كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق-تىڭ باسقارما ءتورايىمى ءلاززات يبراگيموۆا ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى. وندا شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قاتىستى ماسەلەلەر ءسوز بولدى.
بريفينگكە قور باسشىسىمەن بىرگە «تا-ماق» جشس ديرەكتورى گۇلميرا قوڭقاشەۆا مەن «استانا فلورا ينتەر» جك ديرەكتورى گۇلنار بوكەباەۆا دا قاتىسىپ, وزدەرىنىڭ جۇمىستارىمەن تانىستىردى. ءسوز ءسىراسىن ءبىرىنشى بولىپ باستاعان ءلاززات يبراگيموۆا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى تەكسەرۋگە ەلباسى جاريالاعان موراتوري تۋرالى اڭگىمەلەپ, بۇل يگى شارا بيزنەستىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرىپ, كاسىپكەرلەرگە كوپ كومەك بولاتىنىنا توقتالدى. ايتقانداي, بۇل ءباسپاسوز ءماسليحاتى بيزنەستەگى نازىك جاندارعا ارنالعانداي اسەر قالدىردى. بۇگىنگى تاڭدا ەلدەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنداعى ايەلدەردىڭ دەنى ءبىلىم بەرۋ ءىسى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە تاعام مەن تىگىن ءوندىرىسى سالاسىن تاڭدايدى ەكەن.
ونىڭ سەبەبى, اتالعان كاسىپ تۇرلەرى ايەلدەرگە ءتان. ماسەلەن, وقۋشىلارعا رەپەتيتور بولىپ قىزمەت كورسەتكەن ايەلدەر بولاشاقتا شاعىن مەكتەپتەر اشىپ, بيزنەسىن باستايدى. بۇل تۇرعىدا «دامۋ» قورىنىڭ كومەگى ۇلكەن كورىنەدى. ويتكەنى, ولارعا بەرىلەتىن نەسيەنىڭ 7 پايىزىن اتالعان قور تولەيدى ەكەن. سونىمەن قاتار, «دامۋ» قورى كاسىپكەرلەردىڭ العان نەسيەسىنە دە كەپىل بولا الادى. بۇل ل.يبراگيموۆانىڭ ءسوزى. باسقارما ءتورايىمى مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە جاريالاعان ءموراتوريى تۋرالى پىكىرىمەن ءبولىستى. «بۇل موراتوري شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە ۇلكەن مۇمكىندىكتەر اشادى. ءىرى بيزنەس سالاسى قۇزىرلى ورگانداردىڭ تەكسەرىسىنەن قورعانا الاتىنى ءمالىم. سەبەبى, ولاردا مامانداندىرىلعان زاڭ قىزمەتى بار. ال, بيزنەسىن تەك ءوزى عانا ءجۇرگىزەتىن كاسىپكەرلەرگە بۇل تەكسەرۋلەر كوپتەگەن قيىندىقتار تۋعىزۋى ىقتيمال. ەندىگىدە, ءوز ءىسىن ەندى باستاپ كەلە جاتقان كاسىپكەرلەردىڭ وسى توبى قورعاۋعا الىنىپ, اياعىنان نىق تۇرىپ كەتە الاتىن بولادى», دەدى قور ءتورايىمى.
قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامدارىنىڭ بىرقاتارى شەتەلدەرگە شىعارىلىپ, دۇرىس باعالاناتىنى تۋرالى ەجەلدەن ايتىلىپ كەلگەن. اتاپ ايتقاندا, قازى-قارتا مەن جال-جايا باتىس ەلدەرىنىڭ تاڭسىق تاعامدارىنا, ال قىمىز-قىمىران شيپالى سۋسىنىنا اينالعانى ماعلۇم. ال ەندى, بىرەر جىلدىڭ كولەمىندە «ارزۋ» ساۋدا بەلگىسىمەن تاعام ونىمدەرىن شىعاراتىن «تا-ماق» جشس قازاقتىڭ ەت تاعامىنا ارنالعان جايماسىن ەۋروپانىڭ تاعام سورەلەرىنە جونەلتە باستاپتى. سونداي-اق, الداعى ۋاقىتتا اقش نارىعىنا شىعارۋدى دا كوزدەپ وتىرعان كورىنەدى. «ءبىز ءوزىمىزدىڭ ونىمدەردىڭ 10 پايىزىن ەكسپورتقا شىعارامىز. نەگىزگى تۇتىنۋشىلارىمىز باتىس ەۋروپا ەلدەرى بولىپ تابىلادى. الداعى ۋاقىتتا ەكسپورتتى 22 پايىزعا ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. بۇل ءۇشىن ءوز ونىمدەرىمىزدى ساپالىق تەكسەرىستەن وتكىزۋگە اقش-قا جىبەردىك. الداعى ۋاقىتتا بۇل نارىققا دا جايمانان ونىمدەرىن شىعارامىز», دەدى گ.قوڭقاشەۆا. جەكە كاسىپكەر ءوز باسشىلىعىمەن وندىرىلەتىن «ارزۋ» ساۋدا بەلگىسىنىڭ ونىمدەرىن 14 جىلدان بەرى شىعارىپ كەلەدى. بۇگىنگى كۇندە كاسىپكەر شەتەلدىك تەحنولوگيامەن جۇمىس ىستەيتىن 360 ادامنان تۇراتىن زاۋىتتى جاساقتاپ ۇلگەرگەن.
ەلىمىزدە شاعىن بيزنەسپەن اينالىساتىن ايەلدەر كوپ. ماسەلەن, جەكە كاسىپكەرلەردىڭ 50 پايىزعا جۋىعى نازىك جاندار. ال كاسىپورىن باسقاراتىن ايەلدەردىڭ ۇلەسى 25 پايىز عانا ەكەن. مۇنى قوردىڭ ءتورايىمى ل.يبراگيموۆا ايتتى. ونىڭ سوزىنە سەنسەك, بيزنەستە ەر-ازاماتتارعا قاراعاندا ايەلدەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مول. سونىمەن قاتار, اسا ءتوزىمدى كورىنەدى. «دامۋ» باعدارلاماسى اياسىندا كاسىپكەرلەردىڭ ستاتيستيكاسىنا كەلەتىن بولساق, قارجىلاندىرىلاتىن ءاربىر ءتورتىنشى جوبانى ايەلدەر جۇزەگە اسىرادى, دەپ قوستى ول.
«استانا فلورا ينتەر» جك ديرەكتورى گۇلنار بوكەباەۆا شاعىن بيزنەس قۇرۋ تۋرالى ءوز ءتاجىريبەسىمەن ءبولىستى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, كومپانيانىڭ بيزنەسىن قالىپتاستىرۋعا «دامۋ» قورى جۇزەگە اسىرىپ جاتقان باعدارلامالار كوپ سەپتىگىن تيگىزىپتى. ولار 3 ملن. تەڭگە مەملەكەتتىك گرانتتى جەڭىپ الىپ, بيزنەستىڭ جول كارتاسى بويىنشا گۇل وسىرەتىن جىلىجاي سالىپ الىپتى. مۇنىمەن قوسا, گ.بوكەباەۆا گەرمانيادا ماشىقتانۋدان ءوتىپ, سول ەلدىڭ لاندشافت سالاسىنداعى تاجىريبەسىن وقىپ-ۇيرەنىپتى. ەندى ءوز ءىسىن ونەركاسىپتىك اۋقىمعا دەيىن كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر ەكەن.
نۇرباي ەلمۇراتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».