپپاسى تولىقتاي ونەر كورسەتتى. الپىستان استام ءارتىس قاتىسقان ميۋزيكلدە زاماناۋي تەاتر ونەرىنىڭ تەحنولوگيالارى, كرەاتيۆتى رەجيسسەرلىك, مۋزىكالىق جانە ەرەكشە حورەوگرافيالىق شەشىمدەر, حح عاسىردىڭ تانىمال اندەرى مەن ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزەڭىندەگى اتموسفەرا كورەرمەندەرگە ۇمىتىلماس اسەر سىيلاعانى ءسوزسىز. باستى كەيىپكەرلەر بەينەسىن تۋدىرعان قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرلەرى سايلاۋ قاميەۆ ء(تاجىباي بەينەسى) پەن اينۇر بەرمۇحامبەتوۆا (اققۇرىش ءرولى), سونداي-اق روزانى سومداعان تالانتتى اكتريسا زارينا جاكەنوۆا ويىنى ءساتتى ساراپتالعان ىزدەنىس ناتيجەسىن پاش ەتتى. بۇعان دەيىن دە «حابار» تەلەارناسىنىڭ ارنايى تاپسىرىسىمەن روزا باعلانوۆا تۋرالى تۇسىرىلگەن «بۇلبۇل» تەلەحيكاياسىندا ءانشىنىڭ جاس كەزىن كەسكىندەپ, كورەرمەننىڭ ىقىلاسىنا يە بولعان اكتريسا زارينا جاكەنوۆانىڭ ۇلى انشىمەن تەك سىرتقى ءپىشىن تۇرعىسىنان تيپتىك جاقىندىعى عانا ەمەس, ءۇن ۇقساستىعى مەن ارتىستىك شەبەرلىگى دە كوڭىل قۋانتتى. زارينانىڭ بويىنداعى نازىكتىك پەن جارقىندىق, ۇنىندەگى روزا باعلانوۆاعا عانا ءتان ەرەكشە ءيىرىم كورەرمەنىن بىردەن وزىنە باۋراپ الدى.
– روزا اپامىزداي كەسەك تۇلعانىڭ بەينەسىن تۋدىرۋ ارينە وڭاي بولعان جوق. سەبەبى ول كىسىنىڭ بەينەسى ءالى دە حالىق جادىندا. سومداعان بەينەمنىڭ ۇلى انشىگە جاسالعان پاروديا بولىپ كەتپەۋىنە بارىنشا ءمان بەردىم. روزا باعلانوۆانىڭ رەپەرتۋارىنداعى بارلىق ءاندى تىڭداپ, ول كىسىنىڭ بەينەسى تاسپالانعان بەينەجازبالاردى دا ۇزبەي كورىپ شىقتىم. ۆوكال مامانىمەن ارنايى وتىرىپ ءانشىنىڭ ۇنىنە, داۋىس يىرىمدەرىنە قاتىستى ەرەكشەلىكتەردىڭ بارلىعىن زەرتتەپ, بارىنشا بويىما, بولمىسىما قۇيۋعا تىرىستىم. ودان كەيىن, ارينە, قويىلىمدا كۋا بولعاندارىڭىزداي, ءبىز روزا اپامىزدىڭ ەل تانىعان ۇنەمى ك ۇلىپ جۇرەتىن, جايدارى, كوركەم قالپىن ەمەس, ءومىرىنىڭ قاسىرەتتى كەزەڭدەرىن, سونداعى ءانشى باسىنان كەشكەن ءتۇرلى سەزىمدەردى جان-جاقتى ساراپتاۋعا, ول كىسىنىڭ ادامي بولمىسىن, پەندە رەتىندەگى ىشكى كۇرسىنىستەرىن بەرۋگە ۇمتىلدىق, سول جولدا ىزدەندىك. ماسەلەن, روزا اپامىز ءان ايتقاندا ۇنەمى قولىنا ءشايى ورامال ۇستاپ شىققان. ونى تىڭدارمانىنىڭ ءبارى بىلگەنىمەن, نەگە ولاي ەتكەنىنىڭ سىرىن بىلە بەرمەيدى. ول تەك ساحنالىق بەينە عانا ەمەس, ءانشىنىڭ ورامال ۇستاپ شىعۋىنىڭ استارىندا دا ۇلكەن ءمان بار. وسى سىندى كوپتەگەن دەتال-شتريحتار ارقىلى ءانشى ءومىرىنىڭ ەل بىلمەيتىن قالتارىستارىنان دا سىر شەرتەمىز. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بۇل ميۋزيكلدە كورەرمەن ۇلى ءانشى روزا باعلانوۆانى مۇلدە باسقا قىرىنان تانيدى دەپ سپەكتاكلدەن كەيىن باستى ءرولدى سومداعان اكتريسا زارينا جاكەنوۆا كەيىپكەر تۋدىرۋ جولىنداعى ىزدەنىستەرى تۋراسىنداعى ءوز اسەرىمەن ءبولىستى.
ءيا, قازاقتىڭ قايتالانباس ونەرپازى روزا باعلانوۆانىڭ عاسىر تويىنا تارتۋ رەتىندە ساحناعا تۇڭعىش شىققان «روزا باعلانوۆا» ميۋزيكلىن ءانشى ءومىرىنىڭ تىڭدارمانىنا بۇعان دەيىن بەيمالىم بولىپ كەلگەن قىرلارىن بارىنشا اشۋعا ۇمتىلعان ءھام كوركەمدىك تالاپتارعا جوعارى دەڭگەيدە جاۋاپ بەرگەن ءساتتى تۋىندىلاردىڭ قاتارىنا قوسىلعانىن ايتىپ سۇيىنشىلەگىمىز كەلەدى. قورىتا ايتقاندا, «روزا باعلانوۆا» – تەاتر رەپەرتۋارىنا قوسىلعان ولجا, ال ۇلى ءانشىنىڭ بارشا تىڭدارماندارى مەن ءىزباسارلارىنا, ۇرپاعىنا ۇسىنىلعان تاعىلىمدى تۋىندى. ءانى باردا ءانشى ەسىمى ماڭگى جاسايدى.