قاڭتار وقيعاسىنان كەيىن قۇرىلعان «امانات» تاۋەلسىز كوميسسياسى ەلىمىزدىڭ 6 وڭىرىندە جۇمىس ىستەپ, تەرگەۋ يزولياتورىندا وتىرعان 85 ادامدى قاماۋدان شىعارۋعا مۇرىندىق بولدى. بوستاندىققا شىققانداردىڭ 12-ءسى كامەلەتتىك جاسقا تولماعان جەتكىنشەك بولسا, ەكەۋى ايەل. بۇل جونىندە ەلوردادا وتكەن بريفينگ بارىسىندا كوميسسيا مۇشەلەرى – زاڭگەرلەر ابزال قۇسپان, ءمادي مىرزاعاراەۆ پەن ۋايس ەرسايىن ۇلى مالىمدەدى.
اتاپ ايتقاندا, الماتى قالاسىنان – 68, الماتى وبلىسىنان – 9, شىمكەنت قالاسىنان 8 ادامنىڭ باس شاراسى وزگەرتىلىپ, قاماۋدان بوساپ شىققان. كوميسسيا توراعاسى ابزال قۇسپاننىڭ سوزىنە قاراعاندا, الداعى ۋاقىتتا شىعىس قازاقستان وبلىسىنان – 24, شىمكەنتتەن 5 ادام بوستاندىققا شىعارىلماق. جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرگەن ا.قۇسپان: «قاماۋدان بوساپ شىققانداردىڭ بارلىعىن تولىق كىناسىز دەي المايمىز. ءبىز نەعۇرلىم كىناسىزدىگىن دالەلدەيتىن ايعاقتار باسىم ادامداردى شىعاردىق. نەگىزىنەن باس شاراسىن وزگەرتۋگە, ايىپتى جەڭىلدەتۋگە قول جەتكىزدىك», دەدى. بريفينگكە قاتىسقان جۋرناليستەردىڭ «كوميسسيا قاماۋداعىلاردى «ىرىكتەپ» شىعارىپ جاتىر» دەگەن ۋاجىنە قاتىستى ويىن بىلدىرگەن م.مىرزاعاراەۆ: ء«بىز ىرىكتەپ شىعارىپ جاتقان جوقپىز, مۇمكىندىگىمىز جەتكەنىن شىعارىپ الدىق. اياعىمىز جەتپەي جاتقان وڭىرلەر بار. ءبىز شىعارعان ادامداردىڭ كىناسىزدىگىن دالەلدەيتىن ايعاقتار بارىنشا كوپ بولدى. وسىنى تۇسىنىڭىزدەر», دەدى. بۇل سۇراققا قاتىستى ويىن بىلدىرگەن ا.قۇسپان دا كوميسسيانىڭ ادامداردى ىرىكتەپ شىعارمايتىنىن ەسكەرتىپ ءوتتى. «قازىرگى تاڭدا قازاقستان بويىنشا تەرگەۋ اباقتىسىندا 800-دەن استام ادام وتىر. ولاردىڭ بارلىعى قىلمىستىق ءىس بويىنشا ۇستالعاندار. ەگەر وسى ۇستالعانداردىڭ بارلىعىنىڭ ادۆوكات جالداۋعا مۇمكىندىگى بار دەپ ويلاساڭىزدار, قاتتى قاتەلەسەسىزدەر. تەرگەۋ يزولياتورىندا وتىرعانداردىڭ جارتىسىنا جۋىعىنىڭ ادۆوكات جالداماق تۇگىلى سوڭىنان ىزدەپ كەلەتىن ادامى جوق. ون ادامدى شىعارساق, سونىڭ ۇشەۋىنىڭ ىزدەۋشىسى, ادۆوكات جالداۋعا جاعدايى جوق. ءبىز جانە باسقا دا قۇقىق قورعاۋشىلار وسىنداي جانداردىڭ بارلىعىنا تەگىن قىزمەت كورسەتتىك. شىققاندا باراتىن جەرى جوقتاردى تانىس ادامدار ارقىلى ورنالاستىرۋعا دا اتسالىستىق», دەدى ول.
بريفينگتە بەلگىلى بولعانداي, بۇعان دەيىن الماتى, شىمكەنت قالالارى مەن الماتى, شىعىس قازاقستان, جامبىل وبلىستارىندا جۇمىس ىستەپ كەلگەن كوميسسيا الداعى ۋاقىتتا جۇمىستى جۇيەلەۋ ءۇشىن قۇزىرلى ورگاندارمەن تىزە قوسىپ قىزمەت ەتۋدى ۇيعارىپ وتىر. ء«بىز ەندى ءار وڭىرگە بارىپ, ءار اداممەن كەزدەسىپ, ولاردىڭ ىسىمەن جەكە-جەكە جۇمىس ىستەگەننەن گورى, ورتالىق ورگاندار ارقىلى ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋگە كوشپەكپىز. باس پروكۋراتۋرا مەن پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ارقىلى جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزبەكپىز. ويتكەنى جەكە-جەكە جۇمىس ىستەۋ كوپ ۋاقىت الادى» دەگەن كوميسسيا توراعاسى «اماناتتىڭ» قوس وكىلەتتىگى بار ەكەنىن مالىمدەدى. ونىڭ ءبىرىنشىسى – تەرگەۋ يزولياتورلارىنا كىرىپ, قامالعاندارمەن كوزبە-كوز تىلدەسۋ بولسا, ەكىنشىسى – قىلمىستىق ءىس قۇجاتتارىمەن تانىسۋ.
بريفينگ بارىسىندا كوميسسيا مۇشەلەرى تەرگەۋ يزولياتورىندا وتىرعانداردى ازاپتاۋ وقيعالارىنا قاتىستى دا پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. قاڭتار وقيعاسى بويىنشا جاپپاي ۇستاۋ 8-10 قاڭتار كۇندەرى جۇرگىزىلگەنىن, سوعان سايكەس كۇدىكتىلەردى ازاپتاۋ دا سول ۇستاۋ كەزىندە بولعانىن ايتقان كوميسسيا توراعاسى ابزال قۇسپان: «جۇمىس بارىسىندا جۇرەككە ءىز قالدىرىپ, ءبىزدى قاتتى كۇيزەلىسكە تۇسىرگەنى – مىلتىق, اۆتوماتتان جارالانعان الماتىلىق ازاماتتاردى كورگەن ءساتىمىز. ارينە, ولارعا تەرگەۋ يزولياتورىندا, ونىڭ ىشىندە دارىگەرلىك بولىمدە جاعداي جاسالىپ جاتىر. قالالىق اۋرۋحانا دارىگەرلەرى اپتاسىنا ەكى رەت كومەك كورسەتەدى. دەگەنمەن كوبىنىڭ جاعدايى اۋىر», دەپ مالىمدەدى. ال كوميسسيا مۇشەسى ءمادي مىرزاعاراەۆ قاماۋدا وتىرعانداردىڭ دەنى جاستار ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. «ۇستالعانداردىڭ اراسىندا كامەلەتكە تولماعان 11-12 جەتكىنشەك تە بولدى. جاستارى نەبارى 15-16-دا. ولاردىڭ قوعامعا قاۋىپ توندىرمەيتىنىنە پروكۋراتۋرا ورگاندارىن سەندىرە الدىق جانە ءبىز كەزدەسكەن كامەلەتكە تولماعانداردىڭ بۇلتارتپاۋ شاراسى وزگەرتىلىپ, بارلىعى ۇيلەرىنە جىبەرىلدى», دەدى م.مىرزاعاراەۆ.
باق وكىلدەرىنىڭ تالدىقورعاندىق ازامات باتىرباەۆقا قاتىستى سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرگەن ا.قۇسپان بۇل ازاپتاۋعا قاتىستى ءبىرىنشى بولىپ دابىل قاققان وزدەرى ەكەنىن جەتكىزدى. «ازامات باتىرباەۆتىڭ ارقاسىنا ۇتىك باسقانىنان باستاپ قانداي قيىندىق كورگەنىن, قانداي اۋىر حالدە جاتقانىن ءبىرىنشى ءبىز تاپتىشتەپ وتىرىپ جازىپ بەرگەنبىز. وزىمەن كەزدەسىپ, ارقاسىن شەشىپ تۇرىپ كوردىك, كوزىمىز جەتتى. سول كەزدە-اق قانداي كىناسى بولسا دا, وعان ەمدەلۋگە مۇمكىندىك بەرۋدى, بۇلتارتپاۋ شاراسىن وزگەرتۋ كەرەكتىگىن ايتىپ, وبلىس پروكۋرورىنا ۇسىنىس بەردىك. ارينە, بۇكىل تالابىمىزدى ورىنداي بەرمەيتىنى انىق. دەسە دە, «جوق, شىعارمايمىز!» دەگەن ءۇزىلدى-كەسىلدى جاۋاپ تا الماعانىمىزدى ايتا كەتەيىك. قازىر باتىرباەۆقا ناقتى قانداي شەشىم قابىلداناتىنى بەلگىسىز», دەدى ءمان-جايدان حابار بەرگەن زاڭگەر. ءسوز اراسىندا زاڭگەر پروكۋرورلاردىڭ كىنالىلەرگە قاتىستى ۆيدەولاردى جەكە-جەكە كورسەتۋگە ۋادە بەرگەنىن دە ايتتى.
قاسىرەتتى قاڭتار وقيعالارىنا قاتىستى ساياسي سۇراقتارعا جاۋاپ بەرە المايتىنىن اشىق مالىمدەگەن ا.قۇسپان قازاقستاننىڭ ادامدى ازاپتاۋعا قارسى حالىقارالىق قۇجاتقا قول قويعانىن, ونىڭ ىشىندە ازاپتاۋلارعا قارسى كونۆەنتسيا بار ەكەنىن ەسكە سالىپ ءوتتى. «ىشكى ىستەر ورگاندارى ادامدى ءۇش كۇن ۇستاۋعا قۇقىلى. ال سوت شەشىمىنەن كەيىن ۇرىپ-سوقتى دەگەن شاعىم بىزگە كەلىپ تۇسكەن جوق», دەگەن زاڭگەر قىلمىس جاساعان قۇقىق قورعاۋ ورگانى قىزمەتكەرلەرى جاۋاپقا تارتىلۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيدى. «تەك فيزيكالىق ەمەس, مورالدىق, پسيحولوگيالىق قىسىمدار دا ازاپتاۋعا جاتادى. ال بۇل جەردە تىكەلەي كوزگە ۇرىپ تۇرعان ازاپتاۋلار بار. ال ادامنىڭ ارقاسىنا ۇتىك باسۋ, تىرناققا ينە سۇعۋ – قىلمىس», دەدى ا.قۇسپان.
كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ مالىمدەۋىنشە, التى ءوڭىردىڭ ىشىندە الماتى جانە شىمكەنت قالالارىنىڭ پروكۋرورلارى اشىق ءارى بەلسەندى جۇمىس ىستەگەن. «قالعان وڭىرلەرگە قاتىستى ەسكەرتپەلەرىمىزدى باس پروكۋراتۋراعا جولدادىق. ناقتى قانداي ەسكەرتۋلەر ەكەنىن ايتپاي-اق قويايىق. ناتيجە بولادى دەپ ويلايمىز. ارينە, ولاردىكى اشىق كەدەرگى ەمەس, بىراق ءبىز ويلاعان دەڭگەيدە ورتاق جۇمىس ىستەمەدى», دەدى بۇل جايىندا ا.قۇسپان.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, كوميسسيانىڭ ارالاسۋىمەن قاماۋدان بوساپ شىققان 85 ادام ءالى دە كۇدىكتى دەپ سانالادى. سەبەبى باس شاراسىن وزگەرتىپ, بوستاندىققا شىعارۋ ولاردى تاعىلعان ايىپتان تولىق بوساتپايدى. تەرگەۋ اياقتالعانشا ولار ەلدەن ەشقايدا شىعىپ كەتە المايدى. ال قاڭتار وقيعالارى كەزىندە بەيبىت شەرۋگە شىعىپ, ءىستى بولعان جازىقسىز جاندارعا زاڭدىق كومەك بەرۋدى ماقسات تۇتقان «امانات» كىناسىزدەردى بوساتۋ جۇمىستارىن ءالى دە جالعاستىرامىز دەپ وتىر.