ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان ءىس-شارالار اياسىندا جەنەۆا قالاسىندا (شۆەيتساريا) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى - ەلباسى كىتاپحاناسى دەلەگاتسياسى بۇۇ ءبولىمىنىڭ جەنەۆاداعى كىتاپحانا جانە ارحيۆ ديرەكتورى فرانچەسكو پيزانومەن كەزدەستى, دەپ جازادى Egemen.kz.
ءىس-شارا بۇۇ-نىڭ جەنەۆاداعى باس ديرەكتورى تاتيانا ۆالوۆايا مەن بۇۇ جانىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەنەۆاداعى تۇراقتى وكىلى جانار ايتجانوۆانىڭ قاتىسۋىمەن ءوتتى.
تاراپتار ەلباسى كىتاپحاناسى مەن بۇۇ ءبولىمىنىڭ جەنەۆاداعى كىتاپحاناسى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جوسپارىن تالقىلاپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى - ەلباسى كىتاپحاناسى مەن بۇۇ ءبولىمىنىڭ جەنەۆاداعى كىتاپحانا جانە ءارحيۆى اراسىنداعى نيەت تۋرالى حاتىنا قول قويدى. قۇجات ارحيۆ, تاريح سالالارىنداعى كوپجاقتى, حالىقارالىق قارىم-قاتىناستار مەن قۇندىلىقتاردى زەرتتەۋدىڭ ىنتىماقتاستىعىن, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ قىزمەتى مەن قازاقستاننىڭ تاريحي مۇراسىن زەرتتەۋدەگى سەرىكتەستىكتى كوزدەيدى.
العىسوز بارىسىندا ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى باقىتجان تەمىربولات قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ جەنەۆاعا ساپارى 31 تامىزدا وتەتىن حالىقارالىق كونفەرەنتسياعا بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەلباسى كىتاپحاناسى ۇيىمداستىراتىن كونفەرەنتسيا سەمەي يادرولىق پوليگونى جابىلۋىنىڭ 30 جىلدىعىنا ارنالماق.
«اتاۋلى كۇننىڭ قازاقستان ءۇشىن عانا ەمەس, بۇكىل الەمدىك قاۋىمداستىق ءۇشىن ماڭىزى زور. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ن.ءا. نازارباەۆتىڭ تاريحي شەشىمىنىڭ ارقاسىندا سەمەي يادرولىق پوليگونىن جاپقان قازاقستان قارۋسىزدانۋ سالاسى كوشباسشىلارىنىڭ ءبىرى بولىپ مويىندالدى. 2009 جىلى بۇۇ باس اسسامبلەياسى ءبىراۋىزدان قارار قابىلداپ, 29 تامىزدى حالىقارالىق يادرولىق سىناقتارعا قارسى كۇرەس كۇنى دەپ جاريالادى. بەيبىتشىلىك پەن جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋعا باعىتتالعان كوپتەگەن باسقا باستامالار سياقتى بۇل باستامانى دا ەلباسى ۇسىندى. ونىڭ «مانيفەست. الەم. ءححى عاسىر» بايانداماسى باس اسسامبلەيا مەن بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ رەسمي قۇجاتى مارتەبەسىن الدى. قازىرگى گەوساياسي تۇراقسىزدىق جاعدايىندا قازاقستاننىڭ بىتىمگەر جانە يادرولىق قارۋعا تىيىم سالۋ يدەياسىنىڭ اۆتورى رەتىندە ءرولى زور. بۇل باعىتتى 2011-2013 جىلدار ارالىعىندا بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى جانە جەنەۆاداعى بۇۇ ەۋروپا ءبولىمىنىڭ باسشىسى بولىپ جۇمىس ىستەگەن مەملەكەت باسشىمىز ق.ك.توقاەۆ تا جالعاستىرىپ كەلەدى», دەدى ب.تەمىربولات.
بۇۇ-نىڭ جەنەۆاداعى باس ديرەكتورى تاتيانا ۆالوۆايا دا قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋسىزدانۋعا قوسقان ۇلەسىن بەلگىلەپ, بايلانىستى ودان ءارى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحاناسىمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋ ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە. ن.ءا. نازارباەۆ – حح عاسىردىڭ اياعى مەن ءححى عاسىردىڭ باسىنداعى الەمدىك دەڭگەيدەگى ءىرى ساياساتكەرلەردىڭ ءبىرى. ونىڭ ەسىمىمەن اتالعان مەكەمەنىڭ ءارحيۆى مەن كىتاپحاناسىن كوپشىلىككە قولجەتىمدى ەتۋ – اقىلمەن تابىلعان وي. بۇگىندە كىتاپحانا – ءارى عىلىمي ورتالىق, ءارى ماڭىزدى حالىقارالىق ءىس-شارالاردىڭ ۇيىتقىسى. بۇۇ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتاعى تۇراقتى ۇستانىمىن جانە نەگىزگى باستامالارىن, اتاپ ايتقاندا قارۋسىزدانۋ, ۇلتارالىق جانە كونفەسسياارالىق ديالوگ قۇرۋ سياقتى يدەيالارىن جوعارى باعالايدى. زەرتتەۋشىلەردىڭ ءبىزدىڭ كىتاپحاناعا دا, ەلباسى كىتاپحاناسىنا قىزىعۋشىلىعى زور», دەپ اتاپ ءوتتى ت.ۆالوۆايا.
ول 1946 جىلى ۇلتتار ليگاسىنىڭ بارلىق ءارحيۆى مەن باسىلىمىن قولعا العان بۇۇ كىتاپحاناسى مەن ءارحيۆى قازىرگى ۋاقىتتا قورىن تسيفرلاندىرۋ بويىنشا اۋقىمدى جوبانى جۇزەگە اسىرىپ جاتقانىن ايتتى. ەندى بىرەگەي ماتەريالدار الەمنىڭ كەز كەلگەن جەرىندەگى زەرتتەۋشىلەرگە قول جەتىمدى بولادى. بۇگىندە بۇۇ كىتاپحاناسى مەن ءارحيۆى قورىندا 17 ميلليوننان استام كىتاپ بار. كەزدەسۋدە كىتاپحانالار اراسىندا ەلەكتروندى كىتاپ الماسۋ ۇسىنىلدى.
ءوز كەزەگىندە جەنەۆاداعى بۇۇ كەڭسەسى كىتاپحاناسى مەن ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى فرانچەسكو پيزانو: «قارۋسىزدانۋ جانە يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ – بۇۇ كەڭسەسى كىتاپحاناسى مەن ءارحيۆى قىزمەتىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى. كوپتەگەن ماتەريالدار, قۇجاتتار مەن كىتاپتار اتالعان ماسەلەلەردى قامتيدى. سوندىقتان دا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ دا بۇل ماسەلەلەرمەن اينالىساتىنىنا قۋانىپ وتىرمىز. بۇل مۇددەمىزدىڭ ىنتىماقتاستىعىمىزدى نىعايتاتىنىنا سەنىمدىمىن», دەدى ول.
ەستەرىڭىزگە سالساق, اعىمداعى جىلدىڭ 30 تامىزى مەن 1 قىركۇيەگى ارالىعىندا ەلباسى كىتاپحاناسى جەنەۆا قالاسىندا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرىمەن بىرقاتار ءىس-شارا مەن كەزدەسۋ وتكىزبەك. ولاردىڭ اياسىندا جاھاندىق جانە ايماقتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ, ارحيۆتىك جانە تاريحي زەرتتەۋلەردىڭ, ديپلوماتيا مەن حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ ماسەلەلەرىنە قاتىستى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا باعىتتالعان قۇجاتتارعا قول قويىلادى. بۇگىن ەلباسى كىتاپحاناسى جەنەۆا ساياسات جانە قاۋىپسىزدىك ورتالىعىمەن ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمىنا قول قويدى.
ەرتەڭ, 31 تامىزدا سەمەي يادرولىق پوليگونىنىڭ جابىلۋىنىڭ 30 جىلدىعىنا جانە 29 تامىز – يادرولىق سىناقتارعا قارسى حالىقارالىق كۇرەس كۇنىنە وراي جەنەۆادا «قازاقستان – بۇۇ: بەيبىتشىلىك ءۇشىن سەرىكتەستىك» حالىقارالىق كونفەرەنتسياسى وتەدى. كونفەرەنتسيا بارىسىندا اعىلشىن تىلىندەگى «يادرولىق قارۋسىز الەمگە بەتبۇرىس: ەلباسى باستامالارى» عىلىمي جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەرى وتەدى.