«مۋزىكالىق تاربيە – بۇل مۋزىكانتتى تاربيەلەۋ ەمەس, ەڭ الدىمەن ادامدى تاربيەلەۋ» دەيتۇعىن قاناتتى ءسوز بار. كوكشەتاۋلىق داۋلەسكەر دومبىراشى ساكەن ءبىرجانوۆ شەشەن دومبىراسىنىڭ شاناعىنان قۇيىلىپ تۇسكەن مازمۇندى كۇيلەرىمەن زامانداستارىمىزدىڭ رۋحاني الەمىن بايىتىپ كەلە جاتقان ونەر يەسى.
...شۇرقىراعان قالىڭ جىلقى بولات تۇياقتارىمەن دالا ءتوسىن جاڭعىرتىپ جىبەرگەن. جول تاپپاي قينالاتىن ءتارىزدى. تۇس-تۇستان انداعايلاپ شاپقان كەزدە ۇيىسا ۇيلىعىپ, تەڭىزدىڭ اقباس تولقىنىنداي بۋىرقانا شيىرشىق اتىپ جوڭكىلەدى. باسقىنشى جاۋ ءتۇن ورتاسىندا شاپقان. شىرت ۇيقىدا جاتقان اۋىل جىگىتتەرى جىلقىعا جەتىپ ۇلگەرمەدى. بەس قارۋىن اسىنىپ كەلگەن قاراقشىلار ءتامام جىلقىنى سويىلداپ قۋعانىمەن, جىلقىنىڭ قۇتى بوزايعىر بولىنە قاشىپ, تۋعان جەرىنە تارتادى. بارىمتاشىلار اۋزىمەن قۇس تىستەگەن جۇيرىكتەرىمەن ىلە قۋعانىمەن قارا شالدىرماي كەتەدى. ارقىراي كىسىنەپ, تۋعان جەرىنىڭ ورتەنگەن, ب ۇلىنگەن, دۇنيە-مۇلكى شاشىلىپ جاتقان, سويىلعا جىعىلعان جۇرتىنا كەلىپ كۇڭىرەنە كىسىنەدى دەيدى. كۇي ءتىلى وقيعانى اينا-قاتەسىز, ءدال وسىلاي باياندايدى. «بوزايعىر» كۇيىنىڭ جەلىسى ءتورت ت ۇلىك مالدىڭ تورەسى – جىلقىنىڭ بويىنداعى وسىناۋ اسىل قاسيەتتى پاش ەتەدى. قوس ىشەك كۇڭىرەنە بوزداپ, بوزايعىردىڭ شىبىن جانى شىرقىراعان, جەر تارپىپ الاسۇرعان ءساتىن اينىتپاي باياندايدى. ونىڭ ارعى جاعىندا ءتىلسىز مال بولسا دا كوكىرەگىندە تۇنىق سۋىن ءىشىپ, جاسىل شالعىنىنا جايىلعان تۋعان توپىراقتى قيمايتىن ءبىر سەزىمنىڭ بەبەۋلەپ جاتقانىن اڭعارۋعا بولادى. ال ادام شە؟ كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ جان ءوز وتانىن, ءوز جۇرتىن باسقىنشى جاۋعا باستىرىپ قويماۋعا ءتيىس. كۇيدىڭ ايتارى دا سول. تىڭداعان جاننىڭ الپىس ەكى تامىرىن تۋلاتىپ, تۇلا بويىن قورعاسىنداي بالقىتىپ, ەستىگەن ەستى قۇلاققا ناعىز پاتريوتتىق, ۇلتجاندىلىق, ەلجاندىلىق ءدانىن سىڭىرەدى.
ساحناداعى داۋلەسكەر دومبىراشى ساكەن ءبىرجانوۆ كۇي لەبىمەن ىرعالاتىنداي. ول بۇرىنعى چكالوۆ اۋدانىنىڭ تالدىكول اۋىلىنىڭ تۋماسى. ونەرى ورىستەگەن شاڭىراقتا دۇنيەگە كەلگەن. ءان قۇشاعىندا تەربەلىپ ەر جەتكەن. اكەسى كوكشەنى انمەن قىرعان ەركىن ءبىرجانوۆ وتباسىنا قارايلاپ, الىسقا ۇزاپ شىعا المادى. تابيعي تالانتى تولايىم ەدى, مۇمكىندىگى دە قاپتال جەتەتىن. ۇلكەن ونەردىڭ جارىق جۇلدىزى بولۋعا جاراتقان يە سىيلاعان تابيعي دارىنى جەتىپ تۇرعانىمەن, اتا-اناسىنىڭ جايىنا قارايلاعان. سول سەبەپتى دە اۋىلدا قاراپايىم جۇرگىزۋشى بولىپ ەڭبەك ەتتى. ادال ءجۇردى, ادال تۇردى, ونەرگە دە ادال بولدى. وبلىس ورتالىعىندا كۇن قۇرعاتپاي ءوتىپ جاتاتىن بايقاۋلارعا قاتىسىپ, تالاي رەت توپ جاردى. 1981 جىلى ماسكەۋدە كرەملدە ءان سالعان. زيالى قاۋىم كوكشەتاۋلىق قازاقتىڭ تابيعي تالانتىنا ءتانتى بولىپتى. رەسپۋبليكالىق ساحنالاردا دا ءان-جىردىڭ التىن بەسىگى – كوكشەنىڭ نامىسىن قورعادى, شەتەلدەرگە دە ساپار شەكتى. وسىلايشا تالاي جەتىستىككە قول جەتكىزدى. ەڭ باستىسى, باۋىر ەتى بالالارى دا اكە جولىن قۋىپ, ونەردەگى تانىمال تۇلعالارعا اينالدى.
1988 جىلى الماتى قالاسىنداعى قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىن اياقتاعان ساكەن ەركىن ۇلىنىڭ ونەردىڭ ۇلكەن ورتاسىندا ىرگە تەۋىپ قالۋعا مۇمكىندىگى بار ەدى. بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتكەن ۇستازدارى كونسەرۆاتوريادا قالىپ عىلىممەن اينالىسۋعا ۇسىنىس جاساعان. ايتسە دە ونەرپاز ۇلاننىڭ ءبىر بۇيىرىندە تۋعان جەرگە دەگەن ساعىنىش, پەرزەنتتىك ماحاببات مولدىرەپ جاتقان بولاتىن. سول سەزىمدەر قولىنان جەتەكتەپ اكەسى انمەن الديلەگەن كوكشەتاۋعا الىپ كەلدى. وبلىس ورتالىعىنداعى ۇكىلى ىبىراي اتىنداعى فيلارمونياعا 1993 جىلى ورنالاستى, وسى ءبىر كەزدەن باستاپ دومبىراشى ساكەننىڭ اتى دۇركىرەپ شىعا باستادى. اقسارى ءوڭى الاۋلاپ, ۇنەمى ەمەن-جارقىن ك ۇلىمدەپ جۇرەتىن دومبىراشىنىڭ بويىنداعى شىنايى قاراپايىمدىلىق, ۇلكەنگە دەگەن ىزەت, ىشكى مادەنيەتىنىڭ مولدىعى ونەرىمەن ۇشتاسقان سوڭ كورەرمەن ىقىلاسىنا يە بولدى. 1998 جىلدان بەرى ونەرگە ۇمتىلعان ۇلانداردىڭ ءتالىمدى تاربيە مەكتەبىنە اينالعان مادەنيەت كوللەدجىندە ۇستازدىق ەتۋدە.
– كونە كۇيلەر – ەلىمىزدىڭ اسىل, قىمبات قازىناسى, – دەيدى كۇيشىنىڭ ءوزى, – بۇل كۇيلەردىڭ ىشكى ماعىناسىندا ۇلكەن تاربيەلىك ءمان جاتىر. تەك سانامەن سالماقتاپ, تۇسىنە بىلگەن ءلازىم. كەز كەلگەن كۇي الدەبىر تاريحي وقيعاعا بايلانىستى شىققان. ەڭ الدىمەن كۇي تىلىندە ورىلەتىن, كونە داۋىردەگى ايتۋلى وقيعانى بەينەلەيتىن مۋزىكا ءسوزىن قاپىسىز اڭعارىپ, سەزىنە ءبىلۋ قاجەت. ىقىلىم زاماننان بەرى جەلى تارتقان ءجۇز سان كۇيدىڭ ءبارى دە ەجەلگى ەل تاريحىن قۇرايدى. وسى كۇيلەرگە قاراپ-اق ءبىز حالقىمىزدىڭ قانداي سۇراپىل جىلداردى, زاپىران زاماندى باسىنان كەشىرگەنىن اڭعارار ەدىك. بۇل تۋرالى تاريحي تۇلعالارىمىزدىڭ ايتقان, جازعان دەرەكتەرى دە از ەمەس.
ءانشى ەركىن اعامىزدىڭ ساكەننەن كەيىنگى ۇلى داۋرەن كوكشەتاۋداعى مۋزىكا كوللەدجىن تامامداعان سوڭ, قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىندا ءبىلىمىن جالعاستىردى. قازىر وبلىستىق فيلارمونيادا قىزمەت ەتەدى. پريما اسپابىنىڭ حاس شەبەرى. ءوز بىلگەنىن ءبىرجان سال اتىنداعى مۋزىكا كوللەدجىنىڭ ءبىلىم الۋشىلارىنا ۇيرەتۋدە. داۋرەننىڭ ۇلى ارسەننىڭ كوڭىلى فلەيتاعا قۇلاعان. تاياۋدا گرۋزيادا وتكەن حالىقارالىق بايقاۋدا جەڭىمپاز بولىپ ورالدى. قىزدارى ايارۋ مەن ءادينا دا مۋزىكا الەمىنە ىنتىق. ەكەۋى دە پيانينودا وينايدى. ال كىشى ۇلى حاسەن بولسا اتاسىنان ساباقتالىپ كەلە جاتقان ادەمى ونەردىڭ كىشكەنتاي وكىلى. كۇيساندىقتىڭ قۇلاعىندا وينايدى.
مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى ساكەننىڭ ۇلى مادەن نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى. ونەرى ورىستەگەن شاڭىراقتا ومىرگە كەلىپ, قۇنداقتا جاتقان شاعىندا كۇيمەن تەربەلگەن. مادەن جاسىنان ساۋلەلى مۋزىكا الەمىنە عاشىق. كۇيساندىقتا كلاسسيكالىق مۋزىكالاردى ناشىنە كەلتىرە ورىندايدى. ەكىنشى ۇلى عالي كوكشەتاۋ قالاسىنداعى ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كومپيۋتەرلى گرافيكا فاكۋلتەتىندە وقىپ, ءبىلىم الىپ جۇرگەنىمەن, قولىنان دومبىرا تۇسكەن ەمەس. العاشقى ۇستازى – اكەسى. مۋزىكا مەكتەبىندە دە اكەسىنەن ءدارىس العان. ساكەن ءبىرجانوۆ تاربيەلەگەن جاستار دا قاۋلاپ ءوسىپ كەلەدى. ءوز اۋلەتىنەن تاراعان ونەرپاز ۇل-قىزدارمەن بىرگە شاكىرتتەرى دە مەرەيىن وسىرۋدە.
ساحنا تورىندە تاعى دا كۇي شالقىدى. سالتاناتتى راۋىشتەگى كۇي. ەل بولاشاعىنىڭ جارقىن ەكەندىگىن كوكىرەككە قۇيىپ تۇرعانداي. بۇل داۋلەسكەر دومبىراشى, ونەر شۋاعى شالقىعان شاڭىراقتىڭ ءبىر وكىلى ساكەن ءبىرجانوۆتىڭ شابىتتى شاعىنىڭ شاعىن ءبىر كورىنىسى.
اقمولا وبلىسى