بىلتىرعى سىن ساباق بولدى

سىرداريانىڭ جىلداعىدان دا تارتىلىپ كەتۋى «جىعىلعانعا – جۇدىرىق بولعانداي» ەدى. دالانىڭ كۇمىس القاسىنداي كىشى ارالدىڭ كولەمى كەمي ءتۇستى, ودان كەيىنگى ءىرى سۋ ايدىنى قامباشتىڭ ءوزى جاعالاۋىنان 600-700 مەترگە دەيىن جىراقتاپ كەتتى. ءار اۋىل­دا كول جاعالاۋىن باقىلايتىن ەرىكتىلەر پايدا بولدى. كەزەكشىلىك ۇيىمداستىرىلىپ, ساll-ورتالىعى ىسكە قوسىلدى.

ءار وڭىردەن ەرىكتىلەر جاساعى قۇرىلىپ, شاپقان ءشوبىن ارالعا كومەك رەتىندە اتتاندىرىپ جاتتى. توتەن­شە جاع­داي­عا بايلانىس­تى وبلىس اكىمىنىڭ رەزەر­ۆى­نەن 250 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, ونىڭ 49,5 ملن تەڭگەسى جەمشوپتى تاسىمال شىعىندارىن ار­زانداتۋعا, قالعانى جايىلىمداردى, شا­بىن­دىقتاردى سۋارۋ جانە قامىستىباس-اقشاتاۋ كولدەر جۇيەلەرىن تولتىراتىن 8 كانالدى تازارتۋ, جاڭادان سۋ توسپالارىن سالۋ جانە جوبالاۋعا جۇمسالدى. وزەن بويىنداعى «بۇر­ماقۇلاق» ارناسى بوگەلىپ, «اسپاي» سۋا­عىت­قىسىن ىسكە قوسۋدىڭ تيىمدىلىگى پىسىق­تالدى. وسى ارقىلى قازىر اقشاتاۋ مەن قامباش كولدەر جۇيەسىنە سۋ تولا باستادى.

توتەنشە جاعداي شەڭبەرىندەگى جۇمىستار اياسىندا بەلاران, قۇلاندى, مەرگەنساي, سەكسەۋىل جانە اققۇم اۋىلدىق وكرۋگتەرىنەن سۋ ۇڭعىمالارى قازىلدى. بۇدان بولەك 56 ۇڭعىما انىقتالىپ مەملەكەت ەسەبىنە الىنعان. سونداي-اق سۋ ماسەلەسىن بولدىرماۋ ماقساتىندا اقيرەك اۋىلدىق وكرۋگىنە ەكى, جاڭاقۇرىلىس اۋىلىنا ءبىر دانا ديزەلدى سۋ ناسوسى بەرىلگەن.

قۋاڭشىلىققا بايلانىستى اتقارىلار قىرۋار شارۋانى دۇرىس جوسپارلاۋ ناتي­جەسىندە قىزىلجار ەلدى مەكەنى تۇسىنداعى «بەكتاۋ», ء«دىڭ» جانە اقباي ەگىستىك القابىن­داعى شولاقارىق كانالدارى قازىلىپ, پايدالانۋعا بەرىلسە, جاڭاقۇرىلىس اۋىلدىق وكرۋگىندەگى ەرالى جانە قاراتەرەڭ اۋىلدىق وكرۋگىنە قارايتىن جىلاندى كانالدارىن قازۋ قارقىندى جۇرگىزىلدى. بۇل جۇمىستار بيىل دا جالعاسادى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە 16 مىڭ گەكتار شابىندىق جانە جايىلىمدىق جەرلەر سۋلاندىرىلادى.

مال مەن جاندى قيناعان قۋاڭشىلىق كەزىندە قاراپ قالعان ەشكىم جوق. وبلىس اۋدان­دارى, وزگە وڭىرلەر قولۇشىن سوزىپ, كومەك كورسەتتى.

امانوتكەل اۋىلدىق وكرۋگىنەن «جان­عى­لىش» شارۋا قوجالىعى رەسەي مەملەكەتىنەن 58 باس قالماق سيىرىن الىپ كەلدى. وسى اۋىلدىق وكرۋگتەگى «جا­رىلعاسىن» شارۋا قوجالىعى «ارال-ىرىسى» نەسيە سەرىكتەستىگى ارقىلى نەسيە الىپ, قازاقتىڭ اقباس سيىرىن جەتكىزدى. قوشقار اتا تۇقىمىن اسىلداندىرۋدى قولعا العاندار دا بار.

وسى جىلى اۋداندا جاڭاقۇرىلىس اۋىل­دىق وكرۋگىندەگى «نۇرالى جارما», «قۋلى», «اقشاقىز» جانە «قايروللا» كانالدا­رىنىڭ ارنالارىن تازالاۋ جانە سۋ توسپاسىن سالۋ جۇمىستارىنىڭ جوبا-سمەتالىق قۇجاتتارى ازىرلەنىپ, وبلىستىق ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ باسقارماسىنا ءوتىنىم ۇسىنىلدى. قازىر وسى كانالدارعا مەلي­وراتيۆتىك جۇمىستار جۇرگىزۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولۋ كوزدەرى قاراستىرىلۋدا.

سونداي-اق قامىستىباس جانە اقشاتاۋ كولدەر جۇيەسىن سۋلاندىرۋ ءۇشىن امانوتكەل اۋىلىنىڭ تۇسىنان سۋ تورابىن سالۋ جوباسىنىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمىسىن ازىرلەۋگە وبلىستىق بيۋدجەتتەن ءتيىستى قارجى ءبولىنىپ, قۇرىلىس باستالادى دەپ كۇتىلۋدە. مال جايىلىمىنداعى سۋ ۇڭعىمالارىن قايتا تۇگەندەۋدەن بولەك, 11 سكۆاجينا قازۋدىڭ جوبا-سمەتالىق قۇجاتتارى ازىرلەنىپ, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولدىرۋدىڭ قامى جاسالىپ جاتىر. ەگىستىك جانە شابىندىق جەرلەردى سۋارۋ ءۇشىن اۋدانعا قاجەتتى 10 دنۋ-200/75 ديزەلدى سۋ ايداۋ ناسوستارىن الۋ ءۇشىن وبلىسقا بيۋدجەتتىك ءوتىنىم تاپسىرىلدى.

بىلتىر قىس پەن كوكتەم ىلعالسىز وتسە, بيىل ارالعا قار جەتكىلىكتى جاۋدى. وسى اۋدانداعى «جومارت» شارۋا قوجالىعىن باسقارىپ وتىرعان قازىبەك الىبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, قاسات قاردىڭ كوبەسى سوگىلمەي جاتىپ, جاڭبىر جاۋىپ, مال قولعا قاراپ قالعان دا كەزى بولعان. وتكەن جىلعى قيىندىقپەن سالىستىرعاندا بۇل تۇك ەمەس. كوكتەمدە مال تىسىنە تيەر كوكتىڭ كوپ بولارىنا كوڭىل سەنەدى.

تەك داريا ارناسىنىڭ بيىل بىلتىرعىدان دا تومەن ءتۇسۋى باستالعان ىسكە بوگەت بولماسا دەگەن ءدۇدامال بار. وسى جىلى كوكساراي سۋ رەتتەگىشىنە ءبىر تامشى تۇسكەن جوق. سۋ ديپلوماتياسىنداعى قادامدارىمىزدان دا ازىرشە قايران بولماي تۇر. ەگىن ەككەن ديقان دا, مال باققان شارۋا دا وسىعان قارايلايدى.

قىزىلوردا